II CA 147/13

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2013-09-19
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
umowy telekomunikacyjneulgi promocyjnewypowiedzenie umowycofnięcie wypowiedzeniainteres prawnyart. 189 kpcart. 61 kckoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że wypowiedzenie umowy przez abonenta nie zostało skutecznie cofnięte, a powództwo o ustalenie faktu było niedopuszczalne.

Powód H.K. domagał się ustalenia, że nie ma obowiązku zapłaty kwoty 1.635,29 zł tytułem zwrotu ulgi promocyjnej po rozwiązaniu umowy z operatorem telekomunikacyjnym. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za skuteczne i niedopuszczalność żądania ustalenia faktu. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji co do nieskutecznego cofnięcia wypowiedzenia oraz niedopuszczalności powództwa o ustalenie faktu zamiast stosunku prawnego.

Powód H. K. wniósł pozew o ustalenie, że nie ma obowiązku uiszczenia na rzecz (...) Spółki Akcyjnej kwoty 1.635,29 zł z tytułu raty obciążeniowej, wynikającej ze zwrotu ulgi promocyjnej po rozwiązaniu umowy. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu pierwotnie wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu, jednak po sprzeciwie pozwanego oddalił powództwo, zasądzając od powoda koszty procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że powód zawarł umowy na świadczenie usług telekomunikacyjnych na czas określony z ulgami promocyjnymi, które podlegały zwrotowi w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy. Powód wypowiedział umowę, a następnie próbował cofnąć wypowiedzenie, jednak sąd uznał, że cofnięcie nie było skuteczne zgodnie z art. 61 § 1 k.c., ponieważ oświadczenie o wypowiedzeniu dotarło do pozwanego wcześniej niż oświadczenie o jego cofnięciu. Ponadto, sąd pierwszej instancji stwierdził niedopuszczalność powództwa o ustalenie faktu (braku obowiązku zapłaty) zamiast powództwa o ustalenie stosunku prawnego, zgodnie z art. 189 k.p.c., wskazując na brak interesu prawnego powoda. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją w całości. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego. Potwierdzono, że powództwo było bezzasadne z dwóch powodów: po pierwsze, niedopuszczalność żądania ustalenia faktu w trybie art. 189 k.p.c., a po drugie, nieskuteczność cofnięcia wypowiedzenia umowy z uwagi na naruszenie zasady z art. 61 § 1 k.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że operator zaproponował anulowanie noty obciążeniowej pod warunkiem zawarcia nowej umowy, czego powód nie uczynił, co uprawniało operatora do dochodzenia należności. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powództwo o ustalenie faktu jest niedopuszczalne, gdy powód ma interes prawny w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, a nie ma możliwości wniesienia powództwa o świadczenie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 189 k.p.c. zezwala na żądanie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy istnieje interes prawny. Powództwo o ustalenie faktu, a nie stosunku prawnego, jest niedopuszczalne, zwłaszcza gdy istnieje możliwość dochodzenia świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W każdym wypadku sąd rozstrzygnie o kosztach stosując odpowiednio zasady wskazane w artykułach poprzedzających.

Pomocnicze

k.c. art. 484

Kodeks cywilny

A contrario - zastosowane w kontekście braku podstaw do obciążenia powoda zwrotem ulg.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 3

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt 1

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność powództwa o ustalenie faktu w trybie art. 189 k.p.c. Nieskuteczność cofnięcia wypowiedzenia umowy z uwagi na naruszenie art. 61 § 1 k.c. Skuteczne wypowiedzenie umowy przez powoda, co uprawniało pozwanego do obciążenia go zwrotem ulg.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda o nieskutecznym wypowiedzeniu umowy lub skutecznym cofnięciu wypowiedzenia. Zarzut niewłaściwej interpretacji materiału dowodowego przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Powód nie mógł dochodzić w postępowaniu sądowym ustalenia faktu, że nie doszło do rozwiązania umowy... Zgodnie bowiem z art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

Skład orzekający

Piotr Starosta

przewodniczący

Wojciech Borodziuk

sędzia

Aurelia Pietrzak

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście żądania ustalenia faktu oraz zasady skuteczności cofnięcia oświadczenia woli zgodnie z art. 61 k.c. w sprawach umów telekomunikacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia wypowiedzenia umowy telekomunikacyjnej i żądania ustalenia faktu. Może być stosowane analogicznie do innych umów, gdzie istotne jest ustalenie stosunku prawnego lub faktu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących dopuszczalności powództwa o ustalenie oraz skuteczności cofnięcia oświadczenia woli w kontekście umów konsumenckich.

Czy można cofnąć wypowiedzenie umowy? Kluczowa interpretacja przepisów o oświadczeniach woli i powództwie o ustalenie.

Dane finansowe

WPS: 1635,29 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 300 PLN

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 147/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Piotr Starosta Sędziowie SO Wojciech Borodziuk SO Aurelia Pietrzak (spr.) Protokolant sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa H. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 29 czerwca 2012r. sygn. akt. I C 841/12 I oddala apelację, II zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 147/13 UZASADNIENIE Powód H. K. w pozwie z dnia 7 marca 2012r. wniósł o ustalenie, że nie ma obowiązku uiszczenia na rzecz (...) S.A. w W. kwoty 1.635,29 zł wynikającej z raty obciążeniowej z dnia 6 lutego 2012r. Wniósł także o zasądzenie kosztów procesu. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 2 kwietnia 2012 r. orzekł zgodnie z żądanie pozwu. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosz­tów procesu. Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: Powód zawarł w dniu 1 maja 2005r. umowę z pozwanym na świadczenie usług (...) , która następnie została zamieniona na umowę z dnia 7 grudnia 2010 r. ( (...) + usługa (...) ) oraz umowę z dnia 11 grudnia 2010 r. o świadczenie usługi ( (...) ). Powód zawarł umowy na czas określony (24 miesiące), które zawierały ofertę promocyjną (ulgi). Regulamin promocji przewidywał, że w razie rozwiązania umowy przez abonenta zawartej na czas określony przed jej upływem, przy­znane ulgi podlegały zwrotowi. Powód pismem z dnia 21 września 2011r. wypowiedział umowę (...) + usługa (...) , a zgodnie z regulaminem także umowę o (...) . Następnie pismem z dnia 27 października 2011r. złożył oświadczenie o cofnięciu wypowiedzenia, które wpłynęło do pozwanego dnia 31 października 2011 r. W związku z zerwaniem umowy okresowej pozwany obciążył powoda kwotą 1.635,29 zł z tytułu zwrotu ulgi na (...) , za aktywację (...) i z tytułu opłaty abonamentowej. Powód złożył reklamacje, które nie zostały uwzględnione. Sąd Rejonowy powołał się na przepis art. 61 § 1 kc i stwierdził, że wypowiedzenie umowy z dnia 21 września 2011 r. nie zostało skutecznie cofnięte przez powoda w piśmie z dnia 27 października 2011 r., a powód jest nim związany. W związku z tym pozwany był uprawniony do obciążenia powoda zwrotem ulg wynikających z umów, które wiązały strony. Ponadto Sąd stwierdził, że powództwo było bezzasadne, albowiem H. K. domagał się ustalenia stanu faktycznego, że nie ma obowiązku zapłacić należ­ności pozwanemu. Żądanie takie jest niedopuszczalne ze względu na treść art. 189 kpc , gdyż powód nie udowodnił interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa, a wniósł o ustalenie faktu. Wobec powyższego Sąd Rejonowy po myśli art. 484 kc a contrario orzekł w jak wyroku. O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 98 kpc . Apelację od tego wyroku złożył powód zarzucając Sądowi I instancji niewłaściwą interpretację zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nieuwzględnienie wymienionych w pozwie rozmów telefonicznych. Skarżący domagał się uchylenia wyroku i uznanie, że on nie dokonał zerwania umowy. Pozwany złożył odpowiedź na powyższą apelację domagając się jej oddalenia i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda nie jest zasadna. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne z rozważeniem całokształtu materiału dowodowego bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o jakiej mowa w art. 233 §1 k.p.c. , które to ustalenia Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje za własne. Sąd I instancji słusznie uznał, że powództwo zgłoszone przez H. K. z dwóch niezależnych od siebie względów podlegało oddaleniu. Po pierwsze jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy powód nie mógł dochodzić w postępowaniu sądowym ustalenia faktu, że nie doszło do rozwiązania umowy łączącej go z (...) S.A lub przynajmniej, że nie nastąpiło to z jego inicjatywy. Zgodnie bowiem z art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Jednocze­śnie zaznaczyć należy, że tego rodzaju powództwo o ustalenie można wytoczyć wy­łącznie wówczas, gdy nie istnieje możliwość wniesienia powództwa o zapłatę lub świadczenie. W realiach niniejszej sprawy do rozważenia byłoby co najwyżej wyto­czenie powództwa o ustalenie istnienia pomiędzy stronami stosunku umowy o świad­czenie usług (...) , to znaczy, że H. K. skutecznie cofnął złożo­ne pozwanemu wypowiedzenie łączącej ich umowy. Drugą okolicznością przemawiającą za oddaleniem powództwa był fakt, że nie doszło do skutecznego cofnięcia przez powoda złożonego (...) S.A. pismem z dnia 21 września 2011 r. wypowiedzenia umowy (...) + usługa (...) . Jak słusznie zauważył Sąd I instancji zgodnie z art. 61 § 1 kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że oświadczenie powoda o wypowiedzeniu łączącej strony umowy złożone pozwanemu w piśmie z dnia 21 września 2011 r. dotarło do (...) S.A. wcześniej niż złożone przez H. K. w pi­śmie z dnia 27 października 2011 r. oświadczenie o cofnięciu wcześniejszego wypo­wiedzenia. W związku z tym należy przyjąć, że powód został związany wcześniej­szym wypowiedzeniem, a co za tym idzie pozwany miał prawo obciążyć go zwrotem wcześniej udzielonych ulg wynikających z umów, które wiązały strony. Jednocześnie zauważyć trzeba, że (...) S.A. zaproponowała powodowi zawarcie kolejnej umowy o świadczenie usług (...) i pod takim warunkiem zgadzała się anulowanie przedstawionej noty obciążeniowej. Powód nie przyjął tej propozycji wobec czego druga strona ma prawo dochodzić od niego wspomnianej powyżej kwoty. Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację jako niezasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 3 października 2002 r.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI