II CA 1310/21

Sąd Okręgowy2022-10-06
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
odszkodowaniesamochód zastępczyubezpieczenielegitymacja procesowakoszty naprawycesja wierzytelnościprawo cywilnezadośćuczynienie

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając wyrok Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania za wynajem samochodu zastępczego z powodu braku legitymacji procesowej.

Powódka dochodziła zapłaty odszkodowania za wynajem samochodu zastępczego od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak legitymacji procesowej powódki, gdyż umowa cesji wierzytelności nie obejmowała kosztów najmu pojazdu zastępczego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji, uznając apelację za bezzasadną z powodu braku legitymacji procesowej powódki oraz prawidłowej oceny dowodów i zastosowania prawa materialnego.

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 października 2022 roku oddalił powództwo M. M. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę kwoty 20.664 zł tytułem odszkodowania za wynajem samochodu zastępczego, a także orzekł o kosztach procesu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Powódka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów, brak ustaleń) oraz prawa materialnego (niezastosowanie art. 61 § 1 w zw. z art. 65 § 1 i art. 411 pkt 1 kc). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, wskazując przede wszystkim na brak legitymacji procesowej powódki do dochodzenia roszczeń z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, gdyż umowa cesji wierzytelności nie obejmowała tych kosztów. Sąd podkreślił, że brak legitymacji stanowił samoistną przesłankę oddalenia powództwa. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał za prawidłową ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy, stwierdzając, że wypłaty dokonywane przez ubezpieczyciela miały charakter zaliczkowy i nie stanowiły ostatecznego ustalenia wysokości odszkodowania. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za nieuzasadnione, a także do kwestii przedawnienia, wskazując na prawidłowe zastosowanie art. 118 kc. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie posiada legitymacji procesowej, ponieważ umowa cesji wierzytelności nie obejmowała kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że umowa cesji wierzytelności zawarta przez powódkę nie obejmowała roszczeń z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, co skutkowało brakiem jej legitymacji procesowej do dochodzenia tych roszczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Pozwany (...) SA w W.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowódka
(...) SA w W.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 451 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zaliczania świadczeń na poczet długu.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Dotyczy przedawnienia roszczeń, w tym przesunięcia końca terminu przedawnienia na ostatni dzień roku kalendarzowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji za własne.

k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy przyjął oceny Sądu pierwszej instancji za własne.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 327 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku.

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy oświadczenia woli.

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczenia woli.

k.c. art. 411 § pkt 1

Kodeks cywilny

Dotyczy nienależnego świadczenia.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej powódki do dochodzenia roszczeń z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, gdyż umowa cesji nie obejmowała tych kosztów. Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wypłaty ubezpieczyciela miały charakter zaliczkowy i mogły być ostatecznie rozliczone.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i brak istotnych ustaleń faktycznych. Naruszenie art. 61 § 1 w zw. z art. 65 § 1 i art. 411 pkt 1 kc poprzez ich niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

apelacja stanowiąca jedynie pozbawioną podstaw polemikę brak legitymacji do wystąpienia z żądaniem pozwu w niniejszej sprawie stanowił już samoistną przesłankę oddalenia powództwa tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona interpretacja przez powódkę pism ubezpieczyciela jako ostatecznych oświadczeń (...) jest całkowicie nieuprawniona i zmierza jedynie do takiego, dokonanego subiektywnie, ich rozumienia, aby wywoływały one skutki korzystne wyłącznie dla skarżącej wypłacane przez ubezpieczyciela kwoty, kształtowały ostateczną wysokość odszkodowania (...) były to jedynie wypłaty zaliczkowe

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska w zakresie legitymacji procesowej w sprawach o odszkodowanie za wynajem pojazdu zastępczego, a także w zakresie oceny dowodów i charakteru wypłat zaliczkowych w postępowaniu likwidacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku cesji kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu odszkodowań za samochód zastępczy i legitymacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego.

Brak cesji kosztów najmu pojazdu zastępczego to brak legitymacji do dochodzenia odszkodowania – kluczowe orzeczenie dla ubezpieczycieli i poszkodowanych.

Dane finansowe

WPS: 20 664 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ca 1310/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 października 2022r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo M. M. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę kwoty 20.664 zł. oraz orzekł o kosztach procesu. Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne (k. (...) ), które Sąd Okręgowy przyjął za własne ( art. 387 § 2 1 pkt 1 kpc ). Sąd Okręgowy również za własne przyjął oceny Sądu pierwszej instancji (k. (...) art. 387 § 2 1 pkt 2 kpc ). W apelacji od powyższego wyroku powódka zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 w zw. z art. 3271 § 1 kpc , poprzez dowolną ocenę dowodów i brak istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych co do treści oświadczeń woli ubezpieczyciela z 25 stycznia i 14 lutego 2017r., 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 § 1 w zw. z art. 65 § 1 i art. 411 pkt 1 kc , poprzez ich niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu za obie instancje. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację zważył co następuje. Apelacja powódki nie ma żadnych uzasadnionych podstaw, a Sąd Okręgowy, jak już wskazano, podziela zarówno dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, jak i podziela jego ocenę dowodów oraz rozważania prawne (nie dostrzegając jakiejkolwiek potrzeby ich powtarzania), a których apelacja skutecznie nie podważa, stanowiąc jedynie pozbawianą podstaw polemikę zarówno z ustaleniami faktycznymi oraz oceną prawną kwestii zasadności żądania przez powódkę zasądzenia od ubezpieczyciela odszkodowania z tytułu kosztów wynajmu samochodu zastępczego. Istota podniesionych przez apelującą zarzutów naruszenia tak prawa procesowego jak i materialnego oraz wywody ich uzasadnienia, sprowadzają się zatem do negowania zasadności zaliczenia wypłaconych przez ubezpieczyciela kwot, na poczet powyższego odszkodowania. W pierwszej kolejności wskazać przede wszystkim należy, że jak wynika z ustaleń faktycznych i rozważań uzasadnienia Sądu Rejonowego powódka nie ma legitymacji do dochodzenia roszczeń z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego wobec ubezpieczyciela (...) sprawcy zdarzenia, skoro jej powyższa legitymacja materialnoprawna nie wynika z cesji wierzytelności dokonanej przez poszkodowaną umową z (...) (k. (...) ). Jak wskazuje bowiem treść powyższej umowy i co ustalił oraz rozważył Sąd pierwszej instancji, nie obejmowała ona kosztów najmu pojazdu zastępczego, a zatem będących przedmiotem żądania pozwu. Skarżąca zaś do tej kwestii w ogóle nie odniosła się w apelacji, a powyższy brak legitymacji do wystąpienia z żądaniem pozwu w niniejszej sprawie stanowił już samoistną przesłankę oddalenia powództwa, a w konsekwencji również apelacji powódki. Z tej zatem już tylko przyczyny apelacja skarżącej nie mogła podlegać uwzględnieniu. Niezależnie zatem już od powyższej przyczyny braku podstaw do uwzględnieniu powództwa i apelacji, nie miały również uzasadnienia zarzuty skarżącej, których istota sprowadzała się do kwestionowania zaliczenia przez ubezpieczyciela wypłaconych w toku postępowania likwidacyjnego kwot na poczet dochodzonego przez powódkę w niniejszej sprawie roszczenia z tytułu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Nie miał zatem podstaw podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc , gdyż zdaniem Sądu Okręgowego, jak już wcześniej wskazano, przeprowadzona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest w zupełności poprawna i dokonana bez naruszenia wymogów przewidzianych w przepisie art. 233 § 1 kpc . Za trafny uznać należy bowiem pogląd wyrażany tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i sądów powszechnych, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (zob. m. in. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002r. II CKN 817/00 oraz Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2012 r. I ACa 1482/11). Takiego zarzutu nie można zaś postawić i nie czyni tego skutecznie, w świetle wyżej wskazanych kryteriów skarżąca, dokonanej przez Sąd Rejonowy ocenie zebranych dowodów, w tym przede wszystkim dowodów z objętych powyższym zarzutem dokumentów w postaci oświadczeń ubezpieczyciela. Prawidłowa ocena istoty treści powyższych jak i innych oświadczeń ubezpieczyciela dotyczących ustalanych i wypłaconych kosztów naprawy pojazdu oraz kosztów wynajmu przez powódkę pojazdu zastępczego, prowadzi jedynie do oczywistego wniosku, że powyższe ustalanie kosztów naprawy następowało w sposób sukcesywny, etapowy, wobec pojawiania się potrzeby nowych kosztów tejże naprawy, co w rezultacie doprowadziło do tego, że istotnie przewyższyły one wartość pojazdu sprzed wypadku ustaloną na (...) zł (k. (...) ), przy ostatecznych owych kosztach naprawy wynoszących (...) zł. (k. (...) ). Dlatego też interpretacja przez powódkę pism ubezpieczyciela jako ostatecznych oświadczeń co do ustalenia wysokości i przyznania odszkodowań z tytułu kosztów naprawy i wynajmu pojazdu zastępczego, jest całkowicie nieuprawniona i zmierza jedynie do takiego, dokonanego subiektywnie, ich rozumienia, aby wywoływały one skutki korzystne wyłącznie dla skarżącej, co jednak nie miało żadnych podstaw z punktu widzenia tak zasad logiki jak i doświadczenia życiowego, a i nie było uprawnione jurydycznie. Skarżąca zupełnie bowiem nie chce dostrzec, że podobnie jak rozmiar szkody, tak i ustalenie odszkodowania miały charakter dynamiczny (dokonane trzykrotnie oględziny – k. (...) , a sporządzona pierwotnie wycena naprawy, przez dokonujący jej profesjonalny zakład naprawczy (pomijając już rozważania w przedmiocie co najmniej budzących wątpliwości intencji prowadzącego zakład, zmierzających do uzyskania jak najwyższego ale nie uzasadnianego w takim rozmiarze odszkodowania od ubezpieczyciela), z niezrozumiałych przyczyn nie uwzględniała cen części zamiennych (k. (...) ). W takiej zaś sytuacji nie było żadnych podstaw, wbrew stanowisku skarżącej, do przyjęcia, że ustalane i wypłacane przez ubezpieczyciela kwoty, kształtowały ostateczną wysokość odszkodowania z ostatecznym określeniem jego tytułów, gdyż w takich okolicznościach były to jedynie wypłaty zaliczkowe, z pozostawieniem ich ostatecznego rozliczenia i zaliczenia tytułów wpłat do czasu ustalenia ostatecznego sposobu i kwoty odszkodowania. Z tych samych zatem przyczyn zupełnie pozbawione podstaw były również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zauważyć także zaś należy, a czego skarżąca również wydaje się nie dostrzegać, że zgodnie z art. 451 § 1 kc to w pierwszej kolejności dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Takie też ostateczne wskazanie i zaliczenie przez dłużnika kwot wypłaconych tytułem zaliczek za naprawę i za wynajem auta zastępczego, a o czym także już wyżej, mogło zaś nastąpić dopiero po ostatecznym, a nie częściowym ustaleniu wysokości odszkodowania tytułem kosztów powyższej naprawy i nastąpiło ono pismami ubezpieczyciela m. in. z 14 czerwca 2017 i z 11 sierpnia 2017r. (k. (...) ). Mając na uwadze treść powyższych rozważań już tyko na marginesie Sąd Okręgowy zauważa, że trafne było również stanowisko uzasadnienia Sądu pierwszej instancji dotyczące bezzasadności zarzutu przedawnienia, podniesionego przez pozwaną. W myśl bowiem zdania drugiego, art. 118 kc , koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata. Norma ta ma zastosowanie zarówno do terminów określonych w art. 118 , jak i do terminów oznaczonych w przepisach szczególnych. W przeciwnym wypadku przewidziane w niej zastrzeżenie dotyczące terminów krótszych niż 2 lata byłoby pozbawione normatywnego znaczenia. Sformułowanie, zgodnie z którym „koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego”, należy rozumieć jako przesunięcie w czasie każdego terminu przedawnienia, którego koniec przypada w dniu innym niż 31 grudnia. Przesunięte w ten sposób terminy ulegają przedłużeniu (zob. Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2, art. 56–125). Z powyższych zatem względów, gdy zarzuty apelacji tak naruszenia prawa procesowego jaki materialnego oraz wywody ich uzasadnienia w żaden sposób nie podważyły trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego i uzasadniającej je argumentacji, apelacja, ta nie mogła podlegać uwzględnieniu. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 kpc , oddalił apelację ( pkt I ), a o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł w myśl art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 kpc ( pkt II ). Sygnatura akt : II Ca 1176/21 Ś. , dnia (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę