III CA 68/21

Sąd Okręgowy2020-08-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkakredytprzedawnieniewymagalnośćwypowiedzenie umowyocena dowodówapelacjabankowość

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając bezzasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o ocenie dowodów i przedawnienia roszczenia z umowy pożyczki.

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części i oddalił powództwo banku przeciwko K. B. o zapłatę. Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów k.c. i k.p.c. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia i ocenę sądu pierwszej instancji. Wskazał, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie zostały sprecyzowane, a roszczenie z umowy pożyczki stało się wymagalne z chwilą wypowiedzenia, przy czym bieg przedawnienia rozpoczął się wcześniej, co skutkowało przedawnieniem części dochodzonego roszczenia.

Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi umorzył postępowanie w sprawie Banku Spółki Akcyjnej przeciwko K. B. o zapłatę w zakresie kwoty 300 zł i oddalił powództwo w pozostałej części. Powód zaskarżył to orzeczenie w całości apelacją, zarzucając naruszenie art. 123 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niewłaściwą ocenę ich mocy i wiarygodności, w tym błędy w ustaleniach faktycznych oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, przyjmując je za własne. Wskazał, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania powodów, dla których strona skarżąca stwierdza uchybienia w ocenie zebranego materiału dowodowego, a ogólnikowe podniesienie zarzutu dowolnej oceny dowodów nie mogło doprowadzić do zmiany podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy podkreślił, że co do zasady roszczenie z umowy pożyczki czy kredytu staje się w całości wymagalne z chwilą wypowiedzenia umowy, jednak kluczowe dla wymagalności jest ustalenie przekroczenia terminu zapłaty kwoty minimalnej, które uprawnia do wypowiedzenia umowy. Zgodnie z art. 120 § 1 zd. 2 k.c., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność, a więc wezwał dłużnika do spełnienia świadczenia w najwcześniej możliwym terminie. W tym przypadku karta została zablokowana już 21 września 2015 roku z powodu niespłacenia kwoty minimalnej, a w połowie listopada 2015 roku karta została zastrzeżona, choć nadal naliczano opłaty. Sąd uznał, że przedawnienie nie można liczyć dopiero od wypowiedzenia umowy w sierpniu 2016 roku, a pozew złożony w lipcu 2019 roku obejmował roszczenie już przedawnione, przy przyjęciu trzyletniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c. Sąd nie uznał również, aby dokonana przez pozwaną dobrowolna spłata karty w kwocie 300 zł w styczniu 2020 r. stanowiła przerwanie biegu przedawnienia lub zrzeczenie się przez pozwaną korzystania z zarzutu przedawnienia, wskazując, że taka spłata nie może być uznana za oświadczenie woli, nawet dorozumiane, a zrzeczenie się zarzutu przedawnienia musi wynikać w sposób niewątpliwy z okoliczności towarzyszących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie zostały sprecyzowane i nie podważono żadnych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że ogólnikowe podniesienie zarzutu dowolnej oceny dowodów nie może prowadzić do zmiany podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a skuteczne zarzucenie naruszenia tego przepisu wymaga wykazania konkretnych powodów uchybień w ocenie materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

K. B.

Strony

NazwaTypRola
Bank Spółki Akcyjnejspółkapowód
K. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 233 § § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania powodów, dla których strona skarżąca stwierdza uchybienia w ocenie zebranego materiału dowodowego. Ogólnikowe podniesienie zarzutu dowolnej oceny dowodów nie może doprowadzić do zmiany podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Trzyletni termin przedawnienia.

k.c. art. 120 § § 1 zd. 2

Kodeks cywilny

Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność, a więc wezwał dłużnika do spełnienia świadczenia w najwcześniej możliwym terminie. Rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia może wyprzedzać nadejście dnia wymagalności.

Pomocnicze

k.c. art. 123

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia art. 123 k.c. nie został rozwinięty w apelacji.

k.p.c. art. 505 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym zostało ograniczone jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie roszczenia z uwagi na rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia przed datą wypowiedzenia umowy. Niesprecyzowanie zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 123 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niewłaściwą ocenę ich mocy i wiarygodności, w tym błędy w ustaleniach faktycznych oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne co do zasady roszczenie z umowy pożyczki czy kredytu staje się w całości wymagalne z chwilą wypowiedzenia umowy w tym przypadku kluczowe dla wymagalności jest ustalenie przekroczenia terminu zapłaty kwoty minimalnej, które uprawnia do wypowiedzenia umowy bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność, a więc wezwał dłużnika do spełnienia świadczenia w najwcześniej możliwym terminie zrzeczenie się korzystania z zarzutu przedawnienia może być dokonane w sposób dorozumiany, jednak tylko wtedy, gdy zamiar zrzeczenia się zarzutu przedawnienia wynika w sposób niewątpliwy z okoliczności towarzyszących temu oświadczeniu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia roszczeń z umów kredytowych/pożyczek, w szczególności w kontekście wypowiedzenia umowy i przekroczenia terminu zapłaty minimalnej raty. Zasady oceny zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym. Kwestia dorozumianego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie wydane w postępowaniu uproszczonym, co ogranicza zakres uzasadnienia. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia może być specyficzna dla stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń bankowych i interpretacji przepisów dotyczących wymagalności kredytów, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.

Czy Twój dług bankowy jest już przedawniony? Sąd wyjaśnia, kiedy liczyć termin!

0

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 68/21 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. przeciwko K. B. o zapłatę umorzył postępowanie w zakresie kwoty 300 zł i oddalił powództwo w pozostałej części. Opisane orzeczenie zaskarżył w całości apelacją powód zarzucając mu naruszenie art. 123 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niewłaściwą ocenę ich mocy i wiarygodności, w tym błędy w ustaleniach faktycznych oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego. W oparciu o zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od pozwanego całości dochodzonego roszczenia, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a nadto o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazałą się bezzasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne. Nadto niniejszą sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd drugiej instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego, a więc stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku zostało ograniczone jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga się wykazania powodów dla których strona skarżąca stwierdza uchybienia w ocenie zebranego materiału dowodowego. Ugruntowane jest bowiem stanowisko zgodnie z którym jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 10.02.2021 r., III AUa 635/20), temu obowiązkowi w kontrolowanej sprawie pozwany nie podołał. Zarzut w ogóle nie został sprecyzowany, nie podważono żadnego z ustaleń faktycznych. Ogólnikowe podniesienie zarzutu dowolnej oceny dowodów nie mogło doprowadzić do zmiany podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu apelacji odwołano się do treści art. 118 k.c. i art. 120 k.c. , choć odpowiednich zarzutów na tych podstawach nie sprecyzowano. Trzeba podkreślić, że co do zasady roszczenie z umowy pożyczki czy kredytu staje się w całości wymagalne z chwilą wypowiedzenia umowy. Jak jednak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2008 roku (I CSK 243/18, OSNC 2010, nr 1, poz. 16), w tym przypadku kluczowe dla wymagalności jest ustalenie przekroczenia terminu zapłaty kwoty minimalnej, które uprawnia do wypowiedzenia umowy. Zgodnie bowiem z art. 120 § 1 zd. 2 k.c. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność, a więc wezwał dłużnika do spełnienia świadczenia w najwcześniej możliwym terminie. W konsekwencji rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia może wyprzedzać nadejście dnia wymagalności. Tak było w tym przypadku. Karta została zablokowana już 21 września 2015 roku, gdyż pozwana nie dokonała spłaty kwoty minimalnej, a w połowie listopada 2015 roku karta została przez powoda zastrzeżona, choć nadal naliczano opłaty (wykaz operacji k. 15-17). Nie ma więc racji skarżący, że przedawnienie można liczyć dopiero od wypowiedzenia umowy w sierpniu 2016 roku, a więc pozew złożony w lipcu 2019 roku, przy przyjęciu bezspornego w sprawie trzyletniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c. , obejmował roszczenie już przedawnione. W kontrolowanej sprawie nie można było także uznać, choć tego dotyczy chyba zarzut naruszenia art. 123 k.c. , który w apelacji w żaden sposób nie został rozwinięty, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia czy zrzeczenia się przez pozwaną korzystania z zarzutu przedawnienia. W szczególności nie można za takowe traktować dokonania przez nią dobrowolnej spłaty karty w kwocie 300 zł w styczniu 2020 r. (już po upływie przedawnienia, co może być rozpoznawane wyłącznie w kategoriach ewentualnego zrzeczenia się korzystania z zarzutu przedawnienia). Jak wynika z ustaleń sprawy pozwana dokonała spłaty, bowiem dowiedziała się o swoim zadłużeniu w placówce banku i chcąc uniknąć dalszych kosztów zamknęła kartę, dokonując przy tej czynności częściowej spłaty zadłużenia. W tym zakresie jej wpłata nie może być uznana za oświadczenie woli, nawet dorozumiane. Zrzeczenie się korzystania z zarzutu przedawnienia może być dokonane w sposób dorozumiany, jednak, jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. V CK 620/03 tylko wtedy, gdy zamiar zrzeczenia się zarzutu przedawnienia wynika w sposób niewątpliwy z okoliczności towarzyszących temu oświadczeniu. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia. Podsumowując z opisanych względów należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiadał prawu, a zarzuty podniesione w apelacji nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Wobec tego Sąd Okręgowy apelację oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI