II CA 1491/21

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2021-11-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredytwypowiedzenie umowyprawo bankowerestrukturyzacjawymagalność roszczeniaapelacjapostępowanie uproszczone

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację strony powodowej, uznając wypowiedzenie umowy kredytu za bezskuteczne z powodu niezachowania procedury restrukturyzacyjnej, co skutkowało uznaniem powództwa o zapłatę całości kredytu za przedwczesne.

Apelacja strony powodowej (...) S.A. od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o zapłatę została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy kredytu było bezskuteczne, ponieważ bank nie poinformował pozwanego o możliwości restrukturyzacji zadłużenia, co jest wymogiem art. 75c Prawa bankowego. W konsekwencji, umowa nie została rozwiązana, a całe dochodzone roszczenie uznano za przedwczesne.

Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację strony powodowej (...) S.A. od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez sąd pierwszej instancji i uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia art. 321 §1 k.p.c. (orzekanie ponad żądanie) i art. 316 §1 k.p.c. (uwzględnienie innego stanu sprawy). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było uznanie, że wypowiedzenie umowy kredytu gotówkowego z dnia 10 grudnia 2018 roku przez stronę powodową było bezskuteczne. Sąd wskazał, że bank nie dochował wymogów art. 75c Prawa bankowego, nie informując pozwanego o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Brak zastosowania tej procedury skutkował bezskutecznością wypowiedzenia. Ponieważ umowa nie została skutecznie rozwiązana, a termin jej obowiązywania (72 miesiące, do 20 grudnia 2024 roku) nie upłynął, Sąd Rejonowy zasadnie uznał powództwo o zapłatę całości roszczenia za przedwczesne. Sąd Okręgowy odrzucił również zarzut naruszenia art. 455 k.c., wskazując, że termin spełnienia świadczenia był w umowie określony. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a sąd oddalił ją na podstawie art. 385 k.p.c.

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy kredytu jest bezskuteczne, jeśli bank nie dochował wymogów art. 75c Prawa bankowego, w tym nie poinformował kredytobiorcy o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że brak zastosowania procedury restrukturyzacyjnej, polegającej na poinformowaniu o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację, skutkuje bezskutecznością wypowiedzenia umowy kredytu. Bank nie dochował wymogów ustawowych, pozbawiając pozwanego możliwości skorzystania z tej procedury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
M. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

Prawo bankowe art. 75c

Ustawa Prawo bankowe

Bank przed wypowiedzeniem umowy kredytu musi poinformować kredytobiorcę o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Brak zachowania tej procedury skutkuje bezskutecznością wypowiedzenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹³ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym zostaje ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, jeśli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzeka w granicach żądania pozwu.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 505⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana powództwa nie jest dopuszczalna w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu apelacyjnym nie można zmienić żądania, z pewnymi wyjątkami, które nie obejmują roszczeń o świadczenia okresowe.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu spełnienia świadczenia, gdy nie jest on określony w umowie ani nie wynika z właściwości świadczenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy kredytu było bezskuteczne z powodu niezachowania przez bank procedury restrukturyzacyjnej (art. 75c Prawa bankowego). Roszczenie o zapłatę całości kredytu jest przedwczesne, gdyż umowa nie została skutecznie rozwiązana, a termin jej obowiązywania nie upłynął.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 321 §1 k.p.c. (orzekanie ponad żądanie). Zarzut naruszenia art. 316 §1 k.p.c. (uwzględnienie innego stanu sprawy). Zarzut naruszenia art. 455 k.c. (termin spełnienia świadczenia).

Godne uwagi sformułowania

brak zastosowania procedury restrukturyzacyjnej nie skutkuje nieważnością czynności prawnej w postaci wypowiedzenia umowy, ale konsekwencją braku zachowania tego trybu jest bezskuteczność dokonanego wypowiedzenia nie budzi więc wątpliwości, że nie dochowała wymagań wynikających z art. 75c Prawa bankowego wypowiedzenie z dnia 22 października 2019 roku nie mogło odnieść jakiegokolwiek skutku przedmiotowe powództwo w formie określonej w pozwie jako przedwczesne nie zasługuje na uwzględnienie

Skład orzekający

Grzegorz Buła

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności przestrzegania procedury restrukturyzacyjnej przez banki przed wypowiedzeniem umowy kredytu oraz konsekwencji jej niezachowania."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych i wymogów Prawa bankowego; postępowanie uproszczone ogranicza możliwość rozszerzania żądań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje dla banków niezachowania procedur formalnych, co może być pouczające dla obu stron stosunku kredytowego. Podkreśla znaczenie ochrony konsumenta.

Bank chciał odzyskać cały kredyt, ale zapomniał o ważnym formalnym kroku. Sąd stanął po stronie klienta.

0

Sektor

bankowość

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II Ca 1491/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Buła po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko M. K. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2021 roku sygnatura akt I C 21/21/P oddala apelację. SSO Grzegorz Buła Sygn. akt II Ca 1491/21 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 listopada 2021 roku Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Ponieważ Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego, zgodnie z art. 505 13 §2 k.p.c. uzasadnienie wyroku zostaje ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy oparł się na stanie faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, albowiem poczynione w sprawie ustalenia faktyczne mają swe źródło w dowodach, które ocenione zostały zgodnie ze wszelkimi wskazaniami z art. 233 § 1 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego za oczywiście bezzasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 321 §1 k.p.c. , gdyż Sąd Rejonowy orzekał wyłącznie w granicach zgłoszonego żądania, zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i zgłoszonego w pozwie roszczenia. Oddalając powództwo w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił je w zakresie zgłoszonym w treści pozwu, więc nie mógł naruszyć tego przepisu, który zakazuje orzekania co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, oraz zasądzania ponad żądanie. Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 316 §1 k.p.c. , gdyż brak podstaw do stwierdzenia, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd Rejonowy uwzględnił inny stan sprawy niż istniejący w chwili zamknięcia rozprawy w dniu 27 kwietnia 2021 roku. Sąd Rejonowy dokonując oceny stanu sprawy na moment zamknięcia rozprawy uznał, że na tę chwilę wypowiedzenie umowy kredytu gotówkowego z dnia 10 grudnia 2018 roku było bezskuteczne, a także iż nie upłynął jeszcze termin na jaki została zawarta ta umowa. W toku procesu nie nastąpiła wymagalność całości dochodzonego roszczenia, gdyż nie upłynął termin na jaki została zawarta ta umowa. Umowa miała bowiem obowiązywać przez okres 72 miesięcy, a termin spłaty ostatniej raty miał przypaść na 20 grudnia 2024 roku. Termin jej obowiązywania nie upłynął więc ani w dniu zamknięcia rozprawy przed Sądem Rejonowym, ani przed wydaniem wyroku przez Sąd drugiej instancji. Z powyższym zarzutem nie jest spójny także wniosek strony powodowej zawarty w apelacji, gdyż z jednej strony strona powodowa wskazuje na wymagalność poszczególnych rat kredytu (przy czym nie wszystkich), a z drugiej strony nadal domaga się zasądzenia całości roszczenia, a nie jakiejkolwiek jego części. Podnieść też należy, że w toku procesu strona powodowa nie dokonywała jakiejkolwiek modyfikacji swojego żądania, co i tak nie mogłoby prowadzić do zmiany powództwa, gdyż w postępowaniu uproszczonym zmiana powództwa nie jest dopuszczalna ( art. 505 4 §1 k.p.c. ). Nadto w postepowaniu apelacyjnym w ogóle nie można zmienić żądania poza wyjątkami z art. 383 k.p.c. , a roszczenia objęte pozwem nie stanowią takich przypadków, nie są to bowiem świadczenia okresowe. W ocenie Sądu Okręgowego nie był także trafny zarzut naruszenia art. 455 k.c. , który dotyczy terminu spełnienia świadczenia, który nie jest określony w umowie, ani nie wynika z właściwości świadczenia, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy roszczenia wynikającego z umowy, w której termin (terminy) spełnienia świadczenia przez dłużnika zostały jednoznacznie wskazane. Sąd Okręgowy nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (tj. Dz.U. z 2021r. poz. 2439). Jakkolwiek zgodzić się należy ze stroną powodową, że brak zastosowania procedury restrukturyzacyjnej nie skutkuje nieważnością czynności prawnej w postaci wypowiedzenia umowy, ale konsekwencją braku zachowania tego trybu jest bezskuteczność dokonanego wypowiedzenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.06.2021r. IV CSKP 92/21, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14.01.2019r. V ACa 93/18, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21.03.2019r. V ACa 609/18). W niniejszej sprawie strona powodowa nawet nie kwestionuje, że przed dokonaniem w wypowiedzenia poinformowała pozwanego o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania do zapłaty zaległości, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Nie budzi więc wątpliwości, że nie dochowała wymagań wynikających z art. 75c Prawa bankowego , a tym samym pozbawiła pozwanego możliwości wystąpienia o ewentualną restrukturyzację powstałego zadłużenia. W tej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że wypowiedzenie z dnia 22 października 2019 roku nie mogło odnieść jakiegokolwiek skutku, a w konsekwencji nie doprowadziło do rozwiązania umowy kredytu z dnia 10 grudnia 2018 roku z jednoczesnym postawieniem w stan wymagalności całej wierzytelności wynikającej z tej umowy. Skoro umowa nie została skutecznie rozwiązana, to zasadnie Sąd Rejonowy przyjął, że przedmiotowe powództwo w formie określonej w pozwie jako przedwczesne nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację strony powodowej jako bezzasadną. SSO Grzegorz Buła