Orzeczenie · 2020-07-23

II CA 1430/19

Sąd

Sąd Okręgowy w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2020-07-23

SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweWysokaokręgowy

ubezpieczenie OCwznowienie polisyobowiązki informacyjne ubezpieczycielaciągłość ochronyustawa o ubezpieczeniach obowiązkowychkoszty procesuodpowiedzialność cywilna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty składki ubezpieczeniowej OC w kwocie 743,92 zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, argumentując, że ubezpieczyciel nie spełnił obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w tym nie doręczył polisy i nie wysłał informacji o kolejnym okresie ubezpieczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok i uwzględnił powództwo. Sąd Okręgowy przyjął, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, umowa ubezpieczenia OC wznowiła się automatycznie na kolejny rok, ponieważ pozwany nie wypowiedział jej przed upływem okresu obowiązywania, a składka za poprzedni okres została opłacona. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji jest zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej. Ewentualne zaniechania ubezpieczyciela w zakresie obowiązków informacyjnych nie niweczą nawiązanego stosunku prawnego, a jedynie mogą mieć wpływ na odpowiedzialność odszkodowawczą ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy uznał również, że zmiana współwłasności pojazdu nie wyłącza automatycznego wznowienia umowy w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy, gdyż nie zaszła zmiana podmiotowa w relacji do ubezpieczyciela. W konsekwencji zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 743,92 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC, obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela oraz skutków zmian własności pojazdu dla stosunku ubezpieczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji automatycznego wznowienia umowy OC i obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela. Interpretacja art. 31 ust. 1 może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych następuje pomimo niedopełnienia przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych wynikających z art. 28 ust. 1a-1d ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC następuje z mocy prawa, a niedopełnienie obowiązków informacyjnych przez ubezpieczyciela nie niweczy stosunku prawnego.

Uzasadnienie

Celem art. 28 ust. 1 ustawy jest zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej. Obowiązki informacyjne ubezpieczyciela potwierdzają fakt zawarcia umowy, ale nie kreują stosunku prawnego. Ewentualne zaniechania ubezpieczyciela nie niweczą nawiązanego stosunku prawnego, a jedynie mogą mieć wpływ na jego odpowiedzialność odszkodowawczą.

Czy przejście lub przeniesienie prawa własności pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wyłącza możliwość automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten odnosi się wyłącznie do sytuacji powodujących zmiany podmiotowe w odniesieniu do stron pierwotnego stosunku umownego ubezpieczenia, a nie do zmian w zakresie współwłasności pojazdu.

Uzasadnienie

Sytuacja, w której pozwany nabył udział od córki M. T., nie była objęta dyspozycją art. 31 ust. 1, ponieważ nie zaszła zmiana podmiotowa w relacji do ubezpieczyciela. Podmiotem zawierającym umowę był pozwany jako współwłaściciel, a wznowienie polisy nastąpiło również na rzecz pozwanego jako jedynego właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A.	spółka	powód
J. T. (1)	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (9)

Główne

u.u.o. art. 28 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli posiadacz nie wypowie jej na piśmie na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy.

u.u.o. art. 31 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przejście lub przeniesienie prawa własności pojazdu mechanicznego na posiadacza, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z umowy ubezpieczenia OC. Umowa ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz wypowie ją na piśmie. Przepisów art. 28 nie stosuje się.

Pomocnicze

u.u.o. art. 28 § 1a-1d

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Obowiązki informacyjne ubezpieczyciela związane z automatycznym wznowieniem umowy.

u.u.o. art. 28 § 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Okoliczności wyłączające automatyczne wznowienie umowy (np. brak opłacenia składki).

k.c. art. 809 § 2

Kodeks cywilny

Domniemanie z art. 809 § 2 k.c. służy usunięciu wątpliwości interpretacyjnych co do chwili zawarcia umowy, nie odnosi się do sytuacji, gdy umowa została już wcześniej zawarta.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC następuje z mocy prawa, a niedopełnienie obowiązków informacyjnych przez ubezpieczyciela nie niweczy stosunku prawnego. • Zmiana współwłasności pojazdu nie wyłącza automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy, gdyż nie zaszła zmiana podmiotowa w relacji do ubezpieczyciela.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy uznał, że brak doręczenia pozwanemu polisy oraz niewypełnienie przez powoda pozostałych obowiązków informacyjnych miało znaczenie dla istnienia stosunku zobowiązaniowego między stronami.

Godne uwagi sformułowania

Celem regulacji zawartej w art. 28 ust. 1 jest zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej, chroniącej przede wszystkim potencjalnych poszkodowanych w wypadkach drogowych. • Ewentualne zaniechanie po stronie ubezpieczyciela - co miało miejsce w niniejszej sprawie - nie niweczy nawiązanego na podstawie art. 28 ust. 1 powołanej ustawy stosunku prawnego, ale może mieć wpływ co najwyżej na odpowiedzialność odszkodowawczą ubezpieczyciela względem ubezpieczonego na ogólnych zasadach. • Wywiązanie się z powyższych obowiązków przez ubezpieczyciela jedynie potwierdza fakt zawarcia umowy, nie kreuje natomiast stosunku prawnego, bowiem wynika on ex lege z ustawy. • Przejście bądź przeniesienie własności bądź udziału w prawie własności pojazdu mechanicznego (...) w rozumieniu art. 31 ust. 1 należy zatem interpretować w ten sposób, że odnosi się wyłącznie do sytuacji powodujących zmiany podmiotowe w odniesieniu do stron pierwotnego stosunku umownego ubezpieczenia.

Skład orzekający

Katarzyna Sokólska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC, obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela oraz skutków zmian własności pojazdu dla stosunku ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji automatycznego wznowienia umowy OC i obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela. Interpretacja art. 31 ust. 1 może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie dotyczące automatycznego wznowienia polis OC i obowiązków ubezpieczycieli, co jest istotne dla wielu konsumentów i profesjonalistów.

“Ubezpieczyciel zapomniał o obowiązkach? Twoja polisa OC i tak się wznowi!”

Dane finansowe

WPS: 743,92 PLN

zapłata: 743,92 PLN

zwrot kosztów procesu: 317 PLN

zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 235 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników