II CA 1525/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa E. W. (1) i E. W. (2) przeciwko D. Z. (1), C. Z., M. Z. (1) i D. Z. (2) o nakazanie zaprzestania naruszeń prawa własności poprzez immisje uciążliwych zapachów i hałasów z chlewni, gnojownika i zbiornika na ścieki. Sąd Rejonowy w Gryfinie oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie wykazali, aby działania pozwanych naruszały art. 144 k.c. Sąd wskazał, że właścicielami nieruchomości, z której pochodziły immisje, byli M. Z. (1) i D. Z. (2), którzy prowadzili tam działalność rolniczą. Sąd Rejonowy ocenił, że działalność ta mieściła się w ramach stosunków miejscowych i społeczno-gospodarczego przeznaczenia terenu, który od lat był wykorzystywany rolniczo, a powodowie mieli świadomość tego faktu. Sąd uznał również, że brak było podstaw do uwzględnienia żądań powodów bez opinii biegłego, a powodowie nie wykazali inicjatywy dowodowej w tym zakresie. Apelację od wyroku wniosła strona powodowa, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że kluczowe dla oceny immisji są kryteria społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Stwierdzono, że powodowie nie udowodnili, iż immisje przekraczały przeciętną miarę dla terenów rolniczych, mimo że sami wykazali istnienie zapachów i hałasów. Sąd Okręgowy uznał, że zeznania świadków nie były wystarczające do stwierdzenia ponadprzeciętnej uciążliwości, a brak opinii biegłego uniemożliwił miarodajną ocenę sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOcena immisji pośrednich (zapachów, hałasów) z gospodarstw rolnych w kontekście społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Znaczenie dowodu z opinii biegłego w sprawach o immisje.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i stosunków miejscowych. Brak opinii biegłego może być przeszkodą w uwzględnieniu roszczeń o charakterze negatoryjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy immisje zapachów i hałasów z gospodarstwa rolnego przekraczają przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie udowodnili, że immisje zapachów i hałasów z gospodarstwa rolnego pozwanych przekraczały przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie nie wykazali ponadprzeciętnej uciążliwości immisji. Teren był od lat wykorzystywany rolniczo, a powodowie mieli tego świadomość. Brak opinii biegłego uniemożliwił miarodajną ocenę skali immisji i ewentualnych sposobów ich redukcji.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego w sprawie o immisje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego, uznając, że ocena dowodów była wszechstronna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 278 k.p.c. okazały się nieuzasadnione.
Czy pozwani C. Z. i D. Z. (1) posiadali bierną legitymację procesową w sprawie o immisje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwani C. Z. i D. Z. (1) nie posiadali biernej legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że właścicielami nieruchomości, z której pochodziły immisje, byli M. Z. (1) i D. Z. (2), a C. Z. i D. Z. (1) nie byli właścicielami ani posiadaczami nieruchomości w sposób uzasadniający ich odpowiedzialność na podstawie art. 144 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| E. W. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| E. W. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| D. Z. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| C. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. Z. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. Z. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Przepis skierowany do właściciela nieruchomości, regulujący immisje pośrednie. Ocena dopuszczalności immisji wymaga uwzględnienia społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia negatoryjnego o zaniechanie naruszeń prawa własności, w tym immisji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 194 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do udziału w sprawie.
k.p.c. art. 195 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do udziału w sprawie jako współuczestnika koniecznego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
u.p.o.ś. art. 222 § ust. 5
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Upoważnienie ministra do wydania rozporządzenia w sprawie wartości odniesienia substancji zapachowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie wykazali, że immisje przekraczały przeciętną miarę dla terenów rolniczych. • Teren nieruchomości pozwanych od lat był wykorzystywany rolniczo, a powodowie mieli tego świadomość. • Brak opinii biegłego uniemożliwił miarodajną ocenę skali immisji i ewentualnych sposobów ich redukcji. • Pozwani C. Z. i D. Z. (1) nie posiadali biernej legitymacji procesowej.
Odrzucone argumenty
Zeznania świadków i powodów jednoznacznie wskazują na wystąpienie zakłóceń ponad przeciętną miarę. • Skala działalności rolniczej pozwanych jest znacznie większa niż u innych mieszkańców. • Teren jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, a nie działalność rolniczą na dużą skalę. • Dowód z opinii biegłego nie był konieczny, gdyż z zeznań świadków wynikało przekroczenie przeciętnej miary.
Godne uwagi sformułowania
przekraczają przeciętną miarę przyjętą w świetle społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych • nie oparli dochodzonego roszczenia w żadnej mierze na twierdzeniach, by obecne działania pozwanych bezpośrednio ingerowały w stan nieruchomości • nie znaleźli podstaw dowodowych pozwalających stwierdzić, by hodowle prowadzone przez sąsiadów powodów były prowadzone nie na sprzedaż, lecz wyłącznie na własne potrzeby • nie sposób było uznać, że każda działalność rolnicza związana z hodowlą trzody chlewnej, którą prowadziliby nadal pozwani na ww. nieruchomości, zakłócałaby korzystanie z nieruchomości powodów ponad przeciętną miarę • nie sprostali temu zadaniu [wykazania ponadprzeciętnej uciążliwości immisji]
Skład orzekający
Małgorzata Grzesik
przewodniczący
Zbigniew Ciechanowicz
sędzia-sprawozdawca
Tomasz Szaj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ocena immisji pośrednich (zapachów, hałasów) z gospodarstw rolnych w kontekście społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Znaczenie dowodu z opinii biegłego w sprawach o immisje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i stosunków miejscowych. Brak opinii biegłego może być przeszkodą w uwzględnieniu roszczeń o charakterze negatoryjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego związanego z uciążliwościami z gospodarstwa rolnego, co jest częstym problemem w Polsce. Pokazuje, jak sąd ocenia granice prawa własności w kontekście immisji.
“Smród i hałas z chlewni kontra prawo do spokoju. Czy sąsiad z gospodarstwa rolnego zawsze musi ustąpić?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.