II CA 1595/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w Krakowie. Sąd Rejonowy przyznał wnioskodawcy C. P. udział ¼ uczestnika G. (...) za spłatą 516 157 zł, płatną w terminie 14 dni. Wnioskodawca złożył apelację, domagając się sprostowania oznaczenia działki ewidencyjnej oraz rozłożenia spłaty na raty. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu działki ewidencyjnej w punkcie I sentencji zaskarżonego postanowienia. Oddalił jednak apelację w pozostałej części, uznając zarzut naruszenia art. 212 § 3 k.c. za nieuzasadniony. Sąd Okręgowy podkreślił, że w protokole rozprawy brak było wzmianki o wniosku o rozłożenie spłaty na raty, a także że rozłożenie spłaty na raty jest wyjątkiem, uzasadnionym jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, których wnioskodawca nie wykazał. Ponadto, Sąd Okręgowy zastosował zakaz reformationis in peius (art. 384 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), co uniemożliwiło zmianę orzeczenia na niekorzyść wnioskodawcy, który jako jedyny wniósł apelację. Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika G. (...) kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących sprostowania omyłek pisarskich w orzeczeniach, zasad rozkładania spłat na raty w postępowaniu o zniesienie współwłasności oraz stosowania zakazu reformationis in peius w postępowaniu nieprocesowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której apelację wnosi tylko jeden z uczestników postępowania nieprocesowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd odwoławczy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu przedmiotu zniesienia współwłasności w postanowieniu sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu przedmiotu zniesienia współwłasności.
Uzasadnienie
Sprostowanie orzeczeń sądowych ma na celu przywrócenie rzeczywistej woli składu orzekającego i może dotyczyć wyłącznie oczywistej omyłki pisarskiej, nie zaś wadliwości procesu decyzyjnego. W tym przypadku błędne oznaczenie numeru działki ewidencyjnej stanowiło oczywistą omyłkę.
Czy sąd pierwszej instancji miał obowiązek rozłożyć spłatę w postępowaniu o zniesienie współwłasności na raty, mimo braku wniosku w protokole i braku wykazania szczególnie uzasadnionych okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał takiego obowiązku, a rozłożenie spłaty na raty jest wyjątkiem uzasadnionym jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Uzasadnienie
Brak było dowodów na istnienie wniosku o rozłożenie spłaty na raty w protokole rozprawy. Rozłożenie spłaty na raty lub odroczenie terminu płatności jest uzasadnione tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, np. ze względu na stan majątkowy, rodzinny lub zdrowotny, których wnioskodawca nie wykazał. Ponadto, wnioskodawca sam domagał się przyznania mu własności, musiał więc liczyć się z koniecznością dokonania spłaty.
Czy zakaz reformationis in peius (art. 384 k.p.c.) ma zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym o zniesienie współwłasności, gdy apelację wnosi tylko jeden z uczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakaz ten ma zastosowanie, jeśli przedmiot zaskarżenia nie jest integralnie związany z inną częścią orzeczenia, a zmiana orzeczenia na niekorzyść apelującego pogorszyłaby jego sytuację.
Uzasadnienie
W sprawach działowych, w tym o zniesienie współwłasności, zakaz reformationis in peius nie obowiązuje bez wyjątków. Ma on zastosowanie, gdy przedmiot zaskarżenia jest integralnie związany z inną częścią orzeczenia. W tej sprawie apelacja dotyczyła jedynie sposobu spłaty, a nie jej wysokości, i nie była integralnie związana z przyznaniem własności. Zastosowanie zakazu uniemożliwiło pogorszenie sytuacji wnioskodawcy.
Czy obywatel Szwajcarii potrzebuje zezwolenia ministra na nabycie udziału we współwłasności nieruchomości w Polsce na mocy orzeczenia sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie była wymagana zgoda właściwego ministra.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nabycie własności nieruchomości przez cudzoziemca co do zasady wymaga zezwolenia ministra. Jednakże, w przypadku nabycia udziału we współwłasności nieruchomości wskutek orzeczenia sądu, zgoda taka nie była wymagana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| L. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| V. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. (...) | inne | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy określenia terminu spłaty i możliwości jej rozłożenia na raty.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz reformationis in peius.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o procesie do spraw nieprocesowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich.
k.p.c. art. 160
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości żądania sprostowania lub uzupełnienia protokołu rozprawy.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości odroczenia terminu spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania nieprocesowego.
u.g.n. art. 156 § ust. 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy aktualności operatu szacunkowego.
u.n.c. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
Wymóg zezwolenia ministra na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca.
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Omyłka pisarska w oznaczeniu działki ewidencyjnej podlega sprostowaniu. • Brak podstaw do rozłożenia spłaty na raty z uwagi na brak wykazania szczególnie uzasadnionych okoliczności. • Zakaz reformationis in peius uniemożliwia zmianę orzeczenia na niekorzyść apelującego, gdy apelacja dotyczy jedynie sposobu spłaty i nie jest integralnie związana z innymi częściami orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego w zakresie oznaczenia działki ewidencyjnej. • Naruszenie art. 212 § 3 k.c. poprzez określenie terminu spłaty na 14 dni i niezbadanie możliwości dokonania spłaty w tym terminie lub rozłożenia jej na raty.
Godne uwagi sformułowania
sprostować oczywistą omyłkę pisarską • nie stanowiło błędu w ustaleniach faktycznych, ale stanowiło oczywistą omyłkę co do oznaczenia przedmiotu zniesienia współwłasności • Urzędowym dowodem stwierdzającym przebieg rozprawy jest treść protokołu. • rozłożenie spłaty na raty albo wyznaczenie odpowiedniego terminu do dokonania spłaty (odroczenie jej płatności) jest uzasadnione [...] tylko „w szczególnie uzasadnionych wypadkach” • zakaz reformationis in peius • nie można było w niniejszej sprawie nie zastosować zakazu reformationis in peius i pogorszyć sytuacji skarżącego, który jako jedyny apelował.
Skład orzekający
Renata Stępińska
przewodniczący
Krzysztof Wąsik
sprawozdawca
Joanna Czernecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania omyłek pisarskich w orzeczeniach, zasad rozkładania spłat na raty w postępowaniu o zniesienie współwłasności oraz stosowania zakazu reformationis in peius w postępowaniu nieprocesowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której apelację wnosi tylko jeden z uczestników postępowania nieprocesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa zawiera ciekawe zagadnienia proceduralne dotyczące sprostowania omyłek, rozkładania spłat oraz stosowania zakazu reformationis in peius w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków.
“Omyłka w numerze działki i zakaz pogarszania sytuacji apelującego – kluczowe aspekty postępowania o zniesienie współwłasności.”
Dane finansowe
WPS: 2 064 627 PLN
spłata: 516 157 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.