II CA 1310/12

Sąd Okręgowy we WrocławiuWrocław2013-02-05
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościdokumentacja technicznaspółdzielnia mieszkaniowaprawo budowlaneciężar dowoduapelacjaroszczenie o wydanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że mimo wadliwego uzasadnienia Sądu Rejonowego, roszczenie o wydanie dokumentacji technicznej nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiadała spornej dokumentacji.

Powód domagał się od Spółdzielni Mieszkaniowej wydania dokumentacji technicznej swojego segmentu mieszkalnego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił, iż dokumentacja nie została mu przekazana. Sąd Okręgowy, mimo uznania części zarzutów apelacji za zasadne (dotyczących błędnej wykładni art. 6 k.c. i art. 232 § 1 k.p.c. przez Sąd I instancji), oddalił apelację, ponieważ pozwana Spółdzielnia nie posiadała spornej dokumentacji, co uniemożliwiało uwzględnienie roszczenia o jej wydanie.

Powód S. K. domagał się od Spółdzielni Mieszkaniowej we Wrocławiu wydania dokumentacji technicznej swojego segmentu mieszkalnego, na który otrzymał przydział w 1984 roku. Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego po apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił jego powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że powód otrzymał przydział na segment do indywidualnego wykończenia i że strona pozwana wystąpiła o dokumentację do urzędu, który jej nie posiadał. Po wyodrębnieniu segmentu powoda przez Sąd Okręgowy, powód zwrócił się o dokumentację, lecz Spółdzielnia poinformowała, że posiada jedynie część dokumentacji dla innych budynków, a osoby wykańczające samodzielnie segmenty nie dopełniły obowiązku złożenia dokumentacji powykonawczej. Sąd Rejonowy uznał, że powód nie udowodnił, iż nie otrzymał dokumentacji przy wykończeniu segmentu, powołując się na art. 41 prawa budowlanego z 1974 r. i ciężar dowodu spoczywający na powodzie. Sąd Okręgowy w apelacji uznał, że Sąd I instancji błędnie przypisał powodowi obowiązek wykazania, iż dokumentacja nie została mu przekazana, naruszając art. 6 k.c. i art. 232 § 1 k.p.c. Jednakże, mimo tych wad, Sąd Okręgowy oddalił apelację, ponieważ z przedstawionych dokumentów wynikało, że pozwana Spółdzielnia nie posiadała spornej dokumentacji, co czyniło roszczenie o jej wydanie bezzasadnym. Sąd zaznaczył, że powód nie podtrzymał swojego ewentualnego żądania odtworzenia dokumentacji, a jedynie domagał się jej wydania. Wartość przedmiotu sporu nie została podana, ale koszty postępowania apelacyjnego wyniosły 600 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie przypisał powodowi ciężar udowodnienia tego faktu, naruszając art. 6 k.c. i art. 232 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 6 k.c. to na stronie pozwanej, która wywodziła pozytywne skutki prawne z faktu przekazania dokumentacji, spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu. Sąd I instancji błędnie oparł się jedynie na stanowisku strony pozwanej zawartym w piśmie, nie traktując go jako dowodu przekazania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) we W.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) we W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu, z którego strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na tej stronie.

k.p.c. art. 232 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może dopuścić dowód z urzędu, ale strony są obowiązane przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację w razie jej bezzasadności.

Prawo budowlane art. 41

Obowiązek przekazania inwestorowi przez wykonawcę dokumentacji technicznej po zakończeniu budowy.

k.c. art. 363 § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada spornej dokumentacji technicznej, co uniemożliwia uwzględnienie roszczenia o jej wydanie.

Odrzucone argumenty

Powód argumentował, że pozwana Spółdzielnia miała obowiązek posiadać i wydać dokumentację techniczną, a jej brak stanowi naruszenie prawa i naraża powoda na szkodę. Powód zarzucił Sądowi Rejonowemu błędną wykładnię art. 6 k.c. i art. 232 § 1 k.p.c. oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nadanie waloru dowodowego pismu strony pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w jej posiadaniu roszczenie o wydanie nie mogło być uwzględnione ciężar udowodnienia faktu, z którego strona wywodzi pozytywny dla siebie skutek prawny

Skład orzekający

Beata Stachowiak

przewodniczący

Wojciech Wójcik

sędzia

Rafał Kuriata

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o wydanie dokumentów, zwłaszcza gdy pozwany twierdzi, że nie posiada przedmiotu żądania. Znaczenie posiadania dokumentacji przez strony w kontekście przepisów prawa budowlanego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i nie stanowi przełomowej wykładni prawa. Rozstrzygnięcie opiera się na fakcie nieposiadania dokumentów przez pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dokumentacją techniczną budynków i rozkładem ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i procesowym.

Czy brak dokumentacji technicznej zwalnia spółdzielnię z odpowiedzialności? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 1310/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie: Sędzia SO Beata Stachowiak Sędzia SO Wojciech Wójcik Sędzia SR del.Rafał Kuriata Protokolant Elżbieta Biała po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W. o wydanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt XIV C 1372/11 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 600 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn.akt II Ca 1310/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu oddalił powództwo S. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W. o wydanie i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1 217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Dnia 31.05.1984 r. powód S. K. otrzymał przydział na lokal mieszkalny własnościowy kategorii segment położony we W. przy ul. (...) w celu jego wykończenia według indywidualnych potrzeb. Celem umożliwienia powodowi wykonania koniecznych prac budowlanych służących wykończeniu segmentu, strona pozwana wydała mu niezbędną dokumentację techniczną budynku. W dniu 25.06.2008 r., wobec problemów związanych z określeniem przedmiotu odrębnej własności lokali położonych w nieruchomości przy ul. (...) we W. (w tym i segmentu powoda), strona pozwana wystąpiła do Urzędu Miejskiego we W. – Wydziału Architektury i Budownictwa, z wnioskiem o udostępnienie akt związanych m.in. z tymi budynkami. Notatką służbową z dnia 30.06.2008 r. stwierdzono, iż żądanej dokumentacji (akt i dokumentacji technicznej) archiwum Wydziału Architektury i Budownictwa nie posiada. Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 13.08.2010 r., sygn. akt I C 1163/08 wyodrębniono segment powoda położony we W. przy ul. (...) . Pismem z dnia 03.03.2011 r. powód zwrócił się do strony pozwanej o wydanie mu dokumentacji technicznej budowlanej. Pismem z dnia 09.03.2011 r. SM (...) poinformowała S. K. , iż posiada jedynie część dokumentacji dotyczącą niektórych budynków przy ul. (...) (wśród których nie ma segmentu, którego właścicielem jest powód), gdyż osoby, które wykańczały samodzielnie swoje segmenty miały obowiązek złożyć w spółdzielni dokumentację powykonawczą, którego to obowiązku nie dopełniły. Jednocześnie strona pozwana zaproponowała powodowi odpłatne wykonanie kserokopii dokumentacji innych (standardowych) segmentów. Następnie pismem z 13.03.2011 r. powód zaproponował udostępnienie swego segmentu celem przeprowadzenia, na koszt Spółdzielni Mieszkaniowej, inwentaryzacji budynku celem wykonania dokumentacji technicznej. W odpowiedzi na to pismo, dnia 08.04.2011 r. strona pozwana poinformowała powoda, iż przekazała dokumentację techniczno-budowlaną przyszłym użytkownikom lokali w momencie przejęcia segmentów do zakończenia budowy, a ci po zakończeniu prac wykończeniowych dokumentacji nie zwrócili. Pismem z 15.04.2011 r. powód zanegował fakt przekazania mu dokumentacji w momencie przystąpienia do wykańczania segmentu. Pismem z 18.05.2011 r. strona pozwana podtrzymała stanowisko zajęte w poprzednich pismach i poinformowała powoda, iż może wykonać dokumentację na swój koszt. Na podstawie powyższych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy uznał, iż roszczenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji z pisma strony pozwanej z dnia 08.04.2011 r. (k. 7) wynika ,iż sporną dokumentację powodowi przekazano, gdy przystępował on do wykończenia swojego segmentu. Zdaniem Sądu powód nie udowodnił, iż strona pozwana posiada dokumentację techniczną segmentu i odmawia jej wydania, jak również, iż powód nie otrzymał tej dokumentacji w momencie przejęcia segmentu do wykończenia. Jak wynika ,bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i który nie jest kwestionowany przez żadną ze stron, SM (...) nie posiada dokumentacji technicznej segmentu. Strona pozwana wykazał ,iż podjęła ona szereg czynności, które miały doprowadzić do zdobycia tejże dokumentacji, tym bardziej, iż była ona jej potrzebna w procesie wyodrębnienia własności poszczególnych segmentów przy ul. (...) we W. . Bezspornym w sprawie było, iż powód przejął od Spółdzielni segment niewykończony na podstawie umowy zawartej z SM (...) o indywidualnym wykończeniu budynku. Sąd uznał w związku z powyższym, iż celem umożliwienia jego wykończenia powód otrzymał również ze spółdzielni komplet dokumentacji technicznej dotyczącej segmentu przy ul. (...) , by przeprowadzić prace budowlane. Jak wynika z par. 1 ust. 4. uchwały nr 42 Zarządu Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z 04.04.1979 r. w sprawie wykańczania mieszkań wg indywidualnych życzeń członków spółdzielni (k. 35 i n.), spółdzielnie mieszkaniowe mogły zawierać porozumienia o przejmowaniu przez członków spółdzielni mieszkań nie wykończonych celem ich wykończenia. Takie porozumienie strony zawarły w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu niemożliwe było by prace takie były prowadzone bez dokumentacji technicznej, więc powód dokumentację taką musiał posiadać. Z pisma SM (...) znajdującego się na k. 7 wynika ,iż po zakończeniu prac wykończeniowych użytkownicy segmentów nie zwrócili pobranych dokumentów. Obowiązek przekazania przez inwestora zarządcy dokumentacji technicznej po zakończeniu inwestycji wynikał również z art. 41 ówcześnie obowiązującego prawa budowlanego z 1974 r. Przekazaniu podlegał m.in. dziennik budowy i protokoły badań i sprawdzeń wymagane przepisami oraz w razie potrzeby instrukcje obsługi i eksploatacji obiektu bądź instalacji i urządzeń związanych z obiektem. Mając powyższe na względzie Sąd uznał również, iż powód (będący w procesie budowy w 1984 r. właścicielem, zgodnie z decyzją o przydziale na k. 33) nie udowodnił, iż nie otrzymał w momencie zakończenia inwestycji od Spółdzielni Mieszkaniowej (inwestora) dokumentacji dochodzonej pozwem. To na powodzie ,bowiem ciążył ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie wynikający nie tylko z art. 6 k.c. , ale również z faktu, iż to powód wywodził skutki prawne z czynności, jakich podobno nie dokonała Spółdzielnia, mimo, iż winna ich dokonać zgodnie z przepisami. Nie można obciążać strony pozwanej obowiązkiem udowodnienia, iż postępowała zgodnie z przepisem art. 41 prawa budowlanego i przekazała powodowi sporną dokumentację. To właśnie na powodzie ciąży obowiązek udowodnienia, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa postąpiła niezgodnie z prawem i mu tej dokumentacji nie przekazała. Ponieważ podwód nie składał w tym zakresie żadnych wniosków dowodowych, Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, iż strona pozwana nie dopełniła 30 lat temu swych obowiązków. Orzeczenie o kosztach zawarte w p. II wyroku został oparte na art. 98 k.p.c. i § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Na powyższe rozstrzygnięcie apelację złożył powód zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa i nakazanie spółdzielni przekazania dokumentacji technicznej/budowlanej segmentu mieszkalnego, a w przypadku jej braku nakazanie odtworzenia staraniem pozwanej, zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania przed Sądem Odwoławczym. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił: błąd ustaleń faktycznych polegający na przyjęciu, że powód nie udowodnił by pozwana była w posiadaniu dokumentacji technicznej będącej przedmiotem pozwu, przyjęcia bez dowodu, że pozwana przekazała dokumentację Wydziałowi Architektury Urzędu Miejskiego W. ( wbrew obowiązującemu wówczas prawu), przyjęcie bez dowodu, że pozwana przekazała w/w dokumentację użytkownikom seg­mentów w związku z pracami wykończeniowymi, błędną interpretację art. 41 Prawa budowlanego -Ustawa z dnia 24.10.1974 r., pominięcie odpowiedzialności za gospodarkę i archiwizowanie dokumentów, wymagane prawem, przez pozwaną. Sąd Okręgowy zważył ,co następuje : Apelacja nie jest zasadna ,choć niektóre z jej zarzutów są trafne . Podzielić należało zarzut apelacji naruszenia przez Sąd I instancji art.6 k.c. poprzez błędną jego wykładnię i przypisanie powodowi obowiązku wykazania ,iż strona pozwana nie przekazała skarżącemu dokumentacji technicznej dotyczącej realizacji jego budynku mieszkalnego .Treść art.6 k.c. nie pozostawia wątpliwości ,iż to na pozwanej Spółdzielni ciążył obowiązek wykazania zaistnienia faktu ,z którego wywodziła pozytywny dla siebie skutek prawny .Nadto sprzecznie z treścią art. 232§1 k.p.c. Sąd I instancji za udowodnione przyjął ,iż strona pozwana przekazała powodowi dokumentację techniczną .Za podstawę ustalenia tego faktu Sąd Rejonowy przyjął jedynie pismo strony pozwanej z dnia 8.04.2011 r .Tymczasem pismo to zawiera jedynie stanowisko strony pozwanej w przedmiocie przyczyn niemożliwości wydania powodowi tej dokumentacji .Nie jest natomiast pokwitowaniem przekazania dokumentacji ,którego to zresztą dokumentu pozwana nie posiada, co jest bezsporne . W związku z powyższym słusznie powód zarzucił ,iż Sąd I instancji z naruszeniem art. 233§1 k.p.c. nadał temu pismu walor dokumentu potwierdzającego zaistnienie określonego faktu ,gdy tymczasem za dowód w sprawie nie może być przyjęte jedynie twierdzenie strony .Nie mniej zasadność powyższych zarzutów nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia .Powód wystąpił ,bowiem z żądaniem wydania dokumentacji technicznej ,a z wszystkich dokumentów przedstawionych w sprawie wynika ,iż strona pozwana – niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy – nie jest w jej posiadaniu . Tym samym roszczenie o wydanie nie mogło być uwzględnione . Wskazać przy tym należy ,iż powód sformułował w pozwie roszczenie ewentualne domagając się nakazania stronie pozwanej odtworzenia dokumentacji technicznej na koszt Spółdzielni .Nie mniej na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r .powód oświadczył , iż precyzuje żądanie domagając się wydania dokumentacji technicznej budynku ,sieci wodociągowej ,c.o. ,kanalizacyjnej ,elektrycznej. Także w trakcie swego przesłuchania powód oświadczył ,iż domaga się wydania dokumentacji technicznej budynku . Zatem powód nie podtrzymał swojego żądania ewentualnego ,a przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu było jedynie roszczenie o wydanie dokumentacji . Zatem dalsze zarzuty dotyczące konieczności –zdaniem powoda – przechowywania dokumentacji technicznej i narażenia powoda na szkodę z powodu uchybienia temu obowiązkowi nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy . Ustalenia w tym zakresie miałyby znaczenie jedynie dla ewentualnych roszczeń odszkodowawczych , niezgłoszonych ostatecznie w niniejszym postępowaniu . Jedynie na marginesie należy dodać ,iż skoro strona pozwana nie posiada oryginalnej dokumentacji technicznej to nie jest możliwa restytucja naturalna . ”Odtworzenie „ dokumentacji technicznej jest wykonaniem takiej dokumentacji na nowo ,a takie rozwiązanie nie mieści się w pojęciu naprawienia szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego ( art.363§1 k.c. ) . Mając na uwadze powyższe rozważania na podstawie art.385 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 4 i § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r .w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI