II CA 142/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, uznając, że żądanie to było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Wnioskodawczyni złożyła apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, który oddalił jej wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez fizyczny podział budynku. Zarzucała naruszenie prawa materialnego i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że choć zniesienie współwłasności jest prawem, może być ograniczone przez art. 5 k.c., zwłaszcza gdy podział byłby nieproporcjonalnie kosztowny i krzywdzący dla jednego ze współwłaścicieli.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał apelację wnioskodawczyni Z. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kępnie, który oddalił jej wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez fizyczny podział budynku. Wnioskodawczyni zarzucała naruszenie art. 210 i 211 k.c. oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Kluczową podstawą oddalenia wniosku stała się negatywna ocena żądania w aspekcie jego sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, co uzasadniono zastosowaniem art. 5 k.c. Sąd wskazał, że choć prawo do zniesienia współwłasności jest fundamentalne, podlega ono ograniczeniom. W sytuacji, gdy fizyczny podział budynku wiązałby się z wysokimi kosztami niewspółmiernymi do wartości nieruchomości i byłby krzywdzący dla drugiego współwłaściciela, a stan prawny nieruchomości (wyodrębnienie lokali) zaspokajał potrzeby stron, żądanie zniesienia współwłasności zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd podkreślił, że istniejące konflikty między współwłaścicielami nie są wystarczającą podstawą do zmiany stanu prawnego, gdy ustawa o własności lokali przewiduje sposoby ich rozwiązywania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie zniesienia współwłasności może zostać oddalone na podstawie art. 5 k.c., jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy podział jest nieproporcjonalnie kosztowny i krzywdzący.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do zniesienia współwłasności, choć fundamentalne, podlega ograniczeniu przez art. 5 k.c. W sytuacji, gdy fizyczny podział budynku byłby nieuzasadniony ekonomicznie i krzywdzący dla jednego ze współwłaścicieli, a istniejący stan prawny (wyodrębnione lokale) zaspokaja potrzeby stron, żądanie to jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
uczestnicy postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. H. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. H. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd stosuje art. 5 k.c. jako podstawę oddalenia wniosku o zniesienie współwłasności, gdy żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza w kontekście nieproporcjonalnych kosztów i krzywdy dla jednego ze współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.c. art. 210
Kodeks cywilny
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie zniesienia współwłasności jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) ze względu na nieproporcjonalne koszty podziału i krzywdę dla jednego ze współwłaścicieli. Istniejący stan prawny (wyodrębnione lokale) zaspokaja potrzeby współwłaścicieli. Konflikty między współwłaścicielami nie są wystarczającą podstawą do zmiany stanu prawnego, gdy istnieją inne mechanizmy prawne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 210 i 211 k.c.). Błędy w ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
likwidacja odrębnej własności lokali i fizyczny podział budynku w linii pionowej jest niezgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy samo żądanie zniesienia to jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego żądanie zniesienia współwłasności stanowi prawo każdego ze współwłaścicieli, jednakże prawo to podlega również ograniczeniu przewidzianemu w art. 5 k.c. podział budynku stworzy jedynie odrębne własności nieruchomości, lecz pozostaną nadal konsekwencje ścisłego powiązania dwóch części stanowiących jeden budynek mieszkalny
Skład orzekający
Janusz Roszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Henryk Haak
sędzia
Barbara Mokras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. do ograniczenia prawa do zniesienia współwłasności w specyficznych sytuacjach, gdy podział jest nieopłacalny lub krzywdzący."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału budynku mieszkalnego z wyodrębnionymi lokalami i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach, gdzie koszty i skutki podziału są nieproporcjonalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że prawo do zniesienia współwłasności nie jest absolutne i może być ograniczone przez zasady współżycia społecznego, co jest ważną lekcją dla właścicieli nieruchomości.
“Czy zawsze można żądać podziału nieruchomości? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 142/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Roszewski (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Barbara Mokras Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku Z. J. z udziałem K. H. i E. H. o zniesienie współwłasności na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 17 września 2014r. sygn. akt I Ns 331/11 p o s t a n a w i a: 1. oddalić apelację, 2. zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestników postępowania solidarnie kwotę 1.200 zł tytułem kosztów postępowania nieprocesowego przed Sądem II instancji. Sygn. akt II Ca 142/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2014r. Sąd Rejonowy w Kępnie oddalił wniosek Z. J. o zniesienie współwłasności nieruchomości wskazując, że likwidacja odrębnej własności lokali i fizyczny podział budynku w linii pionowej jest niezgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy zaś samo żądanie zniesienia to jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Apelację na postanowienie Sądu Rejonowego wniosła wnioskodawczyni zaskarżając je w całości. Zarzucając temu postanowieniu naruszenie prawa materialnego art. 210 w zw. z art. 211 k.c. oraz błędy w ustaleniach faktycznych w zakresie przyczyn żądania przez wnioskodawczynię zniesienia współwłasności, zachowania sąsiadujących ze sobą stron, racjonalności proponowanego sposobu zniesienia współwłasności za sposób korzystania z nieruchomości oraz chwili dokonania przez uczestników postępowania nakładów, apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i zniesienie współwłasności nieruchomości w sposób zgodny z wnioskiem skarżącej. W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni uczestnicy postępowania wnieśli o jej oddalenie oraz zasadzenie kosztów postepowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja wnioskodawczyni nie zasługiwała na uwzględnienie. Jeśli sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać.( tak m.in. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r. II CSK 18/07). Niezasadny jest zarzut błędów w ustaleniach faktycznych wskazanych w apelacji. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych zgodnych z materiałem dowodowym. Do istotnych w tej sprawie okoliczności, należą niezakwestionowane przez apelującą fakty, wynikające z opinii biegłego jak niezakwestionowanych zeznań stron, z których wynika stan posiadania odrębnych lokali i części wspólnych nieruchomosci, stanu technicznego i wartości całego budynku oraz kosztów koniecznych nakładów związanych z jego przebudową, skutków zmian wynikających z podziału budynku, nakładów uczestników na własny lokal, jak i sytuacji majątkowej i rodzinnej współwłaścicieli. Sądowa ocena ekonomii i racjonalności działań współwłaścicieli nieruchomosci jak i stopnia skonfliktowania właścicieli odrębnych lokali, należy natomiast nie do sfery faktów ustalanych w oparciu o materiał dowodowy, lecz oceny roszczenia opartego na podstawie zastosowanego prawa materialnego. Przy wyraźnym uwzględnieniu przez Sąd I instancji faktycznych podstaw do zniesienia współwłasności nieruchomosci stron przez podział fizyczny budynek, któremu nie sprzeciwia się także ustanowiona na rzecz każdego ze współwłaścicieli odrębną własność lokali, podstawą rozstrzygnięcia w sprawie stanowi negatywna ocena żądania wnioskodawcy w aspekcie jego sprzeczności z zasadami współżycia społecznego a w konsekwencji wskazanie jako podstawy materialnej oddalenia wniosku art. 5 k.c. Zgodnie z dominującą linią orzecznictwa Sadu Najwyższego jest akceptacja dopuszczalności, w przypadkach wyjątkowych, stosowania art. 5 k.c. w sprawach tego rodzaju, jako podstawy oddalenia wniosku. (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r. III CZP 117/06, LEX nr 209071; Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1981 r., III CRN 202/81, LEX nr 503252; Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1969 r., III CRN 202/69, LEX nr 167569;Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1962 r., IV CO 9/62, LEX nr 105619). Sąd Okręgowy przyjmując ją za podstawę do dalszych rozważań uznaje, że żądanie zniesienia współwłasności stanowi prawo każdego ze współwłaścicieli, jednakże prawo to podlega również ograniczeniu przewidzianemu w art. 5 k.c. Jeśli zatem okazało się, że jedyny możliwy sposób zniesienia współwłasności polega na podziale nieruchomosci oraz że ten sposób związany jest z wysokimi kosztami robót budowlanych niewspółmiernymi do wartości dzielonej nieruchomości byłby rażąco krzywdzący zwłaszcza dla drugiego ze współwłaścicieli tam zamieszkującego, Sąd I instancji rozważył zgodność wniosku o zniesienie współwłasności z uwagi na art. 5 k.c. W sytuacji, gdy stan prawny nieruchomosci został uregulowany w sposób zaspokajający potrzeby ich współwłaścicieli przez wyodrębnienie dla każdego z nich własności lokalu, usprawiedliwione było podjęcie przez uczestnika prac remontowych związanych z nakładami i dostosowania użytkowania pomieszczeń do swoich potrzeb. Ewentualne zniesienie współwłasności przez podział budynku prowadzący do zmiany stanu posiadania, a w konsekwencji do zniszczenia tych nakładów, w celu zaspokojenia roszczenia drugiego ze współwłaścicieli wyjścia ze współwłasności nieruchomosci wspólnej, li tylko ze względu na trudności w uzyskaniu zgody na poniesienie wydatków remontu części wspólnych budynku, nie stanowi równowagi dla praw i obowiązków wynikających z tak ukształtowanej współwłasności, która powinna cechować trwałość. Dodać jedynie należy za Sądem I instancji, że podział budynku stworzy jedynie odrębne własności nieruchomości, lecz pozostaną nadal konsekwencje ścisłego powiązania dwóch części stanowiących jeden budynek mieszkalny, również wymagającego w istocie takiego samego współdziałania ich właścicieli.W tych okolicznościach istniejące konflikty, bez względu na ich stopień czy istotność, w zakresie wynikającym z zarządu nieruchomością wspólną i jako konsekwencja pozostawania właścicieli odrębnych lokali we współwłasności części wspólnych, nie są wystarczającą podstawą do żądania zmiany stany prawnego nieruchomosci, skoro sposoby i zasady ich rozwiazywania znajdują swoją podstawę w ustawie o własności lokali . W konsekwencji powyższych rozważań Sąd Rejonowy zasadnie oddalił wniosek nie naruszając dyspozycji normy z art. 5 k.c. Z powyższych względów nie mogły odnieść zamierzonego skutku również podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 210 w zw. z art. 211 k.c. , które Sąd Okręgowy z podanych wyżej przyczyn uznał za niezasadne, co skutkowało oddaleniem apelacji wnioskodawczyni na mocy art. 385 w zw. z art. 13 §2 k.p.c. O kosztach postępowania nieprocesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 520 §3 k.p.c. uwzględniając jego wynik.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI