II CA 164/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powoda W. S. o wydanie nieruchomości i zapłatę odszkodowania od E. S. za bezumowne korzystanie z pomieszczeń piwnicznych. Sąd Rejonowy w Gryfinie umorzył postępowanie w zakresie wydania nieruchomości, uznając, że pozwana ją opuściła i przekazała klucze, a także oddalił powództwo o zapłatę, opierając się na ustaleniu, że pozwana posiadała pomieszczenia na podstawie umowy najmu zawartej z synem, A. S. (1). Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację powoda, podzielił zarzut dotyczący wadliwej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy w zakresie umowy najmu. Sąd Okręgowy zakwalifikował stosunek prawny jako umowę użyczenia, zawartą dorozumianie i motywowaną bezinteresownością oraz chęcią pomocy bliskim. Sąd uznał, że wypowiedzenie tej umowy przez część współwłaścicieli w 2004 roku nie było skuteczne, ponieważ nie uzyskało zgody większości współwłaścicieli i nie miało charakteru czynności zachowawczej w rozumieniu art. 209 k.c. Ponieważ umowa użyczenia nie została skutecznie wypowiedziana, pozwana nie władała nieruchomością bez podstawy prawnej, a żądanie zapłaty było bezzasadne. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia czynności zachowawczych w kontekście współwłasności oraz kwalifikacja prawna stosunku użyczenia w sytuacji konfliktu rodzinnego i braku formalnej większości przy wypowiedzeniu umowy.
Kontekst faktyczny sprawy, w szczególności relacje rodzinne i specyficzny stan prawny nieruchomości, może ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa użyczenia nieruchomości zawarta przez jednego ze współwłaścicieli, dysponującego udziałem mniejszym niż 50%, może być skutecznie wypowiedziana przez część pozostałych współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy użyczenia przez część współwłaścicieli, którzy nie dysponują większością udziałów i których działanie nie ma charakteru czynności zachowawczej, nie jest skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że umowa użyczenia nie została skutecznie wypowiedziana, ponieważ żądanie opuszczenia pomieszczeń przez część współwłaścicieli nie miało charakteru czynności zachowawczej i nie uzyskało zgody większości współwłaścicieli, a pozwana nadal dysponowała zgodą jednego ze współwłaścicieli.
Czy umowa udostępnienia pomieszczeń piwnicznych na cele działalności gospodarczej, zawarta między współwłaścicielami nieruchomości, stanowi umowę najmu, czy umowę użyczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę nieodpłatność, długość trwania i kontekst rodzinny, umowa ta została zakwalifikowana jako umowa użyczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak było dowodów na zawarcie umowy najmu, a okoliczności sprawy (dobre relacje rodzinne, brak oczekiwania zapłaty czynszu, deklaracja pokrywania kosztów utrzymania przez powoda) przemawiały za zawarciem umowy użyczenia, której celem było przysporzenie korzyści biorącemu.
Czy czynność wypowiedzenia umowy użyczenia przez współwłaścicieli nieruchomości, w sytuacji konfliktu rodzinnego i neutralnej postawy części współwłaścicieli, może być uznana za czynność zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sytuacji kontekst sytuacyjny wyklucza uznanie wypowiedzenia za czynność zachowawczą.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że czynność skierowana przeciwko byłej żonie jednego ze współwłaścicieli, przy neutralnej postawie syna i synowej, nie służyła ochronie wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 k.c., a zatem podlegała ogólnym regułom zarządu rzeczą wspólną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Czynności zachowawcze stanowią metodę ochrony wspólnego prawa i nie wchodzą w zakres pojęcia zarządu rzeczą wspólną. Każdy współwłaściciel jest uprawniony do samodzielnego podejmowania takich czynności bez zgody innych.
Pomocnicze
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
k.c. art. 224 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa użyczenia nie została skutecznie wypowiedziana z powodu braku zgody większości współwłaścicieli i braku charakteru czynności zachowawczej. • Pozwana władała nieruchomością na podstawie ważnej umowy użyczenia, a nie bezumownie.
Odrzucone argumenty
Zarzut nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Ustalenie przez Sąd Rejonowy zawarcia umowy najmu zamiast umowy użyczenia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 199 k.c. i art. 209 k.c. przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy • charakter powstałego stosunku prawnego, jego cel, długość trwania i nieodpłatność względem wszystkich współwłaścicieli wskazuje, iż w chwili objęcia przez pozwaną w posiadanie spornych pomieszczeń doszło do zawarcia umowy użyczenia w sposób dorozumiany • czynności zachowawcze stanowią metodę ochrony wspólnego prawa i nie wchodzą w ogóle w zakres pojęcia „zarządu” • nie sposób przyjąć, iż czynność skierowana przeciwko byłej właścicielce i jednocześnie matce męża współwłaścicielki w ½ – zachowującej postawę nieszkodzenia żadnej ze stron postępowania, może być uznana za czynność zachowawczą.
Skład orzekający
Małgorzata Czerwińska
przewodniczący
Małgorzata Grzesik
sędzia sprawozdawca
Violetta Osińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia czynności zachowawczych w kontekście współwłasności oraz kwalifikacja prawna stosunku użyczenia w sytuacji konfliktu rodzinnego i braku formalnej większości przy wypowiedzeniu umowy."
Ograniczenia: Kontekst faktyczny sprawy, w szczególności relacje rodzinne i specyficzny stan prawny nieruchomości, może ograniczać bezpośrednie stosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje rodzinne w kontekście współwłasności nieruchomości i jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie stosunku prawnego (najem vs użyczenie) oraz skutków wypowiedzenia umowy.
“Rodzinny spór o piwnicę: czy umowa użyczenia mogła być wypowiedziana bez zgody większości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.