II CA 1558/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, uchylając wpis hipoteki przymusowej z powodu wadliwego doręczenia decyzji podatkowych.
Sąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej. Apelacja dotyczyła wadliwego doręczenia decyzji podatkowych Organizacji (...) Sp. z o.o. w likwidacji, które miało być podstawą wpisu. Sąd Okręgowy uznał, że doręczenie przez firmę A. M. nie było skuteczne, ponieważ nie wykazano upoważnienia do odbioru korespondencji w imieniu spółki, co skutkowało uchyleniem wpisu hipoteki.
Sąd Okręgowy w Kielcach, Wydział II Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z wniosku Gminy O. o wpis hipoteki przymusowej, w której uczestnikiem była Organizacja (...) Sp. z o.o. w likwidacji. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej dokonany przez referendarza sądowego, uznając za skuteczne doręczenie decyzji podatkowych dotyczących zobowiązania podatkowego za lata 2011-2013. Sąd Rejonowy oparł się na zwrotnych poświadczeniach odbioru, wskazując, że korespondencję odbierał A. M., prowadzący działalność pod firmą (...) , a adres tej firmy był tożsamy z adresem spółki w KRS. Sąd Rejonowy uznał, że nawet jeśli A. M. nie był pracownikiem spółki, spółka powinna podjąć działania zapobiegające odbieraniu przesyłek przez osoby nieuprawnione. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, uznał ją za zasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 151 Ordynacji podatkowej, doręczenie pisma osobie prawnej wymaga odbioru przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji. W przypadku, gdy korespondencję odbiera inny podmiot, nie stanowi to skutecznego doręczenia, chyba że istnieje wyraźne upoważnienie. Sąd Okręgowy stwierdził, że z akt sprawy nie wynikało, aby firma (...) A. M. była upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej Spółki. Wobec braku dowodów na prawidłowe doręczenie decyzji podatkowych, Sąd Okręgowy uchylił wpis hipoteki przymusowej i oddalił wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie decyzji podatkowych spółce w likwidacji przez osobę fizyczną, która nie jest jej pracownikiem ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, nie stanowi skutecznego doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na art. 151 Ordynacji podatkowej, który wymaga doręczenia pisma osobie prawnej w lokalu siedziby lub miejscu prowadzenia działalności osobie upoważnionej. Brak dowodu na upoważnienie firmy A. M. do odbioru korespondencji w imieniu spółki wyklucza skuteczność doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia i uchylenie wpisu
Strona wygrywająca
Organizację (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina O. | instytucja | wnioskodawca |
| Organizację (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. | spółka | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | osoba odbierająca korespondencję |
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 151
Ordynacja podatkowa
Doręczenie pisma osobie prawnej wymaga odbioru przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w lokalu siedziby lub miejscu prowadzenia działalności. Doręczenie do rąk osoby trzeciej, która zobowiązuje się do oddania korespondencji adresatowi, nie jest skuteczne.
O.p. art. 35 § § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawą wpisu do księgi wieczystej mogą być decyzje podatkowe, o ile zostały doręczone stronie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji.
O.p. art. 149
Ordynacja podatkowa
Możliwość doręczenia pisma osobie fizycznej u sąsiada (nie dotyczy osób prawnych).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji podatkowych nastąpiło do rąk osoby nieupoważnionej do odbioru korespondencji w imieniu spółki. Brak dowodu na istnienie wyraźnego upoważnienia spółki dla firmy sąsiedniej do odbioru jej korespondencji. Wadliwe doręczenie decyzji podatkowych wyklucza możliwość wpisu hipoteki przymusowej.
Odrzucone argumenty
Doręczenie było skuteczne, ponieważ A. M. odbierał korespondencję pod adresem spółki i podpisywał odbiór. Spółka powinna podjąć działania zapobiegające odbieraniu przesyłek przez osoby nieuprawnione.
Godne uwagi sformułowania
brzmienie przedmiotowej regulacji wyklucza możliwość dokonania doręczenia do rąk osoby trzeciej, która zobowiązuje się do oddania korespondencji adresatowi w przeciwieństwie do osoby fizycznej, dla której pismo można pozostawić u sąsiada (art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa), możliwości takiej nie ma w odniesieniu do osoby prawnej pokwitowanie odbioru decyzji przez inny podmiot prawny, mający siedzibę w tym samym budynku, nie stanowi skutecznego doręczenia ciężar wykazania, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo spoczywał na wnioskodawcy w takim przypadku ciężar wykazania, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo spoczywał na wnioskodawcy nie można uznać, że w świetle art.35 Ordynacji podatkowej zachodzi podstawa do wpisu na ich podstawie hipoteki przymusowej.
Skład orzekający
Teresa Kołbuc
Sędzia Przewodniczący
Magdalena Bajor - Nadolska
Sędzia sprawozdawca
Cezary Klepacz
Sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism procesowych i administracyjnych do osób prawnych, zwłaszcza w kontekście wpisów do ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia decyzji podatkowych, gdzie odbiorca nie był pracownikiem ani osobą upoważnioną przez adresata.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla skutków prawnych jest prawidłowe doręczenie korespondencji, nawet w sprawach dotyczących hipoteki i podatków. Podkreśla znaczenie procedury i może być przestrogą dla firm.
“Wpis hipoteki przymusowej uchylony przez sąd! Kluczowy błąd w doręczeniu decyzji podatkowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1558/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie : Sędzia Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc Sędziowie : SSO Magdalena Bajor - Nadolska (spr.) SSO Cezary Klepacz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy z wniosku Gminy O. z udziałem Organizacji (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji uczestnika od postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 28 października 2013 r., Dz.Kw 5071/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić w całości wpis referendarza w księdze wieczystej nr KI (...) z dnia 13 sierpnia 2013 roku i wniosek oddalić. Sygn. akt II C a 1558/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej dokonany w dniu 13 sierpnia 2013 r. przez referendarza sądowego w księdze wieczystej nr (...) Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomości położone w O. składające się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr (...) objęte są księgą wieczystą nr (...) W dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, zaś użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu jest Organizacja (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. . Decyzjami z dnia 22 września 2011 roku, 8 marca 2012 roku oraz 11 marca 2013 roku Prezydent Miasta O. Św. określił wysokość zobowiązania - podatku od nieruchomości, odpowiednio za rok 2011, 2012 i 2013. Decyzje te zostały doręczone Organizacji (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. w dniu 23 września 2012 r., 13 marca 2012 r., oraz 26 kwietnia 2013 roku. Sąd wskazał, że analiza zwrotnych poświadczeń odbioru każdej z decyzji wskazuje, iż każdorazowo podmiotem je odbierającym był (...) A. M. i ta też osoba podpisywała odbiór przesyłki. Według Sądu znamienne dla oceny, że doręczenie nastąpiło zgodnie z art.151 Ordynacji podatkowej jest wskazanie na jednym ze zwrotnych poświadczeń odbioru tego podmiotu jako uprawnionego do obierania przesyłek w imieniu adresata, jak również okoliczność tożsamego adresu podmiotu obierającego przesyłki z adresem Organizacji (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. , wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie Sądu Rejonowego nie można podzielić zarzutu skarżącego, że odebranie każdej z decyzji przez wskazany wyżej podmiot powodowało, że doręczenie było wadliwe, czy też, że w ogóle nie nastąpiło. Sąd wskazał, że jeśli w istocie (...) ” A. M. nie był uprawniony do odbierania korespondencji skarżącego, to z uwagi na funkcjonowanie tych podmiotów pod tym samym adresem, skarżący powinien był podjąć działania, które by zapobiegały odbieraniu przesyłek przez ten podmiot, a przewidziane w ustawie Prawo pocztowe . Za skutecznością doręczenia przemawia zdaniem Sądu również fakt, iż zawiadomienie o dokonanym wpisie hipoteki przymusowej zostało również odebrane przez (...) A. M. , określonego w zwrotnym poświadczeniu odbioru jako osoba uprawniona, a Organizacja (...) Sp. z o.o. w likwidacji w W. w przepisanym terminie wpis zaskarżyła, a więc można domniemywać, iż przesyłka została jej przekazana. Apelację od tego postanowienia wniósł uczestnik zaskarżając je w całości. Zarzucił: -sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego; - art. 231 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż złożenie skargi na orzeczenie referendarza było wynikiem doręczenia na adres skarżącego, - obrazę art. 151 ustawy Ordynacja Podatkowa mającą wpływ na treść orzeczenia poprzez błędne przyjęcie, iż A. M. jest pracownikiem skarżącej Spółki. W uzasadnieniu swoich zarzutów wskazał, że korespondencję odbierał A. M. prowadzący działalność pod firmą (...) potwierdzenie odbioru podpisał i podbił pieczątką własnej działalności gospodarczej nie zaś jako pracownik skarżącej Spółki, a zatem odebranie przesyłek przez ten podmiot należy uznać za odebranie korespondencji jako sąsiada a nie jako pracownika skarżącej Spółki co nie stanowi skutecznego doręczenia. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wykreślenie wpisu dokonanego w dniu 13 sierpnia 2013 r w księdze wieczystej nr KI (...) , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art.35 §1 ustawy Ordynacja podatkowa podstawą wpisu do księgi wieczystej mogą być wskazane w tym przepisie decyzje podatkowe, o ile tylko zostały doręczone stronie. Doręczenie decyzji powinno nastąpić zgodnie z zasadami określonymi w art. 144 – 154 c w/w ustawy. W myśl art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa , gdy adresatem jest osoba prawna, pisma doręcza się w lokalu siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Regulacja ta ma charakter stanowczy. Zezwala bowiem na dokonanie doręczenia wyłącznie osobie mającej upoważnienie do odbioru korespondencji adresowanej do osoby prawnej bądź innej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. W konsekwencji brzmienie przedmiotowej regulacji wyklucza możliwość dokonania doręczenia do rąk osoby trzeciej, która zobowiązuje się do oddania korespondencji adresatowi, jak ma to miejsce w odniesieniu do osób fizycznych (vide: art. 149 Ordynacji podatkowej). Wniosek taki potwierdza wyrok NSA z dnia 28.02. 2001 r., sygn. III SA 3393/99, zgodnie z którym "w przeciwieństwie do osoby fizycznej, dla której pismo można pozostawić u sąsiada (art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa), możliwości takiej nie ma w odniesieniu do osoby prawnej. Dlatego też pokwitowanie odbioru decyzji przez inny podmiot prawny, mający siedzibę w tym samym budynku, nie stanowi skutecznego doręczenia”. Powyższe względy, w tym zwłaszcza brzmienie art. 151 Ordynacji podatkowej , sprawiają, że warunkiem koniecznym uznania za skuteczne doręczenia na rzecz podmiotów wymienionych w tym artykule konieczne jest zbadanie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona. Konieczność przeprowadzenia takiego badania istniała także w rozpatrywanym przypadku, co trafnie dostrzegł Sąd Rejonowy. Ze znajdujących się w aktach zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Prezydenta Miasta O. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości wynika, że decyzje te zostały doręczone firmie (...) A. M. , nie zaś adresatowi. Na dowodzie doręczenia znajduje się bowiem pieczęć tej firmy opatrzona podpisem (...) lub nieczytelnym podpisem pracownika w przypadku decyzji doręczonej dnia 23 września 2011 r. (k.217). Co prawda na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jednej z decyzji (k.219) obok pieczęci firmy opatrzonej podpisem A. M. widnieje pisemna adnotacja listonosza ,,upoważniony”, jednakże na tej podstawie nie można założyć, że przesyłka została doręczona do rąk osoby upoważnionej przez Spółkę, tym bardziej, że skarżący temu przeczy w zażaleniu. W takim przypadku ciężar wykazania, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo spoczywał na wnioskodawcy. Przyjmuje się, że w sytuacji gdy w tym samym budynku mieszczą się dwie firmy doręczenie musi być dokonane do rąk osoby reprezentującej firmę adresata, chyba że firma ta wyraźnie upoważni kancelarię firmy sąsiedniej do przyjmowania jej korespondencji (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r., III SA/Wa 2569/05). Takie wyraźne upoważnienie natomiast z akt sprawy nie wynika. Wobec wagi instytucji doręczenia przyjmuje się, że przy dokonywaniu tej czynności procesowej nie mogą pojawić się jakiekolwiek wątpliwości, bądź niejasności. W konsekwencji żeby doręczenie można uznać za skuteczne istnieć muszą niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności stanowią przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane (por. uzasadnienie wyr. NSA w W-wie z dnia 27 maja 2010 r., II FSK 237/09 , Lex nr 785321) . Dodać należy, że zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w art. 151 ustawy, nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (postanowienie NSA z 10 maja 1995 r. sygn. akt V SA 1692/94 (niepubl.). Sąd Okręgowy podziela zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu tego postanowienia, iż należy ujemnie ocenić takie postępowanie, gdy w siedzibie spółki nie zorganizowano właściwego sposobu odbioru korespondencji. Ocena ta pozostaje jedynie oceną moralną, a takie działanie choć sprzeczne z dobrymi obyczajami nie wywołuje jednak żadnych skutków prawnych. Reasumując, w stanie faktycznym sprawy niewykazanie przez wnioskodawcę kwestii uprawień firmy (...) A. M. do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej Spółki nie pozwala na przejęcie, że załączone do wniosku decyzje zostały jej prawidłowo doręczone. Tym samym nie można uznać, że w świetle art.35 Ordynacji podatkowej zachodzi podstawa do wpisu na ich podstawie hipoteki przymusowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.386§1 k.p.c. w zw. z art.13§2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zaskarżony wpis referendarza sądowego w księdze wieczystej nr KI (...) z dnia 13 sierpnia 2013 r. uchylił. SSO M. Bajor - Nadolska SSO T. Kołbuc SSO C. Klepacz Zarządzenie : Odpis doręczyć pełn. uczestnika r.p.r J. M. oraz wnioskodawcy –Prezydentowi Miasta O. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI