II Ca 1329/15

S ygn. akt II Ca 1329/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Violetta Osińska Sędziowie: SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) SO Sławomir Krajewski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Szlachta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2016 roku w S. sprawy z wniosku F. D. z udziałem L. D. , A. S. , C. S. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu na skutek apelacji wniesionej przez uczestniczki A. S. i C. S. od postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2015 roku, sygn. akt II Ns 367/11 1. zmienia zaskarżone postanowienie w taki sposób, iż: a. w pkt I ust. 10 w miejsce słów „remontu elewacji zachodniej” wpisuje „remontu elewacji wschodniej”, b. w pkt II ust. 3 w miejsce słów „remontu elewacji wschodniej” wpisuje „remontu elewacji zachodniej”, 2. oddala apelację w pozostałym zakresie, 3. ustala, że wnioskodawca i uczestniczki ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. SSO Sławomir Krajewski SSO Violetta Osińska SSO Zbigniew Ciechanowicz Uzasadnienie postanowienia z dnia 18 marca 2016 r.: Orzeczeniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie postanowił: I. zastąpić zgodę uczestniczek A. S. i C. S. będących współwłaścicielami lokalu numer (...) stanowiącego odrębną nieruchomość położonego w S. przy ul. (...) , dla którego Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) w udziałach po ½ części, na dokonanie przez wnioskodawcę F. D. , właściciela lokalu nr (...) stanowiącego odrębną nieruchomość , położonego w S. przy ul. (...) , dla którego Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) , na jego koszt czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną objętą księgą wieczystą KW (...) w postaci: 1. osuszenia, oczyszczenia, wykonania izolacji pionowej przeciwwilgociowej i izolacji termicznej ścian piwnic wraz z uzupełnieniem zaprawy spoinowej i ubytków cegieł w murze i wykonaniem opaski wokół budynku zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt , 2. wykonania nowych posadzek oraz tynków wewnętrznych w pomieszczeniach piwnic zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 3. montażu nowej stolarki okiennej na wzór stolarki historycznej w pomieszczeniach piwnic oraz parteru wraz z odtworzeniem zamurowanego otworu okiennego w piwnicy zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 4. remontu stropów nad parterem za wyjątkiem pomieszczenia kuchni i łazienki bez wymiany polepy na wełnę mineralną zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 5. remontu stropów nad parterem w pomieszczeniu kuchni i łazienki wraz ze wzmocnieniem stropu zgodnie z projektem budowlanym remontu części wspólnych budynku wykonanym przez S. N. w styczniu 2011r. znajdującym się w aktach na kartach 302-313 akt, 6. remontu stropów między piwnicą a parterem zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 7. remontu przewodów kominowych w poziomie piwnicy i parteru zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 8. remontu klatki schodowej na odcinku biegu schodowego od poziomu parteru do piwnicy i podestu przed schodami na parterze zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 9. wymiany wewnętrznych instalacji na poziomie piwnic i w lokalu na parterze zgodnie z projektem remontu budynku wykonanym przez R. B. z października 2010r. znajdującym się w aktach na kartach 145-191 akt, 10. remontu elewacji zachodniej budynku mieszkalnego wraz z drzwiami wejściowymi do piwnicy oraz elewacji północnej budynku mieszkalnego zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, II. zastąpić zgodę F. D. będącego właścicielem lokalu nr (...) stanowiącego odrębną nieruchomość , położonego w S. przy ul. (...) , dla którego Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) na dokonanie przez A. S. i C. S. , współwłaścicieli lokalu numer (...) stanowiącego odrębną nieruchomość położonego w S. przy ul. (...) , dla którego Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) w udziałach po ½ części, na ich koszt czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną objętą księgą wieczystą KW (...) w postaci: 1. remontu dachu budynku z rurami spustowymi odprowadzającymi wodę opadową z dachu zgodnie z projektem remontu dachu wykonanym przez W. P. i K. K. znajdującym się na kartach 227-243 akt, 2. remontu kominów ponad dachem zgodnie z projektem remontu dachu wykonanym przez W. P. i K. K. znajdującym się na kartach 227-243 akt, 3. remontu elewacji wschodniej i elewacji południowej wraz z werandą na parterze, w tym posadzki na werandzie , drewnianej ścianki na werandzie i okna na werandzie, a także tarasu na I piętrze, w zakresie wzmocnienia istniejącego tynku, konserwacji spodnich warstw cegły, naprawy gzymsów, naczółków okiennych, detalu tynkowanego, konserwacji i uzupełnienia elementów brakujących, naprawy i konserwacji gzymsów zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, 4. remontu posadzki na podeście przed wejściem głównym do budynku, naprawy nadproża nad wejściem głównym oraz remontu drzwi wejściowych do budynku w elewacji południowej zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, 5. remontu schodów zewnętrznych w budynku zgodnie z projektem budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, 6. remontu stolarki okiennej we wszystkich pomieszczeniach na I piętrze i poddaszu zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, 7. remontu drzwi zewnętrznych balkonowych na I piętrze w elewacji południowej budynku zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt,, 8. remontu ogrodzenia posesji na odcinkach przylegających bezpośrednio do przydzielonych uczestniczkom do wyłącznego korzystania postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sygn. akt II Ns 1507/09 części gruntu wraz z furtką w ogrodzeniu od strony wschodniej zgodnie z projektem remontu budynku mieszkalnego dwurodzinnego wykonanym przez K. K. i E. P. znajdującym się na kartach 247-298 akt, III. oddalić wnioski w pozostałym zakresie, IV. pobrać od wnioskodawcy F. D. oraz od uczestniczek A. S. i C. S. solidarnie na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie kwoty po 1.881,52 zł (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt jeden złotych 52/100) tytułem kosztów sądowych, V. koszty postępowania każda ze stron ponosi we własnym zakresie. Ograniczając opis stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji i jego rozważania prawne do kwestii objętych zakresem apelacji przytoczyć należy, iż Sąd ten wskazał, że wnioskodawcy udzielono zgody na wykonanie prac opisanych sentencją postanowienia, co do których uczestniczki nie wnosiły o zezwolenie na ich wykonanie. Jednocześnie Sąd uwzględnił stanowisko uczestniczek, zgodnie z którym prace objęte zezwoleniem Sądu dla wnioskodawcy i uczestniczek powinny mieć w miarę możliwości równą wartość, tak aby później nie było potrzeby rozliczeń. Biorąc pod uwagę stopień skonfliktowania stron Sąd przyjął, że zakres prac powinien być tak określony, aby w miarę możliwości zapobiec konfliktom związanym z rozliczeniami, stąd też uznał, iż prace na których wykonanie zezwolono współwłaścicielom powinny być wykonane przez nich na własny koszt bez rozliczeń z właścicielami drugiego lokalu mieszkalnego. Prace objęte zezwoleniem dla wnioskodawcy w oparciu o kosztorys sporządzony przez biegłego z zakresu budownictwa miały wartość netto 79.464 zł, zaś prace objęte zezwoleniem dla uczestniczek bez uwzględnienia tych prac, których koszty już uczestniczki poniosły to 69.956 zł. netto. Przy czym w toku postępowania ustalono posiłkując się opinią biegłego sądowego szacunkowe koszty wykonania robót w częściach wspólnych na kwotę 166.797 zł, przy czym wskazano, iż uzasadnione jest aby wnioskodawca F. D. wykonał prace polegające remoncie fundamentów i stropów nad parterem o łącznej wartości 58.103 zł, zaś uczestniczki prace polegające na remoncie kominów, pokrycia dachu i elewacji o łącznej wartości 108.614 zł. Nadto, Sąd Rejonowy wskazał na swoje błędne przyjęcie, że uczestniczki wniosły o zezwolenie im na remont elewacji wschodniej i południowej budynku, podczas gdy na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. uczestniczki w tym zakresie zmodyfikowały swoje żądania i wniosły o zezwolenie im na remont zachodniej i południowej elewacji budynku, zgoda udzielona stronom dotyczy dla F. D. elewacji zachodniej i północnej, zaś dla A. S. i C. S. elewacji wschodniej i południowej, co jest konsekwencją omyłkowego odczytania ostatecznego stanowiska uczestniczek w sprawie. Uzasadniając oddalenie wniosków co do prac, które nie zostały wymienione w żądnym z przedstawionych przez strony projektów remontu, w tym i wnioskowanego przez uczestniczki remontu klatki schodowej na odcinku od biegu schodowego na parterze do poddasza, Sąd I instancji stwierdził, że nie wiadomo jaki miałby być zakres tego remontu, a udzielnie zgody blankietowej nie dotyczącej konkretnych czynności sprecyzowanych poprzez przedłożenie projektu budowlanego jest niedopuszczalne. Dopiero bowiem biorąc pod uwagę zakres prac remontowych określonych w projekcie Sąd może zdecydować, czy wnioskowana czynność nie narusza interesów żadnego ze współwłaścicieli i jest niezbędna dla utrzymania substancji budynku bądź jego polepszenia. Z podobnych względów nie było możliwe udzielenie zgody na wyremontowanie przez uczestniczki pomieszczeń poddasza w nieruchomości oraz na odremontowanie przez wnioskodawcę ogrodzenia nieruchomości. Uczestniczki zaskarżyły postanowienie Sądu I instancji w części dotyczącej wskazania zakresu robót na ich ciążących, a opisanych w ust. II pkt 3 orzeczenia oraz w części związanej z żądaniem obciążenia uczestniczek obowiązkiem remontu klatki schodowej od podestu na parterze do poddasza budynku. Apelujące zażądały zmiany treści postanowienia w ust. II pkt 3 poprzez wskazanie, że na uczestniczkach ciążą prace remontowe dotyczące elewacji zachodniej budynku oraz uzupełnienie treści postanowienia w ust. II poprzez wskazanie że na uczestniczkach ciąży obowiązek remontu klatki schodowej od podestu na parterze do poddasza budynku. W uzasadnieniu uczestniczki podały, iż elewacja wschodnia przylega do części gruntu należącej do wnioskodawcy, zaś zachodnia przylega do części nieruchomości przyznanej uczestniczkom. Dodatkowo uczestniczki podały, iż wniosek w przedmiocie remontu klatki schodowej artykułowały w pismach z dnia 28 kwietnia 2014 r. (k. 1155) i na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. A o konieczności tego remontu i obciążenia nim uczestniczek miał wskazywać biegły J. G. . Wnioskodawca zażądał oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestniczek była uzasadniona jedynie w części dotyczącej określenia powinności uczestniczek opisanych w ust. II pkt 3 zaskarżonego postanowienia, gdyż istotnie Sąd I instancji w sposób nieuprawniony obciążył uczestniczki obowiązkiem przeprowadzenia prac remontowych dotyczących elewacji wschodniej, a nie zachodniej o co wniosły i co było uzasadnione faktem przylegania obu elewacji do części gruntu przyznanych do wyłącznego korzystania wnioskodawcy i uczestniczkom. Aczkolwiek rację przyznać należy wnioskodawcy, iż koszty remontu elewacji wschodniej (28 715 zł. k.807 ) są wyższe niż zachodniej (23 306 zł, k. 807), co wynika wprost z treści kosztorysu Biegłego J. G. , tym niemniej globalna wartość prac wykonana przez uczestniczki i takich które na podstawie zaskarżonego orzeczenia zobligowane będą wykonać będzie wyższa niż prac wykonanych przez wnioskodawcę. Dodatkowo, mając na uwadze integralność postanowienia w sprawie o upoważnienie do dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, a więc sprawy o charakterze nieprocesowym Sąd odwoławczym mimo nieobjęcia zakresem zaskarżenia ust. I pkt 10, przyjął, iż jego zaskarżenie było objęte intencją uczestniczek (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1999 r. w sprawie o sygn. akt I CKN 379/98). Wobec powyższego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono zaskarżone postanowienie w taki sposób, iż w pkt I ust. 10 w miejsce słów „remontu elewacji zachodniej” wpisano „remontu elewacji wschodniej”, zaś w pkt II ust. 3 w miejsce słów „remontu elewacji wschodniej” - „remontu elewacji zachodniej”. W pozostałej części apelacja uczestniczek nie była słuszna. Sąd I instancji oddalił wniosek uczestniczek o upoważnienie ich od remontu klatki schodowej na odcinku od biegu schodowego na parterze do poddasza i uzasadnił przyczynę takiej decyzji. Analizując żądania stron i przedmiot postępowanie dostrzec należy, iż wnioskodawca i uczestniczki często w sposób blankietowy wskazywali na zakres koniecznych do wykonania robót i ich zakres, odwołując się do treści projektów budowlanych załączanych do poszczególnych swoich pism. W tej też konwencji wydane zostało postanowienie Sądu I instancji, które w części zostało zaskarżone przez uczestniczki. Odnosząc się wprost do kwestii remontu klatki schodowej na odcinku od biegu schodowego na parterze do poddasza wskazać należy, iż kwestia ta została wskazana w treści ekspertyzy budowlanej W. P. z października 2010 r. sporządzonej na wniosek uczestniczek. Rzeczoznawca ten ustalił, iż schody na pierwsze piętro i poddasze zostały zachowane zgodnie z pierwotnym stanem, uległy częściowemu zużyciu od wieloletniej eksploatacji, ich stan został określił jako dość dobry wymagający bieżącej naprawy krawędzi stopni biegowych i pomalowania (k. 379, zdjęcia k. 397). Abstrahując, już od tego, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, iż wnioskodawca sprzeciwia się dokonaniu remontu tej części klatki schodowej w sposób opisany treścią wymienionej wyżej ekspertyzy budowlanej, to dostrzec należy, iż ta część wspólnej nieruchomości postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 16 września 2011r., sygn. akt II Ns 1507/09 została przyznana uczestniczkom postępowania do wyłącznego korzystania, zatem wszelkie czynności z zakresu zwykłego zarządu nieruchomości uczestniczki mogą przedsiębrać samodzielnie. Nie został w sprawie zaprezentowany, ani zawnioskowany jakikolwiek dowód, który pozwolił by czynności związane z „bieżącą naprawą krawędzi stopni biegowych” i pomalowaniem klatki schodowej traktować jako czynności przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 k.c. Jeżeli zatem ekspertyza budowlana W. P. z października 2010 r. sporządzona została na wniosek uczestniczek i załączona do ich pisma w sprawie przyjąć należy, iż stanowi integralną część wniosków artykułowanych przez uczestniczki. Dodać przy tym należy, iż podział quoad usum daje współwłaścicielom prawo do samodzielnego wykonywania czynności zwykłego zarządu na przydzielonych im częściach nieruchomości, a także zmienia sposób rozumienia tych czynności (np. najem, który zależnie od okoliczności może być traktowany jako czynność zwykłego zarządu lub przekraczająca ten zakres, w razie zawarcia umowy quoad usum staje się czynnością zwykłego zarządu leżącą w gestii poszczególnych współwłaścicieli, jeśli oczywiście jego przedmiotem są tylko przyznane im do korzystania części nieruchomości). Wszystkie te czynności, których skutki nie ograniczają się do części nieruchomości przyznanych do korzystania współwłaścicielom, lecz dotyczącą całości nieruchomości, są czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu i wymagają stosownie do art. 199 k.c. zgody jednomyślnej (za G. K. w Komentarzu do art. 199 k.c. (...) Lex). Mając powyższe na uwadze apelację uczestniczek dotyczącą postanowienia Sądu I instancji oddalającego ich wniosek o upoważnienie od remontu klatki schodowej na odcinku od biegu schodowego na parterze do poddasza uznać należało za niezasadną i w trybie art. 385 k.p.c. oddalić. Skoro wynikiem niniejszego postępowania było równoczesne upoważnienie wnioskodawcy i uczestniczek do dokonania czynności remontowych dotyczących ich wspólnej nieruchomości uznać należy, iż faktycznie ich interesy nie są sprzeczne, lecz związane ze wspólnym dążeniem do właściwego jej utrzymania, czego wyrazem winno być rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego stosownie do reguł opisanych w treści art. 520 § 1 k.p.c. Wobec czego ustalono, iż wnioskodawca i uczestniczki ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie SSO Sławomir Krajewski SSO Violetta Osińska SSO Zbigniew Ciechanowicz