II CA 153/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-04-03
SAOSnieruchomościprawa rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościgazociągibezumowne korzystaniewynagrodzeniestrefa ochronnaprawo rzeczoweapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej spółki gazowniczej, potwierdzając zasadność zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości pod gazociągi.

Powód dochodził wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez gazociągi pozwanej spółki. Sąd Rejonowy zasądził część żądanej kwoty, opierając się na przepisach o korzystaniu z cudzej nieruchomości i opinii biegłego. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące przepisów o strefach ochronnych gazociągów i oceny opinii biegłego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że przepisy dotyczące stref ochronnych były prawidłowo zastosowane, a sąd mógł dokonać własnych ustaleń w oparciu o opinię biegłego.

Sprawa dotyczyła roszczenia powoda A. Z. o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości przez gazociągi należące do pozwanej Spółki (...) z o.o. Sąd Rejonowy w Świdnicy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.946,94 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Rejonowy ustalił, że gazociągi pozwanej przebiegają przez nieruchomość powoda, a spółka była posiadaczem w złej wierze. Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2013 r. w sprawie warunków technicznych sieci gazowych i ich usytuowania, a także naruszenie prawa procesowego poprzez jednostronną zmianę opinii biegłego w zakresie wyceny pasa ochronnego. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia z 2013 r. obowiązywały w chwili wyrokowania i miały zastosowanie. Ponadto, sąd stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił opinię biegłego i mógł dokonać własnych ustaleń, w tym dotyczących szerokości strefy kontrolowanej, co wymagało wiedzy prawniczej, a nie specjalistycznej wiedzy z zakresu wyceny nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien opierać się na przepisach prawa materialnego obowiązujących w chwili wyrokowania, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej. Rozporządzenie z 2013 r. obowiązywało w chwili wyrokowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 316 § 1 kpc, zgodnie z którym po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, i opiera się na przepisach prawa materialnego obowiązujących w chwili wyrokowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka (...) z o.o. Oddział we W. Zakład w W.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

k.c. art. 230

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Gospodarki art. 112

Obowiązywało w chwili wyrokowania i miało zastosowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Gospodarki art. 112

Przepisy z 2001 r. nie miały zastosowania w kontekście zarzutu apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2013 r. w sprawie warunków technicznych sieci gazowych. Możliwość samodzielnej oceny przez sąd opinii biegłego i dokonania ustaleń w oparciu o wiedzę prawniczą.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2013 r. Naruszenie prawa procesowego poprzez jednostronną zmianę opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd opiera się na przepisach prawa materialnego obowiązujących w chwili wyrokowania. Dowód z opinii biegłego jak każdy inny dowód podlega ocenie sądu i nie w każdej sprawie potrzebna jest wiedza specjalna. Ustalenie strefy kontrolowanej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia wymaga umiejętności czytania aktów prawnych, a więc wiedzy prawniczej, którą sąd niewątpliwie posiada.

Skład orzekający

Jerzy Dydo

przewodniczący

Piotr Rajczakowski

sędzia

Aleksandra Żurawska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania nowych rozporządzeń w sprawach cywilnych oraz zakresu samodzielności sądu w ocenie opinii biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posadowienia gazociągów i stosowania przepisów technicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ale zawiera ciekawe aspekty dotyczące stosowania nowych przepisów technicznych i roli sądu w ocenie dowodów.

Czy nowe przepisy techniczne zmieniają zasady gry w sporach o bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Dane finansowe

WPS: 19 537,5 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 1946,94 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 153/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jerzy Dydo Sędziowie: SO Piotr Rajczakowski SO Aleksandra Żurawska Protokolant: Violetta Drohomirecka po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa A. Z. przeciwko (...) Spółce (...) z o.o. Oddziałowi we W. Zakładowi w W. o zapłatę 19.537,50 zł na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 5 grudnia 2013r. sygn. akt I C 444/11 I. oddala apelację; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 300 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn..akt II Ca 153/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5.12.2013r Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny zasądził od strony pozwanej (...) Spółki z o.o. Oddział we W. Zakład w W. na rzecz powoda A. Z. 1.946,94 zł z odsetkami ustawowymi od 4.07.2011r oddalając powództwo w pozostałej części. Ponadto Sąd Rejonowy zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej 1.835,90 zł kosztów procesu i obciążył strony kosztami sadowymi. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest właścicielem nieruchomości w postaci gospodarstwa rolnego bez zabudowań, położonej w Ś. przy ulicy (...) , opisanej w księdze wieczystej Kw nr (...) , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Świdnicy. Na nieruchomości powoda posadowione są gazociągi średniego ciśnienia (...) relacji W. – O. i (...) , zasilający elektrociepłownię (...) oraz nieczynny gazociąg podwyższonego średniego ciśnienia (...) relacji L. - B. , stanowiące własność strony pozwanej. Gazociąg (...) przebiega wzdłuż granicy działki. Gazociąg (...) W. – O. posiada ciśnienie (...) , gazociąg (...) , zasilający elektrociepłownię w Ś. posiada ciśnienie 0, (...) . Gazociąg relacji W. – O. o średnicy 300 mm średniego ciśnienia przebiega z południa na północ i na działce powoda ma długość 68 m, gazociąg, zasilający ciepłownię w Ś. ma średnicę 160 mm średniego ciśnienia i przebiega przez działkę powoda bezpośrednio przy potoku C. na długości 90 m na głębokości 1, 3 m. Wielkość strefy ochronnej dla gazociągów, przebiegających przez działkę powoda wynosi 3 m. Łączna powierzchnia strefy ochronnej dla obu gazociągów wynosi 474 m2. Gazociąg (...) relacji W. – O. został wybudowany na mocy decyzji administracyjnych w 1962 r. Gazociąg podwyższonego średniego ciśnienia (...) relacji B. – L. został całkowicie wyłączony z eksploatacji. Powód pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. wezwał stronę pozwaną do uiszczenia kwoty 19.537, 50 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w okresie ostatnich 10 lat z nieruchomości, stanowiącej jego własność w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania od rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo jest słuszne co do zasady i opiera się na przepisie art.224 kc w związku z art.230 kc. Jako nietrafne Sąd Rejonowy uznał podnoszone w odpowiedzi na pozew zarzuty braku legitymacji biernej strony pozwanej oraz zasiedzenia przez nią służebności gruntowej. Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że strona pozwana jest właścicielem gazociągów przechodzących przez nieruchomość powoda, a początek biegu zasiedzenia rozpoczął się w lutym 1989r. Nie upłynął zatem termin 30 lat do zasiedzenia służebności gruntowej. Sąd Rejonowy przyjął, że strona pozwana była posiadaczem w złej wierze. Ustalając wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powoda Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego, który przyjął jednak inną wielkość pasa ochronnego. Sąd Rejonowy ustalił szerokość pasa ochronnego na podstawie nowego rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26.04.2013r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Szerokość strefy ochronnej Sąd Rejonowy przyjął na 3 m, a następnie wyliczył wynagrodzenie ustawiając do wzoru z opinii biegłego zamiast strefy ochronnej 1m strefę 3m. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art.100 kpc stosownie je rozdzielając. Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację złożyła pozwana zaskarżając wyrok w całości i zarzucając; I. naruszenie prawa materialnego, tj. § 112 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013, poz.630) poprzez błędne przyjęcie, że biegły w opinii uzupełniającej winien zastosować przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013, poz.630) przez co poczynił błędne ustalenia w kwestii wielkości pasa ochronnego dla gazociągów posadowionych na nieruchomości powoda -podczas gdy w dacie wydania opinii uzupełniającej przepisy te nie weszły jeszcze w życie z uwagi na trzymiesięczny okres vacatio legis, biegły więc prawidłowo zastosował przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. 2001, nr 97, poz. 1055) II. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 §1 kpc w zw, z art. 278 kpc polegającym na jednostronnej zmianie treści opinii uzupełniającej biegłego K. B. w zakresie wyceny wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez pozwaną z nieruchomości powoda poprzez poczynienie samodzielnych ustaleń w kwestii wielkości pasa ochronnego dla gazociągów posadowionych na nieruchomości powoda, a tym samym poprzez ustalenie spornego wynagrodzenia w wysokości całkowicie różnej od kwoty wyliczonej przez biegło w opinii z dnia 31 maja 2013r. - podczas gdy wycena wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w przedmiotowej sprawie wymaga wiadomości specjalnych z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości i jako przeprowadzona przez specjalistę w tej dziedzinie nie może stanowić odmiennych ustaleń sądu, który takiej wiedzy nie posiada. Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona pozwana wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; 2) zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest bezzasadna. Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy prawa materialnego w szczególności § 112 rozp. Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013r w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Zgodnie z art.316 § 1 kpc po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy /…/. Rozstrzygając sprawę sąd opiera się na przepisach prawa materialnego obowiązujących w chwili wyrokowania, chyba, że przepisy przejściowe przewidują stosowanie przepisów poprzednio obowiązujących, wówczas sąd stosuje przepisy wskazane w przepisach przejściowych. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013r niewątpliwie obowiązywało w chwili wyrokowania i miało zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Ustalenie strefy kontrolowanej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia przez Sąd Rejonowy było zatem prawidłowe. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów procedury a mianowicie art.233 § 1 kpc w związku z art.278 kpc . Sąd Rejonowy ustalił wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości korzystając z wiedzy specjalnej zawartej w opinii biegłego K. B. , co wynika jednoznacznie z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wyliczenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości dokonane przez Sąd Rejonowy polegało bowiem na wstawieniu do wzoru z opinii biegłego tylko jednej innej cyfry, a mianowicie trzy metrowej strefy kontrolowanej zamiast jedno metrowej i dokonanie prostej czynności mnożenia na poziomie wiedzy szkoły podstawowej. Należy ponadto zauważyć, że dowód z opinii biegłego jak każdy inny dowód podlega ocenie sądu i nie w każdej sprawie potrzebna jest wiedza specjalna. Ustalenie strefy kontrolowanej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia wymaga umiejętności czytania aktów prawnych, a więc wiedzy prawniczej, którą sąd niewątpliwie posiada . Z powyższych względów na podstawie art.385 kpc apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art.98 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI