II Ca 159/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację Naczelnika Urzędu Skarbowego, potwierdzając prawidłowość wykreślenia hipoteki przymusowej zabezpieczającej należność podatkową po umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Sprawa dotyczyła wykreślenia hipoteki przymusowej zabezpieczającej należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd Rejonowy dokonał wykreślenia na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł apelację, argumentując, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje wygaśnięcia wierzytelności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że uchylenie decyzji podatkowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje nieistnieniem obowiązku podatkowego, a tym samym odpadnięciem podstawy hipoteki.
Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z wniosku M. S. przy udziale Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o wykreślenie hipoteki. Wnioskodawca domagał się wykreślenia hipoteki przymusowej zwykłej, ustanowionej na zabezpieczenie należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok, na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy w Kłodzku uwzględnił wniosek. Uczestnik postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego, wniósł apelację, podnosząc, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, zgodnie z art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że sąd rozpoznający wniosek o wpis bada wyłącznie dokumenty, a nie inne okoliczności. Podkreślono, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych i przywrócenie stanu poprzedniego. W sytuacji, gdy uczestnik postępowania sam wniósł o wycofanie tytułu wykonawczego w związku z uchyleniem decyzji będącej podstawą jego wystawienia, przestała istnieć podstawa prawna egzekwowanego obowiązku, co skutkuje wygaśnięciem obowiązku i odpadnięciem podstawy hipoteki przymusowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania egzekucyjnego, skutkujące nieistnieniem obowiązku podatkowego i odpadnięciem podstawy hipoteki, jest podstawą do jej wykreślenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie decyzji podatkowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje nieistnienie obowiązku podatkowego, a tym samym wygaśnięcie wierzytelności i podstawy hipoteki przymusowej. Sąd bada jedynie dokumenty dołączone do wniosku o wpis.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawca (M. S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 626(8) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada wyłącznie treść wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie może natomiast uwzględniać żadnych innych okoliczności, z dokumentów tych nie wynikających.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia zaskarżonego orzeczenia sąd drugiej instancji – na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 626(1)§ 1 kpc i art. 13 § 2 kpc – oddalił apelację.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § § 1 pkt. 2
Określa sytuację nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania egzekucyjnego skutkuje nieistnieniem obowiązku podatkowego. Uchylenie decyzji podatkowej stanowi podstawę do stwierdzenia nieistnienia obowiązku. Odpada podstawa istnienia wpisu hipoteki przymusowej dla zabezpieczenia wierzytelności z braku aktualnej decyzji administracyjnej. Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie dokumenty.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Wierzytelność podatkowa nadal istnieje mimo uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej, sąd bada wyłącznie treść wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie może natomiast uwzględniać żadnych innych okoliczności, z dokumentów tych nie wynikających nieistnienie obowiązku odpadła także podstawa istnienia wpisu hipoteki przymusowej dla zabezpieczenia wierzytelności z braku aktualnej decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Piotr Rajczakowski
sędzia
Aleksandra Żurawska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wykreślenia hipoteki przymusowej w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego lub uchylenia decyzji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wykreślenia hipoteki w kontekście postępowań podatkowych i egzekucyjnych, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy hipoteka znika: kluczowe zasady wykreślenia po umorzeniu egzekucji podatkowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 159/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Piotr Rajczakowski SO Aleksandra Żurawska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. przy udziale Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o wykreślenie hipoteki na skutek apelacji uczestnika postępowania od wpisu Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt Dz. Kw 2751/12 postanawia : oddalić apelację. Sygn. akt II Ca 159/13 UZASADNIENIE W działach IV wskazanych bliżej ksiąg wieczystych wykreślono hipotekę przymusową zwykłą ustanowioną w celu zabezpieczenia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok - na podstawie postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia 20 października 2010 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec wnioskodawcy odnośnie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. W apelacji uczestnik postępowania wskazał, że w świetle przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece , nie zachodziły podstawy do wykreślenia hipoteki. Przyjęta jako podstawa wykreślenia wpisu umorzenie postępowania egzekucyjnego nie prowadziła bowiem do wygaśnięcia wierzytelności, którą zabezpieczała wskazana hipoteka / art. 94 u.k.w.h./. Zgodnie z tym przepisem wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tymczasem uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie powoduje, że wierzytelność podatkowa przestaje istnieć, skoro zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego powstaje z mocy prawa, gdy ponadto także fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma żadnego znaczenia dla samego istnienia tego zobowiązania. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonych wpisów. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie jest uzasadniona, a podniesione w niej okoliczności nie podważają trafności dokonanych wpisów. Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej, sąd bada wyłącznie treść wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie może natomiast uwzględniać żadnych innych okoliczności, z dokumentów tych nie wynikających / art. 626(8) § 2 kpc /. Bezspornym jest, że postępowania egzekucyjnego z nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową nie wszczyna wniosek o wpis hipoteki, lecz wniosek skierowany do organu egzekucyjnego, ponieważ wpis hipoteki przymusowej nawet nie przesądza o tym, czy taka egzekucja w ogóle zostanie wszczęta. Dlatego też umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia, ustanowienia dozoru nad ruchomościami czy zarządu nad nieruchomością, co prowadzi do przywrócenia stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji. Z kolei postępowanie egzekucyjne na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność. Tymczasem uczestnik postępowania sam wniósł o wycofanie tytułu wykonawczego (...) w związku z uchyleniem decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, czyli decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 9 lutego 2009 r., co doprowadzilo do sytuacji nieistnienia obowiązku będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego / art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /. Jeżeli zatem w trakcie trwania egzekucji administracyjnej doszło do uchylenia decyzji podatkowej określającej wysokość zobowiązania podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, to przestała istnieć podstawa prawna egzekwowanego obowiązku , co określa się jako nieistnienie obowiązku, a zatem nastąpiło wygaśnięcie obowiązku poddanego egzekucji. W konsekwencji odpadła także podstawa istnienia wpisu hipoteki przymusowej dla zabezpieczenia wierzytelności z braku aktualnej decyzji administracyjnej, co prowadziło do oddalenia apelacji / art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 626(1)§ 1 kpc i art. 13 § 2 kpc /.