II CA 1429/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził na jej rzecz kwotę 8.000 zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wyrokowania. Powódka zaskarżyła wyrok w części dotyczącej odsetek, domagając się ich zasądzenia od daty wcześniejszej, tj. od 13 marca 2012 roku. Argumentowała, że zobowiązanie stało się terminowe z chwilą wezwania strony pozwanej do zapłaty. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na dominujące stanowisko judykatury, zgodnie z którym odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należą się od chwili wezwania dłużnika do zapłaty (art. 455 k.c.), a nie od daty wyrokowania. Podkreślono, że funkcja odsetek ma charakter odszkodowawczy, a orzekanie ich od daty wyrokowania skutkowałoby pokrzywdzeniem poszkodowanego. Dodatkowo, w przypadku ubezpieczyciela, termin płatności odszkodowania wynika z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, która przewiduje termin 30 dni od zgłoszenia szkody. W tej sprawie szkoda została zgłoszona 4 sierpnia 2011 r., a zatem odsetki należały się od 4 września 2011 r. Sąd Okręgowy, związany żądaniem pozwu, zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając odsetki od daty wskazanej przez powódkę w apelacji (13 marca 2012 r.) i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie i odsetek od niego, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Orzeczenie dotyczy specyfiki odpowiedzialności ubezpieczyciela i może wymagać dostosowania do innych rodzajów zobowiązań bezterminowych.
Zagadnienia prawne (2)
Od kiedy należą się odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę w przypadku ubezpieczenia OC komunikacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia należą się od dnia następującego po dniu, w którym zapłata powinna nastąpić niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela (art. 455 k.c.), a w przypadku ubezpieczyciela – od dnia, w którym zakład ubezpieczeń miał możliwość ustalenia odpowiedzialności i wysokości odszkodowania, nie później niż w terminie wynikającym z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (zazwyczaj 30 dni od zgłoszenia szkody).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na dominującej judykaturze, która odchodzi od dawnego stanowiska o waloryzacyjnym charakterze odsetek i zasądza je od momentu wezwania do zapłaty. W przypadku ubezpieczyciela kluczowy jest termin wynikający z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który jest terminem płatności odszkodowania, a nie przepis o zobowiązaniach bezterminowych.
Czy zasada ustalania rozmiaru szkody na dzień wyrokowania (art. 363 § 2 k.c.) wyklucza możliwość zasądzenia odsetek od wcześniejszego terminu?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ta nie wyklucza możliwości zasądzenia odsetek od wcześniejszego terminu, jeśli powód wykaże, że już w tym wcześniejszym dniu należała mu się dochodzona kwota. Wyrok ma charakter deklaratoryjny, a odsetki mają charakter odszkodowawczy.
Uzasadnienie
Choć rozmiar szkody ustala się na dzień wyrokowania, aby zapewnić pełną kompensatę, nie może to usprawiedliwiać ograniczenia praw poszkodowanego w zakresie odsetek. Jeśli powód udowodni, że należna mu kwota była wymagalna wcześniej, odsetki powinny być naliczane od tego dnia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Wymagalność roszczenia następuje po wezwaniu dłużnika.
u.u.o. art. 14 § ust. 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku niemożności wyjaśnienia okoliczności, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie było możliwe, nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
W wypadku gdy odszkodowanie ma być ustalone w walucie obcej, przeliczenia na walutę polską dokonuje się według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na podstawie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania dopuszczalnych w postępowaniu apelacyjnym zmienia lub uchyla albo utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia należą się od dnia wezwania do zapłaty, a nie od dnia wyrokowania. • W przypadku ubezpieczyciela, termin płatności odszkodowania wynika z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i jest liczony od dnia zgłoszenia szkody. • Funkcja odsetek jest odszkodowawcza, a nie waloryzacyjna.
Odrzucone argumenty
Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia należą się od dnia wyrokowania, zgodnie z zasadą ustalania rozmiaru szkody na dzień wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
w judykaturze dominuje stanowisko, iż odsetki za opóźnienie w zapłacie odszkodowania, a także zadośćuczynienia, należą się – co do zasady – nie od chwili wyrokowania, lecz od chwili wezwania dłużnika do zapłaty • funkcja odsetek za opóźnienie ma jedynie wymiar odszkodowawczy, nie zaś waloryzacyjny • orzekanie odsetek dopiero od chwili wyrokowania skutkowałoby zatem swoistym pokrzywdzeniem poszkodowanego • dla ustalenia terminu spełnienia świadczenia odszkodowawczego nie ma znaczenia przepis art. 455 k.c. , skoro roszczenie to ma z założenia charakter terminowy.
Skład orzekający
Katarzyna Serafin-Tabor
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Cholewa-Kuchta
członek
Krzysztof Wąsik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie i odsetek od niego, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki odpowiedzialności ubezpieczyciela i może wymagać dostosowania do innych rodzajów zobowiązań bezterminowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię praktyczną dotyczącą naliczania odsetek od zadośćuczynienia, co jest częstym problemem w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie, szczególnie w kontekście ubezpieczeń.
“Od kiedy należą się odsetki od zadośćuczynienia? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową kwestię dla poszkodowanych.”
Dane finansowe
WPS: 8000 PLN
zadośćuczynienie: 8000 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 407 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.