II CA 146/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. K. wniosła o zadośćuczynienie za krzywdę w kwocie 50.000 zł po śmierci ojca w wypadku drogowym z 1998 roku, którego sprawca nie został ustalony. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił powództwo, opierając się na zarzucie przedawnienia roszczenia. Sąd Rejonowy uznał, że nawet jeśli zdarzenie było czynem zabronionym, brak ustalenia sprawcy uniemożliwia zastosowanie dłuższego, 20-letniego terminu przedawnienia, stosując krótszy, 3-letni termin. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację powódki, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 217 § 3 kpc, art. 227 kpc, art. 235 § 1 kpc i art. 233 § 1 kpc, poprzez zaniechanie przeprowadzenia istotnych dowodów. Wskazano na konieczność dopuszczenia dowodu z zeznań świadka Z. W. (1) oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, aby ustalić, czy zdarzenie z 1998 roku było czynem karalnym. Sąd Okręgowy podkreślił, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. wyrok II CSK 653/11 i uchwałę III PZP 34/67), że do zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia na podstawie art. 442¹ § 2 k.c. nie jest konieczne ustalenie sprawcy z imienia i nazwiska, a wystarczy ustalenie, że doszło do czynu karalnego. Sąd Okręgowy zwrócił również uwagę na zarzuty strony pozwanej dotyczące przyczynienia się poszkodowanego oraz wysokości dochodzonej krzywdy, które Sąd Rejonowy powinien rozpoznać po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 442¹ § 2 k.c. w kontekście przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze zdarzeń, których sprawcy nie zostali ustaleni, ale które mogły być czynami karalnymi.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje możliwość wykazania, że zdarzenie było czynem karalnym. Wymaga dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia tej okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze śmierci ojca w wypadku drogowym, którego sprawca nie został ustalony, jest przedawnione, jeśli zastosowanie znajdzie 3-letni termin przedawnienia, czy też 20-letni termin wynikający z czynu karalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze śmierci ojca w wypadku drogowym, którego sprawca nie został ustalony, może nie być przedawnione, jeśli zostanie wykazane, że zdarzenie było czynem karalnym, co skutkuje zastosowaniem 20-letniego terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że do zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia na podstawie art. 442¹ § 2 k.c. nie jest konieczne ustalenie sprawcy z imienia i nazwiska, a wystarczy ustalenie, że doszło do czynu karalnego. W związku z tym konieczne jest przeprowadzenie dalszych dowodów w celu ustalenia tej okoliczności.
Czy sąd odwoławczy powinien dopuścić nowe dowody (przesłuchanie świadka, opinia biegłego) w celu ustalenia okoliczności wypadku drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy powinien dopuścić nowe dowody, jeśli sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania i zaniechał przeprowadzenia istotnych dowodów, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu naruszeń proceduralnych, w tym zaniechania przeprowadzenia dowodów z zeznań świadka i opinii biegłego, które są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu pozwala na przeprowadzenie tych dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) w W. | inne | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Może mieć zastosowanie w przypadku odpowiedzialności za szkodę wynikłą z czynu zabronionego, nawet jeśli sprawca nie został ustalony z imienia i nazwiska.
Pomocnicze
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 102
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisów prawa procesowego poprzez zaniechanie przeprowadzenia istotnych dowodów (przesłuchanie świadka, opinia biegłego). • Błędna wykładnia art. 442¹ § 2 k.c. przez Sąd Rejonowy, który uznał ustalenie sprawcy za konieczne do zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia. • Możliwość zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia w przypadku czynu karalnego, nawet bez ustalenia sprawcy z imienia i nazwiska.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób więc odmówić stronie powodowej racji w zarzutach podniesionych w złożonej apelacji • nie jest koniecznym ustalenie z nazwiska i imienia sprawcy szkody, wystarczy ustalenie że mamy do czynienia z czynem karalnym i to skutkuje możliwością zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia • pogląd ten jest przesądzony m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2012 roku II CSK 653/11 • Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 21 listopada 1967r, III PZP 34/67, której nadał moc zasady prawnej orzekł, że jako przesłanki do zastosowania art. 442§2 kc imienne wskazanie sprawcy przestępstwa nie jest konieczne.
Skład orzekający
Arkadiusz Lisiecki
przewodniczący
Stanisław Łęgosz
sędzia
Anna Strzelczyk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 442¹ § 2 k.c. w kontekście przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze zdarzeń, których sprawcy nie zostali ustaleni, ale które mogły być czynami karalnymi."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje możliwość wykazania, że zdarzenie było czynem karalnym. Wymaga dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia tej okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego do rozstrzygnięcia problemu przedawnienia roszczeń po latach od tragicznego zdarzenia, gdy sprawca pozostaje nieznany. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i interpretacja przepisów dotyczących czynów karalnych.
“Czy można dochodzić odszkodowania po latach, gdy sprawca wypadku jest nieznany? Kluczowa interpretacja przepisów o przedawnieniu.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.