II CA 1512/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że po zmianach prawnych nie można wpisać hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną małżonków na podstawie decyzji doręczonej tylko jednemu z nich.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarbu Państwa o wpis hipoteki przymusowej, uznając, że po zmianie przepisów dotyczących hipoteki kaucyjnej, wpis taki nie jest możliwy na podstawie decyzji doręczonej tylko jednemu z małżonków będących współwłaścicielami łącznymi. Apelacja wnioskodawcy, który powoływał się na poprzednie orzecznictwo i przepisy ordynacji podatkowej, została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, podkreślając, że aktualny stan prawny wymaga, aby dokument stanowiący podstawę wpisu hipoteki przymusowej był wystawiony przeciwko wszystkim właścicielom nieruchomości.
Sprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w K. o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka. Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił ten wniosek, argumentując, że po zniesieniu przez ustawodawcę podziału na hipoteki zwykłe i kaucyjne, wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną małżonków na podstawie decyzji doręczonej tylko jednemu z nich stał się niemożliwy. Sąd wieczystoksięgowy ma ograniczoną kognicję i bada jedynie treść i formę dokumentów. Wnioskodawca wniósł apelację, domagając się uwzględnienia wniosku i powołując się na ostateczność wydanych decyzji oraz przepisy ordynacji podatkowej i ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że poprzednie orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszczało wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej na podstawie decyzji doręczonej tylko dłużnikowi, jednakże dotyczyło to specyfiki hipoteki kaucyjnej. Po wejściu w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r., która uchyliła przepisy dotyczące hipoteki kaucyjnej, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r. (sygn. akt III CSK 69/12) uznał, że w aktualnym stanie prawnym nie można dokonać wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd Okręgowy przywołał również postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I CSK 433/12), które potwierdza, że hipoteka przymusowa może zostać wpisana na podstawie dokumentu wystawionego przeciwko wszystkim właścicielom nieruchomości. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną doręczoną jedynie dłużnikowi.
Uzasadnienie
Po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. i uchyleniu przepisów dotyczących hipoteki kaucyjnej, Sąd Najwyższy uznał, że hipoteka przymusowa może zostać wpisana na podstawie dokumentu wystawionego przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości. Decyzja doręczona tylko jednemu z małżonków nie spełnia tego wymogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Dyrektor Izby Celnej w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Dyrektor Izby Celnej w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Dz. U. 131, poz. 1075
Pomocnicze
k.p.c. art. 626(8) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 102
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
uchylony
u.k.w.h. art. 105
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 111
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
uchylony
o.p. art. 34 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 34 § § 3 pkt 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 26
Ordynacja podatkowa
u.k.w.h. art. 110
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego po wejściu w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. uniemożliwia wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną małżonków na podstawie decyzji doręczonej tylko jednemu z nich. Aktualny stan prawny wymaga, aby dokument stanowiący podstawę wpisu hipoteki przymusowej był wystawiony przeciwko wszystkim właścicielom nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Wydane decyzje są ostateczne. Przepisy ordynacji podatkowej i ustawy o księgach wieczystych i hipotece dają podstawę do uwzględnienia wniosku. Poprzednie orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszczało wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej na podstawie decyzji doręczonej tylko dłużnikowi.
Godne uwagi sformułowania
po zniesieniu przez ustawodawcę podziału na hipoteki zwykłe i kaucyjne przestały istnieć możliwości wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd wieczystoksięgowy ma ograniczona kognicję Skarżący wydaje się, że nie zauważa zmiany stanu prawnego hipoteka przymusowa może zostać wpisana na podstawie dokumentu, który wystawiony jest przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej, jako właściciele nieruchomości.
Skład orzekający
Ewa Piątkowska-Bidas
przewodniczący
Magdalena Bajor-Nadolska
sędzia
Beata Piwko
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach stanowiących współwłasność łączną małżonków w kontekście zmian prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. i orzecznictwie Sądu Najwyższego z lat 2012-2013.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej zmiany w prawie hipotecznym, która ma praktyczne konsekwencje dla właścicieli nieruchomości, zwłaszcza małżonków. Wyjaśnia, dlaczego pewne wnioski o wpis hipoteki mogą zostać oddalone.
“Czy hipoteka przymusowa może obciążyć Waszą wspólną nieruchomość na podstawie decyzji tylko dla jednego z Was?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1512/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Piątkowska-Bidas Sędziowie: SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSO Beata Piwko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Celnej w K. z udziałem S. S. (1) , S. S. (2) o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt Dz.Kw 8498/13 postanawia: oddalić apelację. II Ca 1512/13 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w Kielcach postanowieniem z 5 września 2013r. oddalił wniosek Skarbu Państwa –Dyrektora Izby Celnej w K. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej (...) stwierdzając, że po zniesieniu przez ustawodawcę podziału na hipoteki zwykłe i kaucyjne przestały istnieć możliwości wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd wieczystoksięgowy ma ograniczona kognicję ( art.626(8)§2 k.p.c. w związku z czym może badać jedynie treść i formę składanych dokumentów. Apelację od orzeczenia Sądu Rejonowego wniósł wnioskodawca, który nie precyzując zarzutów domagał się uwzględnienia wniosku. Wskazał, że wydane decyzje są ostateczne. Odwołał się do treści przepisu art.34§1 w zw. z §3pkt 2, art.29 i 26 ustawy z 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa , a także art. 110 ustawy i księgach wieczystych i hipotece, które to przepisy w ocenie skarżącego dają podstawę do uwzględnienia wniosku. Swoje stanowisko motywował także orzecznictwem Sądu Najwyższego : postanowieniem w sprawie II CK 274/04; uchwałą w sprawie IIICZP 109/03 i wyrokiem NSA w sprawie II FSK 1984/08. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje nie jest zasadna. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez Sąd Rejonowy. Skarżący wydaje się, że nie zauważa zmiany stanu prawnego, na co zwrócił uwagę Sąd Rejonowy. W dotychczasowym stanie prawnym, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 131, poz. 1075 - dalej jako ustawa z dnia 28 czerwca 2009 r.) w odniesieniu do hipoteki przymusowej kaucyjnej, gdy wpis miał nastąpić w oparciu o nieostateczną i zaskarżalną decyzję o wymiarze składek, Sąd Najwyższy dopuścił wpisanie tej hipoteki na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności łącznej małżonków mimo, że podstawą wpisu była decyzja doręczona jedynie dłużnikowi (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 października 2004 r., III CZP 33/2004, OSNC 2005, Nr 3, poz. 43 a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2005 r., V CK 610/04). W związku z wejściem w życie z dniem 20 lutego 2011 r. ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. i uchyleniem na jej podstawie przepisów od art. 102 do art. 108 oraz art. 111 u.k.w.h. dotyczących hipoteki kaucyjnej wyłoniło się zagadnienie, czy aktualne jest stanowisko prezentowane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące wpisu hipoteki kaucyjnej. Akceptacja przez Sąd Najwyższy wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną doręczoną jedynie dłużnikowi, dotyczyła wyłącznie hipoteki przymusowej kaucyjnej (111 u.k.w.h) i była związana z jej istotą odnoszącą się do zabezpieczenia wierzytelności warunkowej, z której wpisem nie wiąże się domniemanie istnienia wierzytelności zabezpieczonej (art. 105 u.k.w.h). Do tej kwestii odniósł się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r. (sygn. akt III CSK 69/12, niepubl.) uznając, że po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. i zniesieniu podziału na hipoteki zwykłe i kaucyjne nie można dokonać wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną doręczoną jedynie dłużnikowi. W aktualnym stanie prawnym, hipoteka przymusowa zabezpiecza zarówno należności ustalone nieostatecznymi decyzjami administracyjnymi, jak i administracyjnymi tytułami wykonawczymi. Skoro charakter prawny wierzytelności zabezpieczonej hipoteką przymusową nie znajduje aktualnie odzwierciedlenia w rodzaju hipoteki, nie ma podstaw do uznania, by decyzja nieostateczna doręczona jedynie dłużnikowi mogła stanowić podstawę wpisu hipoteki na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka (por. cytowane orzeczenie SN w sprawie IIICSK 69/12). Odmiennego wniosku nie uzasadniają przepisy wskazane przez skarżącego w apelacji. Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r. i argumenty przedstawione w jego uzasadnieniu sprowadzające się stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym hipoteka przymusowa może zostać wpisana na podstawie dokumentu, który wystawiony jest przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej, jako właściciele nieruchomości. Odnosi się to przede wszystkim do tytułu wykonawczego, ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym dłużnika. Powyższe stanowisko zaaprobował Sąd Najwyższy w postanowieniu z 17 kwietnia 2013r. w sprawie I CSK 433/12 : „Hipoteka przymusowa może zostać wpisana na podstawie dokumentu, który wystawiony jest przeciwko wszystkim osobom wpisanym w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości. Odnosi się to do każdego dokumentu, a zatem nie tylko do tytułu wykonawczego, ale także do nieostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określającej wysokość zobowiązania dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.” Reasumując Sąd Okręgowy nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji oddalił ją na podstawie art.385k.p.c. w zw. z art.13§2k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art.13§2k.p.c. SSO B.Piwko SSO E.Piątkowska- Bidas SSO M.Bajor - Nadolska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI