II CA 1541/12

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2013-06-14
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
spółdzielnia mieszkaniowazaległe opłatyodpowiedzialność spadkobiercówsolidarna odpowiedzialnośćstatut spółdzielniprawo rzeczowelokal mieszkalny

Sąd Okręgowy oddalił apelację spółdzielni mieszkaniowej, potwierdzając brak podstaw do solidarnej odpowiedzialności spadkobierców niebędących członkami spółdzielni za zaległości czynszowe.

Spółdzielnia Mieszkaniowa dochodziła zapłaty zaległych opłat od spadkobierców zmarłego członka, którzy nie byli członkami spółdzielni. Sąd Rejonowy zasądził kwoty od pozwanych, ale nie solidarnie, uznając, że statut spółdzielni nie może nakładać solidarnej odpowiedzialności na osoby niebędące członkami. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację spółdzielni i podkreślając, że solidarna odpowiedzialność musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej, a nie z postanowień statutu wobec osób trzecich.

Sprawa dotyczyła apelacji (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w K. od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach, który zasądził od pozwanych (spadkobierców zmarłego członka spółdzielni, którzy nie byli członkami spółdzielni) kwoty zaległych opłat za lokal mieszkalny, ale nie solidarnie. Sąd Rejonowy uznał, że brak jest podstaw do solidarnej odpowiedzialności pozwanych, ponieważ zobowiązanie powstało po śmierci członka, a statut spółdzielni, który przewidywał taką odpowiedzialność, jest sprzeczny z prawem (art. 58 k.c.) w zakresie dotyczącym osób niebędących członkami spółdzielni. Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, uznając apelację za bezzasadną. Podkreślono, że statut spółdzielni, będący umową, nie może regulować obowiązków osób, które nie są stroną tej umowy i nie mają wpływu na jej treść. Sąd Okręgowy wskazał, że solidarna odpowiedzialność musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej (art. 369 k.c.). Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na które powoływała się spółdzielnia w apelacji, nie dawały podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności pozwanych w sytuacji, gdy nie byli oni członkami spółdzielni. W związku z tym, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, statut spółdzielni, będący umową, nie może nakładać obowiązków, w tym solidarnej odpowiedzialności za opłaty, na osoby, które nie są członkami spółdzielni i nie mają wpływu na treść statutu.

Uzasadnienie

Solidarna odpowiedzialność musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej. Statut spółdzielni nie jest czynnością prawną w rozumieniu art. 369 k.c. w stosunku do osób trzecich (niebędących członkami). Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie przewidują solidarnej odpowiedzialności spadkobierców niebędących członkami spółdzielni za zaległości powstałe po śmierci członka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w K.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w K.spółkapowódka
K. W.osoba_fizycznapozwana
L. B.osoba_fizycznapozwana
W. M.osoba_fizycznapozwana
J. M.osoba_fizycznapozwana
B. M.osoba_fizycznapozwana
I. M.osoba_fizycznawspółodpowiedzialna
E. M.osoba_fizycznazmarły członek spółdzielni

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 369

Kodeks cywilny

Zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Brak podstaw do solidarnej odpowiedzialności pozwanych, gdyż nie wynikała ona ani z ustawy, ani z czynności prawnej.

u.s.m. art. 4 § ust. 1 ze zn. 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Członkowie spółdzielni realizują obowiązek uiszczania opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Sąd uznał, że odesłanie to nie upoważnia do regulacji solidarnej odpowiedzialności osób niebędących członkami w statucie.

Pomocnicze

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna. Sąd uznał § 41 ust. 10 statutu za sprzeczny z prawem w kontekście odpowiedzialności osób niebędących członkami.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

u.s.m. art. 17 § ze zn. 10

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Możliwość sprzedaży lokalu w przypadku długotrwałej zaległości z zapłatą opłat. Sąd uznał, że przepis ten nie stanowi podstawy do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności pozwanych w niniejszej sprawie.

u.s.m. art. 4 § ust. 6

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Przewiduje solidarną z członkami spółdzielni lub nie członkami, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, odpowiedzialność za opłaty osób pełnoletnich stale zamieszkujących z nimi. Sąd uznał, że ten przepis potwierdza argumentację Sądu Rejonowego, a nie apelującego.

k.c. art. 1034 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe. Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż zobowiązanie powstało po śmierci spadkodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statut spółdzielni nie może nakładać solidarnej odpowiedzialności na osoby niebędące członkami spółdzielni. Solidarna odpowiedzialność musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej. Zobowiązanie powstało po śmierci członka, a nie było zobowiązaniem spadkodawcy.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia argumentowała, że odesłanie w art. 4 ust. 1 ze zn. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych upoważnia do wprowadzenia solidarnej odpowiedzialności w statucie. Spółdzielnia powoływała się na art. 17 ze zn. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, twierdząc, że brak solidarnej odpowiedzialności uniemożliwiłby sprzedaż lokalu w przypadku zaległości jednej osoby.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do solidarnej odpowiedzialności pozwanych, która to odpowiedzialność może wynikać jedynie z ustawy lub z czynności prawnej (art369 kc) statut spółdzielni jest umową , przeto nie może regulować obowiązków osób , które stroną tej umowy nie są , a więc nie mają wpływu na jej treść.

Skład orzekający

Ewa Piątkowska-Bidas

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za opłaty w spółdzielniach mieszkaniowych, zwłaszcza w kontekście spadkobierców niebędących członkami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobierców niebędących członkami spółdzielni i interpretacji przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w powiązaniu z art. 369 k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię odpowiedzialności za długi w spółdzielniach mieszkaniowych, co jest istotne dla wielu właścicieli lokali i zarządów spółdzielni. Pokazuje ograniczenia swobody kształtowania postanowień statutowych.

Czy spadkobierca musi płacić długi spółdzielni, jeśli nie jest jej członkiem?

Dane finansowe

WPS: 6162,2 PLN

zaległe opłaty: 308,11 PLN

zaległe opłaty: 308,11 PLN

zaległe opłaty: 308,11 PLN

zaległe opłaty: 308,11 PLN

zaległe opłaty: 308,11 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 1541/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Piątkowska-Bidas Protokolant: protokolant sądowy Agnieszka Baran po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w K. przeciwko K. W. , L. B. , W. M. , J. M. , B. M. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. VII C 413/12 oddala apelację. II Ca 1541/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w K. :od K. W. i B. M. po 308,11 zł z ustawowymi odsetkami z zastrzeżeniem , że za zapłatę tych kwot odpowiadają razem z I. M. , od której kwoty te zostały zasądzone prawomocnym nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie VII Nc 422/12 , zaś zapłata tej kwoty przez jednego ze współodpowiedzialnych zwalnia drugiego do wysokości zapłaty, od L. B. i W. M. po 308,11 zł z odsetkami z zastrzeżeniem , że również odpowiadają za ich zapłatę z I. M. na zasadzie jak poprzednio, od J. M. kwotę 308 ,11 zł z odsetkami na zasadzie współodpowiedzialności z I. M. na warunkach jak wyżej. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu i rygorze natychmiastowej wykonalności, ustalając co następuje: E. M. był członkiem (...) Spółdzielni Mieszkaniowej i jemu oraz jego żonie I. M. przysługiwało na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr (...) , położonego w K. przy ul. (...) . E. M. zmarł 12 kwietnia 2009 r. i spadek po nim nabyli żona I. M. w ½ części oraz rodzeństwo B. M. , W. M. , J. M. , K. W. i L. B. po 1/10 części. W dniu 6 kwietnia 2011 r. w sprawie VII Ns 80/11 Sądu Rejonowego Kielcach o dział spadku po E. M. uczestnicy tego postępowania zawarli ugodę przyznając I. M. udział ¼ części w w/w prawie , zaś W. M. , B. M. , J. M. , K. W. i L. B. udziały po 1/20 części . Pozwani W. M. , B. M. , J. M. , K. W. i L. B. nie mieszkają w przedmiotowym lokalu i nie są członkami (...) Spółdzielni Mieszkaniowej. Zaległość z opłat na pokrycie kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w części przypadającej na lokal nr (...) i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie powódki wynosiła 6162 zł i składały się na nią niedopłata za wrzesień 2010 r. , nieuiszczone opłaty za okres od października 2010r do grudnia 2011 r, niedopłata za centralne ogrzewanie w sezonie 2010/2011 oraz odsetki ustawowe do 29 lutego 2012 r. Sąd uznał , że brak jest podstaw do solidarnej odpowiedzialności pozwanych, która to odpowiedzialność może wynikać jedynie z ustawy lub z czynności prawnej ( art369 kc ). Przede wszystkim zobowiązanie do zapłaty kwoty 6162, 20 zł nie było zobowiązaniem E. M. , bowiem powstało po jego śmierci , a więc jest zobowiązaniem własnym każdego ze spadkobierców. Niezasadne jest więc powołanie przez powódkę art. 1034§1 i 2 kc. Zdaniem Sądu podstawą odpowiedzialności pozwanych jest art. 207 zd. 2 kc , natomiast nie jest nią art. 4 ust. 1 ze zn 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r o spółdzielniach mieszkaniowych . W przepisie tym nie określono , że odpowiedzialność osób, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu jest solidarna , ale odesłano do przepisu art. 4 ust 1 tej ustawy , który stanowi , ze członkowie spółdzielni realizują obowiązek uiszczania opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Sąd uznał , że brak możliwości nałożenia w drodze statutu , będącego umową , reguł odpowiedzialności osób , które są wprawdzie związane ze spółdzielnią węzłem prawnym jakim jest przysługujące im ograniczone prawo rzeczowe , ale nie związanych stosunkiem członkostwa , a zatem pozbawionych wpływu na kształt i treść statutu Prowadzi to zdaniem Sądu do oceny § 41 ust 10 statutu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej, w którym powódka upatruje solidarną odpowiedzialność pozwanych, w kontekście art. 58 kc i stwierdzenia , że jest on sprzeczny z prawem. Apelację od tego wyroku wywiodła (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa i zarzuciła naruszenie prawa materialnego , a mianowicie art. 4 ust.1 ze zn .1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez uznanie , że odesłanie „na takich samych zasadach jak członkowie spółdzielni” nie stanowi upoważnienia do regulacji z §41 ust .10 statutu i wprowadzenia solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli w częściach ułamkowych spółdzielczego prawa do lokalu ,za opłaty za jego użytkowanie. Reasumując skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie solidarnie od pozwanych pełnej kwoty należności dochłodzonej pozwem. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie jest zasadna, bowiem Sąd I instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, prawidłowo je ocenił i wydał trafny wyrok. Motywy zaskarżonego orzeczenia zawierają szczegółowy wywód prawny dotyczący braku możliwości uregulowania statutem obowiązków osób wprawdzie związanych ze spółdzielnią węzłem prawnym w postaci ograniczonego prawa do lokalu , ale nie będących członkami spółdzielni, w szczególności w zakresie solidarnej odpowiedzialności za ponoszenie opłat. Należy wskazać , że Sąd Okręgowy w całości stanowisko Sądu I instancji podziela i przyjmuje je za własne. Ma rację Sąd rozpoznający sprawę w I instancji, iż statut spółdzielni jest umową , przeto nie może regulować obowiązków osób , które stroną tej umowy nie są , a więc nie mają wpływu na jej treść. Sama apelacja niczym argumentacji Sądu Rejonowego nie podważa, a jedynie prezentuje stanowiska znane z dotychczasowego postępowania. Chybione jest stanowisko apealanta, iż orzekając w sprawie należy w drodze analogii mieć na uwadze uregulowanie zawarte w art. 17 ze zn. 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewidujące możliwość sprzedaży lokalu w przypadku długotrwałej zaległości z zapłatą opłat przez jedną z osób korzystających z lokalu. Zdaniem autora apelacji jeżeli lokal zajmuje kilka osób a tylko jedna zalega z zapłatą opłat to przy braku solidarnej odpowiedzialności nie byłaby możliwa przewidziana w/w przepisem sprzedaż . Otóż zdaniem Sądu Okręgowego powołany przepis jak i następny , a mianowicie art. 4 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewidujący solidarną z członkami spółdzielni lub nie członkami , którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, odpowiedzialność za opłaty osób pełnoletnich stale zamieszkujących z nimi , wbrew stanowisku skarżącego potwierdzają jedynie argumentację Sądu Rejonowego. Należy mieć bowiem na uwadze powołaną przez ten Sąd regulację zawartą w art. 369 kc , a stanowiącą że zobowiązanie jest solidarne jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Cytowane w apelacji przepisy są regulacją zawartą w ustawie i w świetle art. 369 kc nie jest możliwe stosowanie jej do przypadków jak niniejszy w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych nieuregulowanych. Skoro ustawodawca przewidział przypadki na które powołuje się apelacja, nic nie stało na przeszkodzie , by regulacją objąć odpowiedzialność osób pozostających w sytuacji prawnej jak pozwani. Skoro tego nie uczynił, to brak podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności pozwanych w sprawie. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji wyroku z mocy art. 385 kpc SSO E. Piątkowska - Bidas

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI