II Ca 134/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 689,04 zł, wynikającej z umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z poprzednikiem prawnym powoda oraz kosztów windykacyjnych. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając sprawę po przekazaniu z postępowania elektronicznego, zasądził jedynie część dochodzonej kwoty (540,43 zł), oddalając powództwo w pozostałej części i nie orzekając o kosztach procesu na rzecz powoda z uwagi na trudną sytuację materialną pozwanego. Sąd Rejonowy uznał, że prowizja w wysokości 128 zł stanowiła próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i była nieważna jako sprzeczna z ustawą. Pozwany uznał powództwo na rozprawie. Powód wniósł apelację, zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 148,61 zł (koszty windykacyjne) oraz w części dotyczącej kosztów procesu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów), art. 213 § 2 kpc (niezastosowanie uznania powództwa) oraz art. 102 kpc (niewłaściwe zastosowanie). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim uwzględnił apelację, zmieniając zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji był związany uznaniem powództwa przez pozwanego zgodnie z art. 213 § 2 kpc i nie powinien badać materialnoprawnych podstaw roszczenia ani ważności poszczególnych postanowień umowy. Stwierdził, że ingerencja sądu w treść stosunku zobowiązaniowego była nieuprawniona i naruszała zasadę swobody umów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zasądził całą dochodzoną kwotę, w tym koszty windykacyjne. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 102 kpc, uznając, że sytuacja materialna pozwanego nie była na tyle wyjątkowa, aby odstąpić od obciążania go kosztami procesu. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 213 § 2 kpc w kontekście uznania powództwa, zwłaszcza w sprawach konsumenckich. Ograniczenia stosowania art. 102 kpc.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uznania powództwa w postępowaniu apelacyjnym po wyroku sądu pierwszej instancji, który nieprawidłowo ocenił to uznanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd jest związany uznaniem powództwa przez pozwanego, nawet jeśli uzna, że uznanie to zmierza do obejścia prawa lub jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. Jednakże, sąd nie powinien badać materialnoprawnych podstaw roszczenia, a jedynie motywy pozwanego dokonującego uznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 213 § 2 kpc wiąże sąd z uznaniem powództwa, a wyjątki od tej zasady powinny być interpretowane wąsko. Sąd nie powinien ingerować w stosunek zobowiązaniowy stron ani oceniać ważności poszczególnych postanowień umowy, jeśli pozwany uznał powództwo.
Czy prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej, która znacząco przewyższa odsetki maksymalne, jest ważna?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli prowizja stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych, jest nieważna jako sprzeczna z ustawą.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że prowizja w wysokości 32% za 30 dni pożyczki, przy zerowym oprocentowaniu kapitału, stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 kc w zw. z art. 359 § 2 1 kc. Sąd Okręgowy nie odniósł się do tej kwestii, uznając, że sąd pierwszej instancji nie powinien był badać ważności postanowień umowy po uznaniu powództwa przez pozwanego.
Czy trudna sytuacja materialna i rodzinna pozwanego uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama sytuacja ekonomiczna pozwanego, nawet niekorzystna, nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 102 kpc, jeśli nie wynika z obiektywnych i niezawinionych okoliczności, a koszty procesu nie są nazbyt wysokie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 102 kpc, ponieważ sytuacja pozwanego nie była na tyle wyjątkowa, aby odstąpić od zasądzenia kosztów procesu. Koszty te nie były nazbyt wysokie, a dochody pozwanego nie wynikały z obiektywnie niezawinionych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| T. C. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 2 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy uznał, że prowizja w wysokości 128 zł stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. Sąd nie powinien badać materialnoprawnych podstaw roszczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja pozwanego nie uzasadniała zastosowania tego przepisu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji był związany uznaniem powództwa przez pozwanego zgodnie z art. 213 § 2 kpc. • Sąd pierwszej instancji nie powinien badać materialnoprawnych podstaw roszczenia ani ważności postanowień umowy po uznaniu powództwa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 102 kpc przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Prowizja w umowie pożyczki była próbą obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i była nieważna. • Trudna sytuacja materialna i rodzinna pozwanego uzasadniała odstąpienie od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.
Godne uwagi sformułowania
sąd był związany uznaniem powództwa • nie powinno się badać materialnoprawnych podstaw istnienia i zasadności dochodzonego przez powoda roszczenia • sytuacja ekonomiczna strony pozwanej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy do nieobciążania strony pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu powodowi.
Skład orzekający
Paweł Hochman
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 213 § 2 kpc w kontekście uznania powództwa, zwłaszcza w sprawach konsumenckich. Ograniczenia stosowania art. 102 kpc."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uznania powództwa w postępowaniu apelacyjnym po wyroku sądu pierwszej instancji, który nieprawidłowo ocenił to uznanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza w kontekście uznania powództwa i kosztów procesu. Pokazuje też, że nawet w sprawach konsumenckich, uznanie powództwa przez dłużnika może prowadzić do zasądzenia pełnej kwoty, w tym kosztów windykacyjnych.
“Sąd był związany uznaniem powództwa! Jak pozwany przegrał sprawę o koszty windykacyjne mimo trudnej sytuacji?”
Dane finansowe
WPS: 689,04 PLN
zapłata: 689,04 PLN
zwrot kosztów procesu: 300 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 165 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.