II CA 1637/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uwzględnił apelację Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, podwyższając zasądzoną od pozwanej kwotę zadłużenia z tytułu pożyczki.
Powódka, Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa, wniosła o zasądzenie od pozwanej kwoty ponad 22 tys. zł tytułem niespłaconej pożyczki. Sąd Rejonowy zasądził niższą kwotę i rozłożył ją na raty, uwzględniając trudną sytuację materialną pozwanej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił wyrok, podwyższając zasądzoną kwotę główną i raty, uznając, że Sąd Rejonowy błędnie rozliczył wpłaty pozwanej, nie stosując prawidłowej kolejności zaliczania ich na poczet odsetek i kapitału zgodnie z umową.
Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 22.076,44 zł wraz z odsetkami, wniesionego przez Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową (dalej: powódka) przeciwko G. Ś. (dalej: pozwana) tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej na kwotę 21.800 zł. Sąd Rejonowy w Pile wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 19.243,63 zł wraz z odsetkami, rozkładając ją na 65 rat, powołując się na trudną sytuację materialną pozwanej (art. 320 k.p.c.) i nie obciążając jej kosztami postępowania (art. 102 k.p.c.). Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne rozliczenie wpłat dokonanych przez pozwaną i zaniżenie należności głównej o kwotę 2.832,80 zł oraz odsetek o 736,22 zł. Wskazała, że Sąd Rejonowy błędnie zaliczył wpłatę z 11 czerwca 2012 r. na poczet pożyczki, która została zawarta dopiero 10 sierpnia 2012 r., a także nie uwzględnił prawidłowej kolejności rozliczania wpłat zgodnie z umową (najpierw na odsetki, potem na kapitał). Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną. W pierwszej kolejności stwierdził naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez sprzeczność ustaleń Sądu Rejonowego z materiałem dowodowym, wskazując na błędne zaliczenie wpłaty z 11 czerwca 2012 r. na poczet pożyczki z 10 sierpnia 2012 r., podczas gdy wpłata ta dotyczyła innej pożyczki. Ponadto, Sąd Okręgowy, opierając się na przedłożonym przez powódkę „raporcie spłaty” (niezakwestionowanym przez pozwaną) oraz postanowieniach umowy dotyczących kolejności zaliczania wpłat, ustalił, że wpłaty powinny być zaliczane najpierw na poczet opłat, kosztów windykacji, prowizji, odsetek od kapitału przeterminowanego, odsetek za okresy obrachunkowe, a dopiero na końcu na kapitał. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, podwyższając zasądzoną kwotę główną do 22.076,43 zł, podwyższając kwotę poszczególnych rat do 339,49 zł, uchylając punkt dotyczący oddalenia części powództwa i nie obciążając pozwanej kosztami postępowania odwoławczego, mając na uwadze jej trudną sytuację materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wpłaty dokonywane przez pożyczkobiorcę powinny być zaliczane w pierwszej kolejności na poczet odsetek (w tym karnych), kosztów, prowizji, a dopiero w dalszej kolejności na poczet kapitału, zgodnie z postanowieniami umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zaliczył wpłaty pozwanej na poczet kapitału, zamiast zgodnie z umową najpierw na odsetki i inne należności uboczne. Analiza „raportu spłaty” i postanowień umowy wykazała, że prawidłowe rozliczenie prowadzi do wyższej kwoty zadłużenia głównego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. w G. | spółka | powódka |
| G. Ś. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, zasada słuszności.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie, w tym odsetki umowne.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zaliczenie wpłaty z 11 czerwca 2012 r. na poczet pożyczki z 10 sierpnia 2012 r. Niewłaściwa kolejność rozliczania wpłat przez Sąd Rejonowy (na kapitał zamiast na odsetki). Zaniżenie należności głównej i odsetek przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
prostuje oczywistą omyłkę pisarską podwyższa zasądzoną kwotę uchyla punkt 3 nie obciąża pozwanej kosztami postępowania odwoławczego nieuzasadnionym było ze strony Sądu Rejonowego zaliczenie wpłaty pozwanej dokonanej w dniu 11 czerwca 2012r. w kwocie 575 zł. na poczet umowy zawartej w dniu 10 sierpnia 2012r. wpłaty dokonywane przez pozwaną winny być zaliczane według kolejności określonej w pkt 15 a zatem najpierw na poczet odsetek a dopiero w dalszej kolejności na poczet kapitału.
Skład orzekający
Beata Woźniak
przewodniczący
Anna Kulczewska-Garcia
sędzia
Ewa Blumczyńska
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczanie wpłat w umowach pożyczki, kolejność zaliczania wpłat na odsetki i kapitał, stosowanie art. 320 k.p.c. i art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień umowy pożyczki i sposobu jej rozliczania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozliczanie wpłat w umowach pożyczkowych i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do zmiany orzeczenia w drugiej instancji. Pokazuje też praktyczne zastosowanie przepisów o rozkładaniu zasądzonej kwoty na raty i kosztach sądowych.
“Błąd w rozliczeniu wpłat pożyczki: Sąd Okręgowy podwyższył zasądzoną kwotę.”
Dane finansowe
WPS: 22 076,44 PLN
kwota główna: 22 076,43 PLN
rata: 339,49 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1637/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Beata Woźniak Sędzia: SO Anna Kulczewska-Garcia Sędzia: SO Ewa Blumczyńska (spr.) Protokolant: stażysta Patrycja Kwiatkowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielczej (...) w G. przeciwko G. Ś. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powódkę od wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I C 844/15 I. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu powódki w rubrum zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. S. S. w G. ” wpisuje Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. w G. ”, II. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a. w punkcie 1. podwyższa zasądzoną kwotę do 22.076,43 zł (dwadzieścia dwa tysiące siedemdziesiąt sześć złotych i czterdzieści trzy grosze), b. w punkcie 2. każdą z zasądzonych rat podwyższa do kwoty 339,49 zł (trzysta trzydzieści dziewięć złotych i czterdzieści dziewięć groszy), c. uchyla punkt 3.; I. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania odwoławczego. Anna Kulczewska-Garcia Beata Woźniak Ewa Blumczyńska UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 30 września 2013 r. powódka Spółdzielcza (...) z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie od pozwanej G. Ś. kwoty 22.076,44 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu powyższego żądania powódka wskazała, że na podstawie umowy zawartej w dniu 10 sierpnia 2012 r. udzieliła pozwanej pożyczki w kwocie 21.800 zł., która w związku z brakiem terminowej spłaty została wypowiedziana. Jednocześnie podała, że na dochodzoną kwotę złożyły się kwota niespłaconej pożyczki w wysokości 20 748,81 zł oraz 1.327,63 zł tytułem odsetek. Na skutek sprzeciwu pozwanej od wydanego w sprawie nakazu zapłaty postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie przekazał rozpoznanie sprawy według właściwości do Sądu Rejonowego w Pile. Na rozprawie w dniu 07 października 2015 r. pozwana przyznała istnienie zadłużenia, jednakże podniosła zarzut częściowego spełnienia świadczenia okazując dowody wpłaty. Wskazała również na swoją trudną sytuację materialną. Wyrokiem z dnia 07 października 2015r. Sąd Rejonowy w Pile : 1. Zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 19 243,63 zł (dziewiętnaście tysięcy dwieście czterdzieści trzy złote sześćdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w skali roku liczonymi od dnia 30.09.2013 do dnia 7.10.2015; 2. Zasądzoną w pkt 1 kwotę rozłożył na 65 rat płatnych w następujący sposób: 64 raty płatne po 300 zł oraz 65 rata w kwocie 43,63 zł płatna do końca każdego miesiąca począwszy od miesiąca następnego po uprawomocnieniu się wyroku ponadto, że odsetki zasądzone w pkt 1 płatne będą łącznie z 65 ratą. Jednocześnie Sąd zasądza odsetki ustawowe w przypadku opóźnienia płatności w którejkolwiek z rat; 3. W pozostałym zakresie powództwo oddalił; 4. Nie obciążył pozwanej kosztami postępowania. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne: Pozwana G. Ś. w dniu 10 sierpnia 2012 r. zawarła z powódką Spółdzielczą (...) z siedzibą w G. umowę pożyczki nr (...) na kwotę 21.800 zł., którą pozwana zobowiązała się zwrócić wraz z należnymi odsetkami w 60 miesięcznych ratach w terminie do 10 sierpnia 2017 r. W dniu 24 lipca 2013 r. umowa ta została wypowiedziana pozwanej w związku z brakiem spłaty zobowiązania. Pozwana odebrała wypowiedzenie w dniu 29 lipca 2013 r. W latach 2012 – 2013 pozwana tytułem spłaty pożyczki uiściła na rzecz powoda kwotę 2.784 zł, w następujących kwotach: - 11 czerwca 2012 r. 575 zł. - 04 października 2012 r. 470 zł, - 20 grudnia 2012 r. 1.000 zł, - 31 grudnia 2012 r. 500 zł, - 09 stycznia 2013 r. 219 zł, - 08 lutego 2013 r. 20 zł, W roku 2015 pozwana dokonała spłaty zobowiązania w kwocie 1.100 zł. w następujących kwotach : - 25 września 2015 r. kwotę 100 zł; - 27 sierpnia 2015 r. kwotę 100 zł; - 24 lipca 2015 r. kwotę 100 zł; - 25 czerwca 2015 r. kwotę 100 zł; - 28 maja 2015 r. kwotę 100 zł; - 28 kwietnia 2015 r. kwotę 100 zł; - 27 marca 2015 r. kwotę 100 zł; - 25 lutego 2015 r. kwotę 200 zł; - 26 stycznia 2015 r. kwotę 200 zł; Ponadto Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.080 zł netto. Sama prowadzi gospodarstwo domowe i nikt nie pomaga jej w utrzymaniu. Z tytułu czynsz i opłat związanych z mieszkaniem, a także zakupem leków wydatkuje 640 zł miesięcznie. Przy powyższych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Strony łączyła umowa pożyczki znajdująca uregulowanie w art. 720 § 1 k.c. , który wskazuje, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Ponadto, że pozwana nie kwestionowała faktu istnienia zadłużenia, jednakże okazanymi na rozprawie w dniu 07 października 2015 r. dowodami wpłaty wykazała, że jej zobowiązanie winno zostać umniejszone o spełnione świadczenie łącznie w kwocie 3.884 zł (wpłaty 2012-2013 na 2.784 zł oraz w 2015 – 1.100 zł). W związku z tym Sąd Rejonowy od kwoty dochodzonej tytułem niespłaconego kapitału, tj. 21.800 zł odjął kwotę spełnionego świadczenia w wysokości 3.884 zł. Do tak obliczonej kwoty 17.916 zł dodał kwotę 1.327,63 zł tytułem odsetek naliczonych za opóźnienie w spłacie pożyczki. Przy tym zaznaczył, że pozwana nie kwestionowała wysokości odsetek obliczonej przez powoda i stąd, że w zakresie kwoty 19.243,63 zł żądanie powoda jest zasadne i w punkcie 1 zasądził od pozwanej na rzecz powódki niniejszą kwotę wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego w skali roku, liczonymi od dnia 30 września 2013 r. (dzień wniesienia pozwu) do dnia 07 października 2015 r. (dzień wydania wyroku). Jednocześnie Sąd Rejonowy wskazał, że z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową pozwanej w punkcie 2 wyroku opierając się na treści art. 320 k.p.c. rozłożył zasądzoną kwotę na 65 rat płatnych do końca każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po dniu uprawomocnienia się wyroku, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat wskazując, że wysokość rat została zgodnie z możliwościami pozwanej określona na kwotę 300 zł (za wyjątkiem ostatniej raty korygującej w wysokości 43,63 zł). Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w punkcie 4 wyroku Sąd Rejonowy powołał art. 102 k.p.c. wskazując, że z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, a także fakt, że pozwana znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej uzasadnionym było przyjęcie, iż po jej stronie ma miejsce „szczególnie uzasadniony przypadek.” Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła powódka zaskarżając wyrok częściowo tj. w pkt 1 i 3 w zakresie oddalającym powództwo odnośnie kwoty 2 832,80 zł jako należności głównej oraz odnośnie kwoty 736,22 zł tytułem odsetek od należności głównej liczonych od dnia 30.09.2013 r. do 07.10.2015 r. Jako zarzuty apelacji wskazała : 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 720 k.c. w zw. z art. 353 (1 ) i 481 § 2 - k.c. przez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, przy rozliczaniu wpłat dokonanych przez pozwaną, ukształtowanych i zaakceptowanych przez strony umowy regulacji w zakresie narastania odsetek karnych i sposobu rozliczania dokonywanych wpłat, 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c. przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że wpłata powódki z dnia 11 czerwca 2012 r. w kwocie 575 zł winna zostać zaliczona na poczet spłaty pożyczki, która została zawarta w dniu 10 sierpnia 2012 r., 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 233 § 1 k.p.c. przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że wysokość zadłużenia pozwanej na dzień ostatniej wpłaty wynosi 19 243,63 zł, gdy w rzeczywistości była to kwota 22 076,43 zł. Przy powyższych zarzutach wniosła o : 1. zmianę pkt. I wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 22 076,43 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 30.09.2013 r. do dnia 07.10.2015 r., 2. zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy, zważył co następuje : Apelacja okazała się uzasadniona W pierwszej kolejności rozważyć należało zarzut naruszenia prawa procesowego. Dopiero bowiem przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę poprawności zastosowania prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 233 par.1 kpc poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu Rejonowego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym apelująca upatrywała w zaniżeniu przez ten Sąd faktycznego zadłużenia pozwanej na dzień wyrokowania z tytułu udzielonej pożyczki i to na skutek niezasadnego odliczenia kwoty 575 zł. oraz nieuwzględnienia umowy stron w kwestii kolejności zaliczania dokonywanych wpłat tj. na poczet kapitału, zamiast narastających odsetek. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że nieuzasadnionym było ze strony Sądu Rejonowego zaliczenie wpłaty pozwanej dokonanej w dniu 11 czerwca 2012r. w kwocie 575 zł. na poczet umowy zawartej w dniu 10 sierpnia 2012r. Apelująca załączając do apelacji „raport spłaty” wykazujący zadłużenie pozwanej uwzględniający wszystkie jej wpłaty na poczet przedmiotowej pożyczki zaznaczyła, iż wśród nich nie ma należności uiszczonej w dniu 11 czerwca 2012r. w kwocie 575 zł. ( dowód : raport spłaty należności na dzień 07.10.2015r. k. 126 – 127) oraz, że niniejsza wpłata została zaksięgowana na pożyczkę wcześniejszą oznaczoną nr 2. Sąd odwoławczy - mając na względzie, że pozwana nie zakwestionowała w niniejszym postępowaniu przedłożonego raportu – uznała argumenty apelującej za wykazane i w tej części zweryfikowała ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego. Poza kwestią kolejności zaliczania dokonywanych wpłat na określony przedmiot w pozostałym zakresie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego nie były kwestionowane przez apelującą. Zatem bezsporne między stronami było, iż powódka udzieliła pozwanej pożyczki na podstawie umowy nr (...) z dnia 10 sierpnia 2012r. oraz, że spłata pożyczki miała następować w comiesięcznych ratach. Przy tym, że zestawienie zawierające terminy i wysokość rat wraz z odsetkami i innymi kosztami pożyczki zostały określone w załączniku do umowy. Nadto, że od momentu zawarcia umowy pozwana tytułem spłaty pożyczki uiściła : - w dniu 04 października 2012 r. 470 zł, - w dniu 20 grudnia 2012 r. 1.000 zł, - w dniu 31 grudnia 2012 r. 500 zł, - w dniu 09 stycznia 2013 r. 219 zł, - w dniu 08 lutego 2013 r. 20 zł, - w dniu 25 września 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 27 sierpnia 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 24 lipca 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 25 czerwca 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 28 maja 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 28 kwietnia 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 27 marca 2015 r. kwotę 100 zł; - w dniu 25 lutego 2015 r. kwotę 200 zł; - w dniu 26 stycznia 2015 r. kwotę 200 zł. Nadto w postępowaniu odwoławczym w oparciu o uregulowanie zawarte w pkt 15 przedmiotowej umowy Sąd odwoławczy uzupełniająco ustalił, że wpłaty dokonywane przez pozwaną na poczet spłaty pożyczki miały być zaliczane w następującej kolejności na poczet : 1) opłat z tytułu zwrotu kosztów ubezpieczenia, 2) kosztów windykacji, w tym opłat za upomnienia i wezwania do zapłaty, 3) prowizji i opłat; 4) odsetek od kapitału przeterminowanego, a od dnia wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności Kasy z tytułu umowy, odsetek jak od należności przeterminowanej od całości należności przeterminowanej; 5) wymagalnych odsetek za okresy obrachunkowe; 6) kapitału przeterminowanego; 7) odsetek naliczonych do dnia wpłaty; 8) kapitału. W oparciu o załączony do apelacji powyższy „raport spłaty” przez pozwaną należności na dzień 07 października 2015r. który, jak już zaznaczono w niniejszym uzasadnieniu - nie został zakwestionowany przez pozwaną Sąd odwoławczy ustalił, że na dochodzoną przez powódkę sumę 22.076,44 zł składała się kwota kapitału pożyczki w wysokości 20.748,81 zł oraz wszystkich odsetek w wysokości 1.327,62 zł, w tym : - 1.007,24 zł odsetek od pożyczki, - 30,33 zł odsetek karnych naliczonych do dnia wymagalności, - 290,05 zł odsetek karnych, naliczonych od dnia wymagalności do dnia wniesienia pozwu, czyli za 32 dni, od zaległego kapitału wynoszącego 20.748,81 zł z oprocentowaniem karnym wynoszącym 16 %, pomniejszonych wpłatami w wysokości 1,00 zł. Odnośnie rozliczenia dokonywanych przez pozwaną wpłat Sąd odwoławczy ustalił, że należność uiszczona 10.09.2012 na kwotę 72,35 zł – nie uwzględniona przez Sąd Rejonowy w ustaleniach faktycznych - została przeksięgowana z ROR-u i zaksięgowana na pożyczkę w dniu terminu płatności pierwszej raty. W całości powódka zaliczyła ją na odsetki umowne (część odsetek raty z września 2012r.). Wpłata z dnia 04.10.2012 na kwotę 470,00 zł została rozliczona w następujący sposób: - pobrano prowizję za użytkowanie karty w wysokości 2,50 zł. - kwotę w wysokości 463,43 przeksięgowano na spłatę pożyczki. Wpłata ta została dokonana 24 dni po terminie płatności pierwszej raty, określonej w planie spłaty i rozliczono ją następująco: - kwotę 144,47 zł na kapitał pożyczki (baza raty z września 2012r.), - kwotę 270,18zł na odsetki umowne (pozostała część odsetek raty z września 2012r), - kwotę 2,38 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 144,47*0,25*24/365=2,38 zł., - kwotę 46,40 na pozostałe koszty, - pozostała kwota w wysokości 4,07 zł została przeksięgowana na pożyczkę i w całości rozliczona na odsetki (część odsetek raty z października 2012r.). Pozostały do spłaty kapitał: 21.655,53 zł. Wpłata z dnia 20.12.2012 na kwotę 1000,00 zł w całości została zaksięgowana na spłatę pożyczki. Wpłata ta została dokonana 71 dni po terminie płatności drugiej raty, 40 dni po terminie płatności trzeciej raty i 10 dni po terminie płatności czwartej raty, które zostały określone w planie spłaty. Rozliczono ją następująco: - kwotę 766,18 zł na odsetki umowne (całość odsetek raty z października, całość odsetek raty z listopada oraz część odsetek raty z grudnia) - kwotę 12,32 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 157,72*0,25*29/365=3,13 zł 157,72*0,24*2/365=0,21 zł 306,94*0,24*26/365=5,25 zł 306,94*0,23*4/365=0,77 zł 469,32*0,23*10/365=2,96 zł - kwotę 221,50 zł na pozostałe koszty. Pozostały do spłaty kapitał: 21.655,53 zł. Wpłata z dnia 31.12.2012 na kwotę 500,00zł została rozliczona w następujący sposób: - pobrano opłatę w wysokości 15,00 zł za użytkowanie rachunku i obsługę karty, - kwotę w wysokości 485,00zł zaksięgowano na spłatę pożyczki. Wpłata ta została dokonana 71 dni po terminie płatności drugiej raty, 40 dni po terminie płatności trzeciej raty i 10 dni po terminie płatności czwartej raty, które zostały określone w planie spłaty. Rozliczono ją następująco: - kwotę 260,32 zł na kapitał pożyczki (całość bazy raty z października 2012r. oraz cześć bazy raty z listopada 2012r.), - kwotę 221,43 zł na odsetki umowne (pozostała część odsetek raty z grudnia 2012r.), - kwotę 3,25 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 469,32*0,23*11/365=3,25 zł Pozostały do spłaty kapitał: 21.395,21 zł. Wpłata z dnia 09.01.2013r. na kwotę 211,00 zł została rozliczona w następujący sposób: - pobrano opłatę w wysokości 8,50 zł za użytkowanie rachunku i obsługę karty, - kwotę w wysokości 202,50zł zaksięgowano na spłatę pożyczki. Wpłata ta została dokonana 71 dni po terminie płatności drugiej raty, 40 dni po terminie płatności trzeciej raty i 10 dni po terminie płatności czwartej raty, które zostały określone w planie spłaty. Rozliczono ją następująco: - kwotę 201,31 zł na kapitał pożyczki (pozostała cześć bazy raty z listopada 2012 r. oraz część bazy raty z grudnia 2012r.), - kwotę 1,19 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 209,00*0,23*9/365=1,19 zł Pozostały do spłaty kapitał: 21.193,90 zł. Wpłata z dnia 09.01.2013r. na kwotę 7,69 zł została zaksięgowana na spłatę pożyczki. W całości zaliczono ją na kapitał pożyczki (pozostała część bazy z grudnia 2012r.). Pozostały do spłaty kapitał: 21.186,21 zł. Wpłata z dnia 10.01.2013r. na kwotę 0,31 zł została przeksięgowana z ROR-u i w całości zaliczona na odsetki umowne (część odsetek raty ze stycznia 2013r.). Pozostały do spłaty kapitał: 21.186,21 zł. Wpłata z dnia 08.02.2013r. na kwotę 20,00 zł w całości została przeznaczona na prowizję. Pozostały do spłaty kapitał: 21.186,21 zł. Wpłata z dnia 11.02.2013r. na kwotę 1.017,50 zł została rozliczona w następujący sposób: - kwotę 307,61 zł na kapitał pożyczki (baza raty ze stycznia 2013r. i część bazy raty z lutego 2013r.), - kwotę 660,44 zł na odsetki umowne (pozostała część odsetek raty ze stycznia 2013r. oraz całość odsetek z lutego 2013r.), - kwotę 3,05 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 154,12*0,22*28/365=2,60 zł 154,12*0,21*3/365=0,27 zł 313,25*0,21*1/365=0,18 zł - kwotę 46,40 na pozostałe, koszty. Pozostały do spłaty kapitał: 20.878,60 zł. Wpłatę z dnia 11.02.2013r. na kwotę 1,00 zł została przeksięgowana z ROR-u w całości zaliczona kapitał pożyczki (część bazy raty z lutego 2013r.). Pozostały do spłaty kapitał: 20.877,60 zł. Wpłata z dnia 07.05.2013r. na kwotę 476,50 zł w całości została rozliczona w następujący sposób: - kwotę 248,20 zł na odsetki umowne (część odsetek raty z marca 2013r.) - kwotę 8,30 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 198,71*0,19*30/365=3,10 zł 369,58*0,19*27/365=5,19 zł - kwotę 220,00 na pozostałe koszty. Pozostały do spłaty kapitał: 20.877,60 zł. Wpłata z dnia 17.05.2013r. na kwotę 500,00 zł w całości została rozliczona w następujący sposób: - kwotę 486,11 zł na odsetki umowne (pozostała część odsetek raty z marca 2013r., całość odsetek raty z kwietnia 2013r. oraz część odsetek z raty maja 2013r.), - kwotę 2,49 zł na odsetki kamę narosłe od kapitału pożyczki: 369,58*0,19*2/365=0,38 zł 369,58*0,18*1/365=0,18 zł 558,23*0,18*7/365=1,93 zł - kwotę 11,40 zł na pozostałe koszty. Pozostały do spłaty kapitał: 20.877,60 zł. Wpłata z dnia 27.05.2013r. na kwotę 300,00 zł w całości została rozliczona w następujący sposób: - kwotę 128,79 zł na kapitał pożyczki, - kwotę 168,46 zł na odsetki umowne (pozostała część odsetek raty z maja 2013r.), - kwotę 2,75 zł na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki: 558,23*0,18*10/365=2,75 zł. Pozostały do spłaty kapitał: 20.748,81 zł. Wpłaty po wniesieniu pozwu zostały przez powódkę rozliczone następująco: 1. Wpłatę z dnia 2013-09-23 na kwotę 1,00 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, 2. Wpłatę z dnia 2015-01-26 w kwocie 200,00 zł : - pobrano na składkę SKEF w wysokości 4,00 zł, - pobrano opłatę w wysokości 53,00 zł za użytkowanie rachunku i obsługę karty, - kwotę 143,00 zł przeznaczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 3. Wpłatę z dnia 2015-02-25 w kwocie 200,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 8,00 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 56,67 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 135,33 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 4. Wpłatę z dnia 2015-03-27 w kwocie 100,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 8,00 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 80,51 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 11,49 zł zaliczono na odsetki kamę narosłe od kwoty skapitalizowanej. 5. Wpłatę z dnia 2015-04-28 w kwocie 100,00 zł : - pobrano składkę na SKEF w wysokości 1,00 zł, - pobrano opłatę w wysokości 8,00 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 79,36 zł przeznaczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 11,64 zł przeznaczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 6. Wpłatę z dnia 2015-05-28 w kwocie 100,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 8,00 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 81,09 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 10,91 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 7. Wpłatę z dnia 2015-06-25 w kwocie 100,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 10,50 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 79,32 zł zaliczono na odsetki kamę narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 10,18 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 8. Wpłatę z dnia 2015-07-27 w kwocie 100,00 zł : - pobrano składkę na SKEF w wysokości 1,00 zł, - pobrano opłatę w wysokości 10,50 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 76,86 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 11,64 zł na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 9. Wpłatę z dnia 2015-08-27 w kwocie 100,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 10,50 zł za użytkowanie rachunku - kwotę 11,28 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. 10. Wpłatę z dnia 2015-09-25 w kwocie 100,00 zł : - pobrano opłatę w wysokości 10,50 zł za użytkowanie rachunku, - kwotę 78,95 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kapitału pożyczki, - kwotę 10,55 zł zaliczono na odsetki karne narosłe od kwoty skapitalizowanej. Odsetki karne naliczane zostały wg wzoru: (zaległa rata bazy) * (liczba dni, od ilu rata bazy jest zaległa) * (oprocentowanie karne w stosunku rocznym) / 365. Powyższe ustalenia faktyczne wraz z poczynionymi przez Sąd Rejonowy i zweryfikowanymi w niniejszym postępowaniu stały się miarodajne do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego, które apelująca upatrywała w naruszeniu art. 720 k.c. w zw. z art. 353 (1 ) i 481 § 2 k.c. przez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, przy rozliczaniu wpłat dokonanych przez pozwaną, ukształtowanych i zaakceptowanych przez strony umowy regulacji w zakresie narastania odsetek karnych i sposobu rozliczania dokonywanych wpłat. Odnosząc się do tego zarzutu niezbędnym jest zaznaczenie, że Sąd Rejonowy powołał prawidłową podstawę prawną z której powódka wywodziła swe roszczenie, również w zakresie należności odsetkowych oraz, co do zasady uznał je za wykazane. Nadto nie podważając zasadności sposobu rozliczania wpłat ustalonych przez strony w umowie pożyczki prawidłowo zważył, że wobec nieterminowej spłaty pożyczki należność z tego tytułu stała się w dniu następnym należnością przeterminowaną - od niespłaconego kapitału, a od dnia wniesienia powództwa od całości zadłużenia należne są odsetki wynoszące czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP. Pomimo tego Sąd Rejonowy błędnie rozliczył wpłaty dokonane przez pozwaną zaliczając je na poczet kapitału, a nie na poczet narastających odsetek. W efekcie od kwoty dochodzonej tytułem niespłaconego kapitału tj. 21 800 zł. odjął kwotę 3 884 zł., którą w oparciu o dowody okazane przez pozwaną na rozprawie uznał za spełnione świadczenie i do tak obliczonej kwoty 17.916,00 zł dodał kwotę 1 327,63 tytułem odsetek naliczonych za opóźnienie w spłacie pożyczki. Tymczasem zgodnie z przedmiotową umową wpłaty dokonywane przez pozwana winny być zaliczane według kolejności określonej w pkt 15 a zatem najpierw na poczet odsetek a dopiero w dalszej kolejności na poczet kapitału. W kontekście powyższego uznając apelację za uzasadnioną Sąd odwoławczy na podstawie art. 386 § 4 kpc . orzekł jak w pkt IIa wyroku podwyższając kwotę zasądzoną przez Sąd Rejonowy w pkt 1 zaskarżonego wyroku do 22 076,43 zł. Konsekwencją podwyższenia kwoty świadczenia było rozstrzygnięcie zawarte w pkt II b i c wyroku wydane również na podstawie art. 386 § 4 kpc . Natomiast orzeczenie zawarte w pkt III Sąd odwoławczy wydał w oparciu o art. 102 w zw. z art. 391 § 1 kpc mając na względzie trudną sytuację materialną pozwanej wykazaną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i nie kwestionowaną przez apelującą. SSO A. Kulczewska – Garcia SSO B. Woźniak SSO E. Blumczyńska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI