II CA 1658/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację uczestnika J. B. (1) od postanowienia Sądu Rejonowego w Pińczowie w sprawie działu spadku po M. B. (2) i zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej, zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym podziału. Zamiast przyznania udziału J. B. (1) wnioskodawczyni B. P. (1) ze spłatą, Sąd Okręgowy przyznał nieruchomość na współwłasność B. P. (1) w udziale 29/32 części oraz M. B. (1) w udziale 3/32 części. Apelacja została oddalona w pozostałej części. Sąd Okręgowy przyznał również wynagrodzenie radcy prawnemu G. K. (1), kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu J. B. (2), od Skarbu Państwa. Uzasadnienie wskazuje, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się jedynie do częściowego podziału. Sąd Okręgowy, przyjmując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, dokonał reformatoryjnego orzeczenia, uwzględniając zgodną wolę wnioskodawczyni i uczestnika M. B. (1) co do pozostawienia nieruchomości we współwłasności, ale w zmienionych udziałach, co było zgodne z art. 1044 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności, w szczególności w sytuacji braku kontaktu z jednym ze współwłaścicieli oraz możliwości orzekania reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu z jednym ze spadkobierców i zgodnej woli pozostałych co do sposobu podziału nieruchomości rolnej.
Zagadnienia prawne (2)
Jak dokonać działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej, gdy jeden ze współwłaścicieli jest nieobecny i nie ma z nim kontaktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji, przyznając nieruchomość na współwłasność dwóm spośród trzech współwłaścicieli w zmienionych udziałach, uwzględniając zgodną wolę tych współwłaścicieli i możliwość wyjścia z dotychczasowego węzła współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się do częściowego podziału. Sąd Okręgowy, opierając się na ustaleniach faktycznych i zgodnej woli wnioskodawczyni i uczestnika M. B. (1), dokonał reformatoryjnego orzeczenia, przyznając nieruchomość na współwłasność w zmienionych udziałach, co jest dopuszczalne na mocy art. 1044 k.c.
Czy współwłaściciel, który nie korzysta z nieruchomości i nie ma kontaktu z pozostałymi współwłaścicielami, może domagać się wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli współwłaściciel nie wykazał, że został bezprawnie pozbawiony możliwości korzystania z nieruchomości, a jego bierność i brak zainteresowania stanowiły dorozumianą zgodę na sposób korzystania przez innych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym współwłaściciel może domagać się wynagrodzenia tylko w przypadku naruszenia art. 206 k.c. W tej sprawie J. B. (1) nie wykazał takiego naruszenia, a jego długoletnia nieobecność i brak kontaktu z rodziną oraz nieruchomością świadczyły o rezygnacji z uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| G. K. (1) | inne | kurator dla nieznanego z miejsca pobytu J. B. (2) |
| J. B. (2) | osoba_fizyczna | nieznany z miejsca pobytu uczestnik |
| M. D. | inne | pełnomocnik wnioskodawczyni i uczestnika M. B. |
| J. B. (3) | osoba_fizyczna | współwłaścicielka/daroczyńca |
| G. B. | osoba_fizyczna | współwłaściciel/zbywca |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 1037 § 1
Kodeks cywilny
Dział spadku może nastąpić między innymi na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów o dziale spadku.
k.c. art. 1044
Kodeks cywilny
Dopuszczalność pozostawienia rzeczy wspólnej na współwłasność kilku dotychczasowym współwłaścicielom.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Zasady korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie reformatoryjne sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie oddalające apelację.
Pomocnicze
k.c. art. 213
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania, gdy nie ma zgody wszystkich współwłaścicieli na przyznanie gospodarstwa jako całość jednemu ze współwłaścicieli.
k.c. art. 214
Kodeks cywilny
Hierarchiczne uszeregowanie kryteriów przyznania gospodarstwa rolnego jednemu ze współwłaścicieli.
k.c. art. 55 § 3
Kodeks cywilny
Definicja gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 46 § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości rolnej.
u.k.u.r. art. 2a § 3
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Ograniczenia dotyczące nabycia nieruchomości rolnej nie mają zastosowania w przypadku zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego i działu spadku.
k.p.c. art. 689
Kodeks postępowania cywilnego
Połączenie działu spadku i zniesienia współwłasności w jednym postępowaniu, gdy majątek spadkowy stanowi współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Dyrektywy wykładni oświadczeń woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się do częściowego podziału. • Wnioskodawczyni i uczestnik M. B. (1) zgodnie domagali się pozostawienia nieruchomości we współwłasności w zmienionych udziałach. • Brak kontaktu z uczestnikiem J. B. (1) i jego brak zainteresowania nieruchomością uzasadniał przyznanie jego udziału B. P. (1) ze spłatą. • Sąd Okręgowy miał podstawy do orzeczenia reformatoryjnego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Apelacja uczestnika J. B. (1) w zakresie, w jakim domagał się utrzymania pierwotnego stanu współwłasności z tymi samymi udziałami. • Żądanie rozliczenia pożytków, przychodów i wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez J. B. (1) (przez kuratora).
Godne uwagi sformułowania
nie rozpoznał istoty sprawy • życzliwej wykładni stanowisk stron • wyjście z dotychczasowego węzła współwłasności • nie było żadnych podstaw faktycznych i prawnych dla zastosowania innej formuły działu spadku i zniesienia współwłasności
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności, w szczególności w sytuacji braku kontaktu z jednym ze współwłaścicieli oraz możliwości orzekania reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu z jednym ze spadkobierców i zgodnej woli pozostałych co do sposobu podziału nieruchomości rolnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów działu spadku i zniesienia współwłasności, w tym sytuacji nieobecnego spadkobiercy, co jest częstym problemem prawnym. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji może naprawić błędy sądu pierwszej instancji.
“Jak podzielić spadek po nieobecnym spadkobiercy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 271 230 PLN
spłata: 25 427,81 PLN
wynagrodzenie kuratora: 442,8 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.