II CA 148/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda domagającego się zadośćuczynienia za utratę telefonu i kluczy w areszcie, uznając, że zdarzenie nie naruszyło dóbr osobistych.
Powód domagał się zadośćuczynienia za utratę telefonu i kluczy podczas transportu do aresztu, twierdząc, że naruszyło to jego dobra osobiste i spowodowało rozstrój zdrowia. Sąd Rejonowy zasądził jedynie równowartość utraconych przedmiotów (570 zł), oddalając roszczenie o zadośćuczynienie. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że utrata rzeczy i niemożność kontaktu z bliskimi w areszcie (ze względu na przepisy) nie stanowi naruszenia dóbr osobistych, a powód nie wykazał rozstroju zdrowia.
Powód T. S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie, twierdząc, że podczas jego transportu do aresztu zaginął depozyt, na który składały się telefon, karta i klucze. Wartość utraconych przedmiotów oszacowano na 570 zł. Powód argumentował, że utrata tych rzeczy, zwłaszcza telefonu z kontaktami, oraz obawy o bezpieczeństwo mieszkania, spowodowały stres, problemy ze snem i nerwicę, co stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych i rozstrój zdrowia. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda kwotę 570 zł z odsetkami, oddalając pozostałą część powództwa (20 000 zł zadośćuczynienia). Sąd uznał, że utrata majątkowa została udowodniona, ale brak było podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia, gdyż powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych ani rozstroju zdrowia. Powód wniósł apelację, domagając się zmiany wyroku i zasądzenia pełnej kwoty zadośćuczynienia. Zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 K.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego (art. 415, 417, 444, 445, 448 K.c.). Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że osoby pozbawione wolności nie mogą korzystać z telefonii komórkowej, co wyklucza argument o naruszeniu prawa do kontaktów z bliskimi z powodu utraty telefonu w areszcie. Sąd uznał również, że powód nie wykazał, aby obawy o bezpieczeństwo mieszkania stanowiły naruszenie dóbr osobistych, zwłaszcza że zamki wymienił dopiero po dwóch miesiącach. Sąd podkreślił, że zarzut obrazy art. 233 § 1 K.p.c. nie może polegać na przedstawianiu własnych, korzystniejszych ustaleń faktycznych. Ponadto, powód nie przedstawił dowodów na rozstrój zdrowia (nerwica, bezsenność, lęk), co uniemożliwiło zastosowanie przepisów o zadośćuczynieniu (art. 444, 445 K.c.) i ochronie dóbr osobistych (art. 448 K.c.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, utrata telefonu i kluczy stanowi szkodę majątkową, a niemożność kontaktu z bliskimi w areszcie wynika z przepisów prawa i nie jest naruszeniem dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa karnego wykonawczego ograniczają korzystanie z telefonów komórkowych przez osoby pozbawione wolności, co wyklucza argument o naruszeniu prawa do kontaktów z bliskimi z powodu utraty telefonu. Brak było również dowodów na naruszenie innych dóbr osobistych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – (...) w D. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Okoliczność przyznana w świetle braku kwestionowania wartości utraconego mienia przez stronę pozwaną.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; zarzut naruszenia nie może polegać na przedstawieniu własnych, korzystniejszych ustaleń.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Definicja dóbr osobistych; sąd uznał, że stres, obawy czy utrata kontaktów nie zawsze stanowią naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia; nie zastosowano z powodu braku dowodów.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie zastosowano z powodu braku dowodów na naruszenie dóbr osobistych lub rozstrój zdrowia.
k.c. art. 448 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasądzenia odpowiedniej sumy na cel społeczny w przypadku naruszenia dóbr osobistych; nie zastosowano z powodu braku wykazania naruszenia.
k.k.w. art. 110a § § 4
Kodeks karny wykonawczy
Zakaz korzystania z telefonii komórkowej przez osoby pozbawione wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata telefonu i kluczy stanowi szkodę majątkową, a nie niemajątkową (zadośćuczynienie). Przepisy k.k.w. ograniczają korzystanie z telefonów komórkowych przez osadzonych, co wyklucza argument o naruszeniu prawa do kontaktów z bliskimi z powodu utraty telefonu. Powód nie wykazał rozstroju zdrowia ani naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 K.c. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 K.p.c. nie może polegać na przedstawianiu własnych, korzystniejszych ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Utrata telefonu z kontaktami do bliskich stanowi naruszenie dobra osobistego – prawa do utrzymywania kontaktów. Utrata danych osobowych w wyniku deliktu pozwanego stanowi naruszenie prawa do prywatności. Ignorowanie i zwodzenie powoda przez pozwanego stanowi naruszenie jego godności. Doświadczenie stresu, obawy o bezpieczeństwo mieszkania, problemy ze snem, nerwica i cierpienia psychiczne wywołane niemożnością kontaktu z bliskimi stanowią rozstrój zdrowia.
Godne uwagi sformułowania
Nie można uznać, iż zawsze przykrość czy ból psychiczny stanowią naruszenie dóbr osobistych. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami osobom pozbawionym wolności (...) nie wolno korzystać z telefonii komórkowej. Zarzut obrazy przepisu art.233 § 1 K.p.c. nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystniejszych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego.
Skład orzekający
Grażyna Kobus
przewodniczący
Alicja Chrzan
sędzia
Hanna Płonka
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za utratę mienia w jednostkach penitencjarnych oraz kryteriów naruszenia dóbr osobistych i rozstroju zdrowia w kontekście szkód niemajątkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego i utraty depozytu w warunkach aresztu; wymaga wykazania rozstroju zdrowia lub naruszenia dóbr osobistych dla zasądzenia zadośćuczynienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak trudno jest uzyskać zadośćuczynienie za szkody niemajątkowe, gdy nie można wykazać rozstroju zdrowia lub naruszenia konkretnych dóbr osobistych, nawet w sytuacji zaniedbania ze strony państwa.
“Czy utrata telefonu w areszcie to strata dóbr osobistych? Sąd wyjaśnia granice zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
zadośćuczynienie: 570 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 148/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Kobus Sędziowie: SO Alicja Chrzan SR Hanna Płonka (del.) Protokolant: Bogusława Mierzwa po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa T. S. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) w D. o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I C 750/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 1.200 zł kosztów postępowania apelacyjnego; III. przyznaje adwokatowi M. Z. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie kwotę 1.476 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem zasądzono od pozwanego, Skarbu Państwa – (...) w D. na rzecz powoda T. S. kwotę 570 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 29 maja 2010 r. do dnia zapłaty oraz oddalono dalej idące powództwo i przyznano od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżanowie na rzecz adwokata M. Z. kwotę 2952 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, nie obciążając powoda kosztami procesu. Za postawę tego rozstrzygnięcia Sad przyjął następujące ustalenia faktyczne: W czasie transportu powoda z (...) w Ś. do (...) w D. zaginął depozyt zastrzeżony należący do powoda, na który składały się z telefonu P. , karty (...) i kluczy. Na skutek utraty przedmiotów stanowiących depozyt, powód obawiał się że jego rzeczy mógł przywłaszczyć sobie inny osadzony. Jednak po opuszczeniu (...) powód wymienił zamki w drzwiach mieszkania dopiero po upływie dwóch miesięcy. Mieszkanie nie zostało okradzione. Powód kilkukrotnie wcześniej gubił klucze, wówczas rodzice, z którymi mieszkał wymieniali zamki. Powód w telefonie posiadał dużo kontaktów do znajomych, z którymi nie może się z powodu jego utraty kontaktować. Powód czuł się zwodzony przez Administrację (...) w D. . Nie mógł spać, tracił czas na wyjaśnianie tej sprawy. Dotknęła go utrata danych zawartych w telefonie. Wartość utraconego depozytu wyniosła 570 zł. Składające się na depozyt rzeczy pozwanego niewątpliwie uległy zaginięciu w wyniku zaniedbania strony pozwanej stanowiącego czyn niedozwolony z art. 415 K.c. i art. 417 § 1 K.c. Wartość utraconego mienia nie była kwestionowana przez stronę pozwaną, więc można ją uznać za okoliczność przyznaną w świetle art. 230 K.p.c. Oddaleniu podlegało natomiast roszczenie o zadośćuczynienie, gdyż powód nie wykazał iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Utrata określonych przedmiotów zazwyczaj wiąże się z ujemnymi przeżyciami, które jednak nie stanowią naruszenia dóbr osobistych określonych w art. 23 K.c. Sad uznał więc, iż szkoda po stronie powoda miała charakter wyłącznie majątkowy. Powód nie wskazała jakie dobro osobiste zostało naruszone, powołując się jedynie na stres, stan obawy, cierpienia psychiczne czy utratę kontaktów zawartych w telefonie. Naruszenie spokoju psychicznego człowieka i jego uczuć, które nie da się sprowadzić do naruszenia któregoś z wymienionych lub uznanych w judykaturze dóbr, nie podlega ochronie. Nie można uznać, iż zawsze przykrość czy ból psychiczny stanowią naruszenie dóbr osobistych. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda kwotę 570 zł oddalając powództwo w pozostałym zakresie odnośnie zadośćuczynienia w kwocie 20 000 zł. Apelację od rozstrzygnięć zawartych w punkcie II tego wyroku wniósł pełnomocnik powoda, który domagał się zmiany wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 20 000 zł, tytułem zadośćuczynienia, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda kosztów nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, według norm przepisanych. W apelacji podniesiono zarzuty: 1.Naruszenia przepisów postępowania - art. 233 § 1 K.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny w sposób dowolny, skutkujący błędną oceną prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, polegającej na braku uznania, iż utrata numerów telefonów do osób bliskich, zwłaszcza w sytuacji izolacji więziennej powoda stanowi naruszenie jego dobra osobistego - prawa do utrzymywania kontaktów z osobami bliskimi, utrata osobistych danych powoda w wyniku deliktu pozwanego, stanowi naruszenie jego dobra osobistego, tj. prawa do prywatności, ignorowanie oraz zwodzenie przez pozwaną powoda w jego próbach wyjaśnienia kwestii zaginionego depozytu stanowi naruszenie jego dobra osobistego, tj. godności, doznanie ujemnych przeżyć psychicznych wynikających z deliktu takich jak stan niepewności i obawy o bezpieczeństwo mieszkania, kłopoty ze snem, nerwica, cierpienia psychiczne wywołane pozbawienia możliwości utrzymywania kontaktów z osobami bliskimi, stanowi u pozwanego rozstrój zdrowia. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 415 K.c. i 417 § 1 K.c. w zw. z art. 444 § 1 K.c. i 445 § 1 K.c. oraz art. 415 i 417 K.c. w zw. z art. 448 § 1 K.c. poprzez ich niezastosowanie i nie zasądzenie kwoty zadośćuczynienia, pomimo iż z oceny prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że delikt pozwanej doprowadził do naruszenia dóbr osobistych powoda oraz wywołania u niego rozstroju zdrowia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z potrzeby ponownego przytaczania powołanych już w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji argumentów. Dodatkowo odnośnie podniesionych zarzutów należy wskazać na następujące kwestie: - ocena prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego może być dokonana jedynie po uprzednim ustaleniu, że ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia są błędne. Nie sposób zgodzić się z powodem, iż brak możliwości kontaktowania się z rodziną w czasie izolacji w areszcie stanowi naruszenie jego dobra osobistego. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami osobom pozbawionym wolności (tymczasowo aresztowanym, skazanym) nie wolno korzystać z telefonii komórkowej ( art. 110a § 4 Kodeksu karnego wykonawczego - skazany nie może posiadać, poza depozytem, środków łączności oraz przedmiotów i dokumentów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym). Trudno wiec zgodzić się w tym względzie z zarzutami apelacji mówiącymi o utracie szczególnej wartości osobistej, prywatnej i emocjonalnej polegającej na niemożności kontaktowania się z bliskimi oraz znajomymi w czasie pobytu w (...) . Nie można się także zgodzić z zarzutami powoda odnośnie obaw o bezpieczeństwo mieszkania. Z ustaleń sądu pierwszej instancji wynika bowiem jednoznacznie, iż zamki w mieszkaniu powoda zostały wymienione dopiero po dwóch miesiącach od zginięcia kluczy, nie wskazuje to zdaniem Sądu Okręgowego na stan niepewności powoda i obawy o jego bezpieczeństwo. Należy przy tym wskazać, że według ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, zarzut obrazy przepisu art.233 § 1 K.p.c. nie może polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystniejszych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystniejszej dla skarżącego oceny materiału dowodowego ( porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 roku, II CKN 572/99 ).Sąd Rejonowy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy, wbrew zarzutom apelacji, nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać. Jedynie w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to tylko wtedy przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002 roku, sygn. akt II CKN 817/00). W postępowaniu przed sadem pierwszej instancji powód nie przedstawił natomiast żadnych wniosków dowodowych pozwalających sądowi na ustalenie naruszenia dóbr osobistych w świetle art. 23 K.c. , jak wskazywana nerwica, bezsenność, wewnętrzny lęk. Nie sposób tez zgodzić się z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt II apelacji, tj. art. 415 K.c. i 417 § 1 K.c. w zw. z art. 444 § 1 K.c. i 445 § 1 K.c. oraz art. 415 i 417 K.c. w zw. z art. 448 § 1 K.c. poprzez ich niezastosowanie i nie zasądzenie kwoty zadośćuczynieni na rzecz powoda. Z treści powołanych przez pełnomocnika powoda przepisów wynika, iż pozwany w wyniku zaistniałych zdarzeń doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, co, mogłoby skutkować zastosowaniem przez Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie przepisów wskazanych w apelacji. Taka sytuacja jednak nie została w żaden sposób udowodniona przez powoda, dlatego też słusznie sąd pierwszej instancji nie oparła się na treści art. 444 czy też 445 K.c. Z powodu zaś braku wykazania przez powoda w postępowaniu dowodowym naruszenia dóbr osobistych, nie istniała także możliwość zastosowania reguł opisanych w treści przepisu art. 448 K.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI