II Ca 156/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację pozwanego Towarzystwa (...) SA w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda R. K. kwotę 21.103,85 zł z tytułu szkody całkowitej w uprawach rolnych. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację, zmieniając zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną kwotę do 16.427 zł, a dalej idące powództwo oddalił. Sąd oparł się na prawidłowych ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego, ale zakwestionował sposób ustalenia wysokości szkody. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) strony pozwanej dotyczące szkody całkowitej były zgodne z prawem. Sąd uznał, że poziom redukcji roślinności (92,9%) uzasadniał przyjęcie szkody całkowitej zgodnie z par. 1 ust. 1 pkt 4 OWU. Likwidacja takiej szkody powinna nastąpić na podstawie par. 17 OWU, a nie par. 16, jak błędnie przyjął Sąd I instancji. Sąd Okręgowy stwierdził, że sposób likwidacji szkody całkowitej przewidziany w par. 17 OWU nie naruszał art. 6 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, który dopuszcza pomniejszenie odszkodowania o nie więcej niż 10%. Sąd odrzucił argumentację Sądu Rejonowego o konieczności obliczenia odszkodowania w oparciu o dochód z pozostałych zbiorów, wskazując na specyfikę ubezpieczenia upraw rolnych i niemożność ustalenia odszkodowania w terminach przewidzianych w art. 817 KC. Ostatecznie, stosując par. 17 OWU, Sąd Okręgowy obliczył odszkodowanie na kwotę 16.427 zł, uwzględniając 95% sumy ubezpieczenia (29.925 zł) pomniejszone o zaoszczędzone koszty dalszego prowadzenia uprawy (3.103 zł) i kwotę już wypłaconą przez pozwanego (10.395 zł). Dalej idącą apelację oddalono, a koszty postępowania apelacyjnego rozdzielono stosunkowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja postanowień OWU dotyczących szkody całkowitej w ubezpieczeniach rolnych, sposób ustalania odszkodowania, zgodność OWU z przepisami prawa.
Dotyczy specyfiki ubezpieczeń rolnych i konkretnych zapisów OWU.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia upraw rolnych dotyczące szkody całkowitej są zgodne z przepisami prawa, w szczególności z ustawą o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz Kodeksem cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób likwidacji szkody całkowitej przewidziany w par. 17 OWU nie naruszał przepisów prawa, w tym art. 6 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że procentowy wskaźnik zniszczenia roślinności uzasadniał szkodę całkowitą. Sposób likwidacji szkody całkowitej wg OWU był zgodny z prawem, w tym z art. 6 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, który dopuszcza pomniejszenie odszkodowania o nie więcej niż 10%. Sąd odrzucił sposób ustalenia odszkodowania przez Sąd I instancji jako niezgodny ze specyfiką ubezpieczenia.
Jak należy ustalić wysokość odszkodowania w przypadku szkody całkowitej w ubezpieczeniu upraw rolnych, gdy doszło do zniszczenia roślin w stopniu uniemożliwiającym dalsze prowadzenie uprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość odszkodowania należy ustalić na podstawie postanowień OWU dotyczących szkody całkowitej (par. 17 OWU), uwzględniając przy tym względy ekonomiczno-agrotechniczne dotyczące możliwości założenia uprawy zastępczej.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił sposób ustalenia odszkodowania przez Sąd I instancji oparty na dochodzie z pozostałych zbiorów. Zastosowano par. 17 OWU, który przewiduje dwa sposoby obliczenia odszkodowania: 95% sumy ubezpieczenia pomniejszone o zaoszczędzone koszty lub 40% sumy ubezpieczenia plus koszty założenia uprawy zastępczej. Sąd podkreślił, że względy ekonomiczno-agrotechniczne muszą być uwzględniane również przy pierwszym sposobie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) SA | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.u.r. art. 6 § 3
Ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
Sąd uznał, że przepis ten, dopuszczający pomniejszenie odszkodowania o nie więcej niż 10%, nie był naruszony przez postanowienia OWU.
Pomocnicze
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Sąd rozważał, czy postanowienia OWU nie naruszały zasady swobody umów.
k.c. art. 817 § 1
Kodeks cywilny
Sąd powołał się na termin wypłaty odszkodowania, wskazując na specyfikę ubezpieczenia upraw rolnych.
u.o.u. art. 13 § 3
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Sąd analizował ten przepis w kontekście sposobu ustalania odszkodowania, ale ostatecznie uznał, że w przypadku ubezpieczeń rolnych istnieją odstępstwa.
u.u.r. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
Sąd powołał się na termin wypłaty odszkodowania.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 100 § zdanie 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
u.k.s.c. art. 84 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa prawna zwrotu nadpłaconych zaliczek na poczet kosztów opinii biegłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sposób likwidacji szkody całkowitej przewidziany w par. 17 OWU nie narusza przepisów prawa. • Ustalenie odszkodowania powinno nastąpić na podstawie par. 17 OWU, a nie na podstawie dochodu z pozostałych zbiorów. • Względy ekonomiczno-agrotechniczne dotyczące możliwości założenia uprawy zastępczej muszą być uwzględniane przy ustalaniu odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Sposób ustalenia odszkodowania przez Sąd Rejonowy był prawidłowy. • Ustalenie odszkodowania na podstawie par. 22 ust. 16 OWU (33% sumy ubezpieczenia).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy rozpoznając apelację oparł się na prawidłowych ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego i zważył, co następuje. • Należało w pierwszej kolejności jednoznacznie rozstrzygnąć, które z postanowień tychże ogólnych warunków ubezpieczenia mogły znaleźć zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. • Przy wskazanym poziomie procentowym redukcji upraw, nie mogło zaś budzić wątpliwości, że na podstawie nawet każdego z powyższych kryteriów dalsze prowadzenie uprawy nie było uzasadnione. • Sąd Okręgowy w całości podziela prawidłowe ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego, oparte przede wszystkim na opinii biegłego... • Nie podważały zaś tych ustaleń i rozważań w szczególności gołosłowne twierdzenia pozwanej, opierane jedynie na pismach nazywanych opiniami...
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Piotr Rajczakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień OWU dotyczących szkody całkowitej w ubezpieczeniach rolnych, sposób ustalania odszkodowania, zgodność OWU z przepisami prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ubezpieczeń rolnych i konkretnych zapisów OWU.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ubezpieczeń rolnych – likwidacji szkody całkowitej i sposobu ustalania odszkodowania, co jest istotne dla rolników i branży ubezpieczeniowej.
“Rolniku, czy wiesz, jak ubezpieczyciel powinien wypłacić odszkodowanie za szkodę całkowitą? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 21 103,85 PLN
odszkodowanie: 16 427 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.