II CA 1351/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-01-29
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
usługi stomatologicznefaktura VATzawarcie umowyciężar dowoduocena dowodówpostępowanie apelacyjnekoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki w sprawie o zapłatę za usługi stomatologiczne, uznając brak dowodów na zawarcie umowy przez pozwanego we własnym imieniu.

Powódka dochodziła zapłaty za usługi stomatologiczne świadczone na rzecz pozwanego i jego rodziny, opierając swoje żądanie na podpisanej przez pozwanego fakturze VAT. Sąd pierwszej instancji uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo, uznając brak dowodów na zawarcie umowy. Apelacja powódki została oddalona, ponieważ sąd drugiej instancji uznał, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywał na powodce, a przedłożone dokumenty wskazywały na finansowanie leczenia przez ubezpieczyciela lub pracodawcę, a nie pozwanego osobiście.

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty za usługi stomatologiczne świadczone przez powódkę na rzecz pozwanego i jego rodziny. Powódka oparła swoje roszczenie na fakturze VAT podpisanej przez pozwanego. Sąd Rejonowy uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo, stwierdzając brak dowodów na zawarcie umowy przez pozwanego we własnym imieniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwany nie zlecał usług osobiście, a leczenie miało być finansowane przez ubezpieczyciela lub pracodawcę. Apelacja powódki została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd drugiej instancji podkreślił, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywał na powodce. Analiza dokumentów, w tym warunków ubezpieczenia, wskazywała, że leczenie miało być finansowane przez ubezpieczyciela. Sąd uznał również, że dowód z zeznań świadka A. P. został przeprowadzony z naruszeniem przepisów, gdyż zgłoszono go po terminie. Podpisana faktura VAT, choć mogła stanowić podstawę do wydania nakazu zapłaty, w dalszym toku postępowania podlegała swobodnej ocenie dowodów i nie mogła stanowić przesądzającego dowodu zawarcia umowy, zwłaszcza w świetle zeznań pozwanego i jego małżonki, które sąd uznał za wiarygodne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama podpisana faktura VAT nie stanowi dowodu zawarcia umowy, zwłaszcza gdy inne okoliczności wskazują na brak zamiaru zaciągnięcia zobowiązania we własnym imieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywał na powodce. Analiza dokumentów wskazywała na finansowanie leczenia przez podmioty trzecie (ubezpieczyciel, pracodawca), a nie pozwanego osobiście. Podpisana faktura podlegała swobodnej ocenie dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

R. M.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.spółkapowódka
R. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów, jeśli wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka o kosztach procesu.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 485 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty może być wydany m.in. na podstawie zaakceptowanych przez dłużnika rachunków, w tym faktur wystawionych przez wierzyciela i podpisanych przez dłużnika bez zastrzeżeń.

Dz.U. 2011 nr 233 poz. 1381 art. 9 § 1

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis dotyczący terminu na powołanie nowych faktów i dowodów w postępowaniu nakazowym.

k.p.c. art. 495 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Termin tygodniowy na ustosunkowanie się do zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Zastrzeżenie do protokołu rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zawarcie umowy przez pozwanego we własnym imieniu. Wskazywanie na finansowanie leczenia przez podmioty trzecie (ubezpieczyciel, pracodawca). Dowód z zeznań świadka zgłoszony po terminie. Podpisana faktura VAT nie stanowi przesądzającego dowodu zawarcia umowy w kontekście całokształtu materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Faktura VAT podpisana przez pozwanego stanowi dowód zawarcia umowy. Naruszenie granic swobodnej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy. Niewłaściwa ocena zeznań świadków i stron.

Godne uwagi sformułowania

do zawarcia umowy (...) koniecznym jest złożenie przez jej strony zgodnych oświadczeń woli. Ciężar dowodu zdziałania takiej dwustronnej czynności prawnej (...) spoczywał w rozpoznawanej sprawie na stronie powodowej. nie sposób tymczasem przyjąć, że zamiarem pozwanego było zawieranie w spornym zakresie we własnym imieniu umowy, czy też umów o leczenie stomatologiczne, z czym wiązałby się obowiązek zapłaty wynagrodzenia za takie czynności, jako świadczenia z umowy i że oświadczenie woli takiej treści złożył, choćby w sposób dorozumiany dowód ten został przeprowadzony bezpodstawnie, co zostało zakwestionowane przez pozwanego, który w tym zakresie złożył zastrzeżenie do protokołu rozprawy z dnia 2 marca 2012 roku - w trybie art. 162 kpc . przesadzającego dowodu w sprawie nie mogła stanowić podpisana przez pozwanego faktura VAT dołączona do pozwu. w dalszym toku postępowania nie posiada on żadnej szczególnej mocy dowodowej i podlega swobodnej ocenie dowodów, normowanej w art. 233 § 1 kpc , analogicznie jak pozostały materiał dowodowy.

Skład orzekający

Sławomir Krajewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu zawarcia umowy, oceny dowodów (w tym faktur VAT) w postępowaniu cywilnym oraz dopuszczalności dowodów zgłaszanych po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z finansowaniem usług medycznych przez podmioty trzecie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udowodnienie zawarcia umowy i że sama faktura VAT nie zawsze jest wystarczającym dowodem, szczególnie gdy istnieją inne okoliczności wskazujące na brak zamiaru zaciągnięcia zobowiązania.

Faktura VAT to nie zawsze dowód umowy – jak udowodnić, że faktycznie zleciłeś usługę?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 1351/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Krajewski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Szlachta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 roku w Szczecinie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przeciwko R. M. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt III C 229/12 upr. I. oddala apelację; II. zasądza od powódki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanego R. M. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 września 2013 roku Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie uchylił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7 grudnia 2010 roku, wydany w sprawie o sygn. akt III Nc 8674/10 (I); powództwo oddalił (II) oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 1217 zł, w tym koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1200 zł. Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka i zaskarżając wyrok w całości wniosła o jego zmianę poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 10.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 września 2009 roku do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - za obie instancje. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: a) art. 233 § 1 kpc poprzez rażące naruszenie granic swobodnej oceny dowodów, a tym samym ich ocenie wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, że: - powódka nie zdołała wykazać, by pozwany zlecał jej wykonanie usług stomatologicznych zarówno dla siebie jak i dla członków jego rodziny, podczas gdy fakt wykonania usług przez powódkę na rzecz pozwanego i jego rodziny nie był sporny, a tym samym pozwany musiał być ich zleceniodawcą, a co więcej fakt zlecania tychże usług został potwierdzony przez świadka A. P. , która zeznała, że powód zlecał powódce nie tylko wykonanie usług objętych sporną fakturą VAT, ale również inne usługi, za które sam zapłacił, a co za tym idzie - pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy, za wykonanie której pozwany winien uiścić na rzecz powódki wynagrodzenie, - skoro usługi stomatologiczne, które zostały wykonane u pozwanego oraz u członków jego rodziny nie były objęte zakresem ochrony ubezpieczeniowej, pozwany nie jest zobowiązany do uregulowania za nie należnego powódce wynagrodzenia, podczas gdy nawet jeśli pozwany liczył, że na podstawie odrębnych umów inny podmiot sfinansuje wykonane usługi stomatologiczne, to nie wpływa to na ważność umowy zawartej pomiędzy stronami, której przedmiotem było wykonanie usługi stomatologicznej, - zeznania świadka M. G. , przesłuchanego w charakterze świadka, a następnie strony nie wniosły niczego istotnego dla sprawy, podczas gdy świadek ten wskazywał na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a dotyczące sposobu dokumentowania wykonania usługi (faktura VAT, brak umów pisemnych), obejmowania kilku usług jedną fakturą, - zeznania świadka A. P. nie wniosły niczego istotnego do sprawy i tym samym pominięcie tych zeznań przy wydawaniu rozstrzygnięcia, podczas gdy świadek ta zeznała, że u pozwanego oraz u członków jego rodziny były wykonywane również inne usługi, nie objęte sporną fakturą VAT, za które pozwany sam zapłacił, ponadto - usługi te były zlecane przez niego osobiście, co świadczy o tym, że pozwany wiedział o tym, że usługi nie są refundowane przez ubezpieczyciela i mimo wszystko zdecydował się na leczenie u powódki, - zeznania pozwanego R. M. oraz jego małżonki K. M. w pełni zasługują na uwzględnienie, podczas gdy zarówno pozwany jako strona niniejszego postępowania oraz jego małżonka mieli interes w tym, aby postępowanie zostało rozstrzygnięte na ich korzyść, a tym samym ocena ich zeznań winna uwzględniać pozostały materiał dowodowy w sprawie, w tym chociażby zeznania świadków strony powodowej, którzy w sposób odmienny przedstawiały przebieg leczenia rodziny pozwanego, - pozwany R. M. nie był uprawniony do podpisania faktury VAT nr (...) gdyż nie był pracownikiem firmy (...) , podczas gdy faktura ta została wystawiona na pozwanego, tytułem wykonania zleconych przez niego a nie firmę (...) usług, a co za tym idzie - pozwany w pełni uprawniony był do podpisania i odebrania rzeczonej faktury, b) art. 485 § 1 pkt. 2 kpc poprzez uznanie, że podpisana przez pozwanego faktura VAT nr (...) nie może stanowić dowodu zawarcia umowy o wykonanie usług stomatologicznych pomiędzy stronami i tym samym uwzględnienia żądania powódki, podczas gdy nakaz zapłaty może być wydany między innymi wówczas, gdy okoliczności uzasadniające żądanie są udowodnione dołączonymi do pozwu zaakceptowanymi przez dłużnika rachunkami, w tym również fakturami wystawionych przez wierzyciela i podpisanych przez dłużnika bez zastrzeżeń, tak jak miało to miejsce w niniejszym przypadku. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję według norm przepisanych Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadną i jako taka podlegała oddaleniu. Przypomnienia wymaga, że do zawarcia umowy, w tym o dzieło - na jaką powoływała się strona powodowa, koniecznym jest złożenie przez jej strony zgodnych oświadczeń woli. Ciężar dowodu zdziałania takiej dwustronnej czynności prawnej, zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu, normowaną w art. 6 kc , spoczywał w rozpoznawanej sprawie na stronie powodowej. W okolicznościach sprawy nie sposób tymczasem przyjąć, że zamiarem pozwanego było zawieranie w spornym zakresie we własnym imieniu umowy, czy też umów o leczenie stomatologiczne, z czym wiązałby się obowiązek zapłaty wynagrodzenia za takie czynności, jako świadczenia z umowy i że oświadczenie woli takiej treści złożył, choćby w sposób dorozumiany Przeciwko przeciwnej konstatacji świadczy treść dokumentów przedłożonych przez powoda wraz z pozwem, w których wymienia się podmiot kierujący na leczenie - S. I. (zakład ubezpieczeń) oraz E. (pracodawca małżonki pozwanego). Powyższe należy zestawić z zapisami w dokumentach ubezpieczeniowych przedłożonych przez pozwanego, wraz z zarzutami od nakazu zapłaty, w tym ogólnych warunków ubezpieczenia, z których wynika, że leczenie stomatologiczne, w tym w powodowej placówce, miało być bezpośrednio finansowane przez ubezpieczyciela, a nie jedynie jego koszty refundowane pozwanemu i członkom jego rodziny. Niezależnie przeto od tego, że ubezpieczyciel ostatecznie odmówił uregulowania spornej kwoty, nie sposób przypisać zamiaru pozwanemu złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zaciągnięcia we własnym imieniu takiego zobowiązania. W apelacji skarżąca powoływała się na dowód z zeznań świadka A. P. - lekarza stomatologa, która potwierdziła, ale bardzo ogólnikowo leczenie pozwanego i członków jego rodziny, przy czym znamiennie podała, że ten posługiwał się kartą ubezpieczenia zdrowotnego. Niezależnie od treści tychże zeznań, na podstawie której nie sposób byłoby ustalić dokładnego zakresu wykonanych na rzecz pozwanego usług, a zwłaszcza wysokości należnego za nie wynagrodzenia, przede wszystkim uwypuklić należy, że dowód ten został przeprowadzony bezpodstawnie, co zostało zakwestionowane przez pozwanego, który w tym zakresie złożył zastrzeżenie do protokołu rozprawy z dnia 2 marca 2012 roku - w trybie art. 162 kpc . Dowód ten został zgłoszony przez powódkę w piśmie procesowym z dnia 24 października 2011 roku, które zostało złożone z uchybieniem terminu normowanego w art. 495 § 3 in fine kpc , w znajdującym zastosowanie w sprawie, na podstawie art. 9 ust. 1ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw , brzmieniu sprzed dnia 3 maja 2012 roku, który stanowi, że powód może powołać nowe fakty i dowody w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu pisma pozwanego, zawierającego zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Odpis zarzutów został, bowiem doręczony pełnomocnikowi powódki w dniu 10 października 2011 roku. Niczego nie zmienia tu okoliczność, że w piśmie sądowym z dnia 30 września 2011 roku zakreślono powódce termin dwutygodniowy do ustosunkowania się do tychże zarzutów. Analizowany obecnie termin ma, bowiem charakter ustawowego, a nie sądowego. Podkreślenia wymaga, że powódka nie przedstawiła żadnej argumentacji, mogącej uzasadniać zgłoszenie tego wniosku dowodowego z uchybieniem wzmiankowanego terminu. Dalej należy podkreślić, że przesadzającego dowodu w sprawie nie mogła stanowić podpisana przez pozwanego faktura VAT dołączona do pozwu. W pierwszej kolejności wskazać tutaj należy, że jakkolwiek dokument taki w istocie mógł stanowić podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, to w dalszym toku postępowania nie posiada on żadnej szczególnej mocy dowodowej i podlega swobodnej ocenie dowodów, normowanej w art. 233 § 1 kpc , analogicznie jak pozostały materiał dowodowy. Po wtóre Sąd Rejonowy słusznie uznał w świetle całokształtu okoliczności sprawy za wiarygodne zeznania pozwanego odnoszące się do okoliczności podpisania przezeń tej faktury i braku zamiaru w tej drodze potwierdzania uprzedniego zawarcia z powodem umowy o świadczenie usług stomatologicznych. Taka ocena dowodu nie naruszała wskazanej powyżej normy prawnej. Zgodnie z art. 233 § 1 kpc sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów, według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Jak słusznie zauważył to Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 roku (I ACa 180/08, LEX nr 468598) jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 kpc ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Dla skuteczności zarzutu naruszenia w/w art. nie wystarcza, zatem stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może, więc polegać li tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartej na własnej ocenie, lecz konieczne jest przy tym posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznym wykazywanie, że wskazane w art. 233 § 1 kpc kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wyrok sprawy (tak SA w Warszawie, wyrok z dnia 10 lipca 2008 r., VI ACa 306/08). W okolicznościach sprawy, w tym świetle zarzutów apelacji, nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej zawartej w w/w art. 233 § 1 kpc . Sąd ten zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenił, bowiem dowody, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy i na ich podstawie wyciągnął trafne wnioski. Dodać tu jeszcze należy, że wiarygodność zeznań pozwanego i świadka - jego małżonki, zwiększa okoliczność, że pozwany wskazał, że zlecał inne usługi dentystyczne powodowi i uregulował za nie należności, co zostało wykazane dokumentami przelewu. Reasumując, na podstawie art. 385 kpc , orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie art. 108 § 1 kpc , w zw. z art. 98 § 1 i 3 kpc , przy uwzględnieniu konieczności uznania powoda za przegrywającego to postępowanie w całości i wysokości jego kosztów poniesionych przez pozwanego, w postaci wynagrodzenia jego pełnomocnika procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI