II CA 16/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które ustanowiło służebność przesyłu na rzecz wnioskodawcy na nieruchomości należącej do uczestnika M. M. Sąd Rejonowy ustalił wynagrodzenie dla uczestnika w kwocie 1.150 zł oraz obciążył wnioskodawcę całością kosztów postępowania. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie w zakresie wynagrodzenia i kosztów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących ustanowienia służebności przesyłu bez wynagrodzenia oraz błędne obciążenie go całością kosztów. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną jedynie w części dotyczącej kosztów postępowania. Podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do zasady odpłatnego ustanawiania służebności przesyłu i prawidłowości ustalenia wynagrodzenia, wskazując na brak skutecznego zrzeczenia się tego wynagrodzenia przez uczestnika. Jednakże, w kwestii kosztów, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie odstąpił od zasady równego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 § 1 kpc), obciążając nimi wyłącznie wnioskodawcę. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 3, ustalając, że koszty postępowania obciążają wnioskodawcę i uczestnika w częściach równych, i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 1005,25 zł tytułem zwrotu połowy kosztów opinii biegłego. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustanowienia służebności przesyłu przez sąd, w szczególności kwestii wynagrodzenia i skuteczności zrzeczenia się go, a także rozstrzygania o kosztach postępowania nieprocesowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu przez sąd, a nie umownego jej ustanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach opiera się na ocenie interesu stron w postępowaniu nieprocesowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd jest zobowiązany do orzeczenia o wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu z urzędu, nawet jeśli właściciel nieruchomości zobowiązał się do jej nieodpłatnego ustanowienia w umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany orzec o wynagrodzeniu z urzędu, chyba że właściciel skutecznie zrzeknie się tego prawa w toku postępowania, co wymaga zachowania odpowiedniej formy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na interpretacji art. 305^2 k.c. wskazującej na zasadę odpłatności służebności przesyłu ustanawianej przez sąd. Stwierdzono, że zrzeczenie się wynagrodzenia wymaga formy aktu notarialnego lub wyraźnego oświadczenia w toku postępowania, a zapis w umowie zobowiązujący do nieodpłatnego ustanowienia nie jest skutecznym zrzeczeniem się w postępowaniu sądowym.
Jak należy rozstrzygnąć o kosztach postępowania nieprocesowego, gdy interesy stron są sprzeczne lub nierówne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku sprzecznych interesów lub nierównego zainteresowania wynikiem postępowania, sąd może odstąpić od zasady równego ponoszenia kosztów (art. 520 § 1 kpc) i zastosować art. 520 § 2 kpc, stosunkowo rozdzielając koszty lub obciążając nimi jednego z uczestników.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie, mimo ustanowienia służebności przesyłu, interesy stron były w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 520 § 1 kpc, obciążając całość kosztów wnioskodawcy. Wskazano na konieczność równego podziału kosztów związanych z opinią biegłego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | wnioskodawca |
| M. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305²
Kodeks cywilny
Sąd jest zobowiązany z urzędu orzec o wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu, chyba że właściciel skutecznie zrzeknie się tego prawa.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada równego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od zasady równego ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym.
Pomocnicze
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
k.c. art. 245 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 520 kpc poprzez obciążenie wnioskodawcy całością kosztów postępowania, podczas gdy strony były w równym stopniu zainteresowane wynikiem sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 305¹ kc poprzez przyjęcie, że służebność przesyłu nie może być ustanowiona przez Sąd bez wynagrodzenia. • Naruszenie art. 305² kc poprzez przyjęcie, że Sąd jest zobowiązany w każdym przypadku orzec o wynagrodzeniu i poprzez przyjęcie, że dłużnik nie może zobowiązać się do nieodpłatnego ustanowienia służebności. • Naruszenie art. 6 kc poprzez nieuwzględnienie, iż ciężar udowodnienia wysokości wynagrodzenia obciążał uczestnika postępowania. • Sprzeczność ustalonego stanu faktycznego z zebranym materiałem dowodowym poprzez nieuwzględnienie, iż sporne urządzenia zostały posadowione na nieruchomości wyłącznie w interesie uczestnika postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zasada odpłatnego ustanawiania służebności przesyłu • nie jest dopuszczalne z uwagi na zasadę integralności postanowienia o ustanowieniu służebności przesyłu zaskarżenie orzeczenia tego typu jedynie w części • nie ma żadnej podstawy do nakazywania pobrania od wnioskodawcy tej w/w kwoty. Istniała jednak podstawa do równego obciążenia tymi kosztami obu uczestników postępowania.
Skład orzekający
Ireneusz Płowaś
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Starosta
sędzia
Katarzyna Malinowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia służebności przesyłu przez sąd, w szczególności kwestii wynagrodzenia i skuteczności zrzeczenia się go, a także rozstrzygania o kosztach postępowania nieprocesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu przez sąd, a nie umownego jej ustanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach opiera się na ocenie interesu stron w postępowaniu nieprocesowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych ze służebnością przesyłu, w tym rozstrzygania o kosztach i wynagrodzeniu, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i energetyki.
“Sąd Okręgowy koryguje rozliczenie kosztów w sprawie o służebność przesyłu: kto naprawdę zapłaci za opinię biegłego?”
Dane finansowe
zwrot kosztów opinii biegłego: 1005,25 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.