II CA 130/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że nie wykazała ona wysokości szkody, co jest kluczową przesłanką odpowiedzialności deliktowej.
Powódka dochodziła odszkodowania od pozwanego na podstawie art. 415 k.c., zarzucając mu czyn niedozwolony. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowym argumentem sądu odwoławczego było niewykazanie przez powódkę wysokości szkody, co stanowiło brak spełnienia jednej z kumulatywnych przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Sąd odrzucił apelację jako bezzasadną.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę odszkodowania opartego na reżimie deliktowym (art. 415 k.c.). Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. domagała się od pozwanego A. F. naprawienia szkody. Sąd Rejonowy w Stargardzie oddalił powództwo, zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu oraz nakazał pobranie od powódki na rzecz Skarbu Państwa kosztów tymczasowo poniesionych. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu oddalił apelację. Głównym powodem oddalenia było niewykazanie przez powódkę kluczowej przesłanki odpowiedzialności deliktowej, jaką jest szkoda i jej wysokość. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na poszkodowanym (powódce) zgodnie z art. 6 k.c. Powódka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gazownictwa na okoliczność wysokości szkody, jednak Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek. Sąd Okręgowy stwierdził, że mimo potencjalnego uchybienia proceduralnego w postaci oddalenia wniosku dowodowego, powódka nie podniosła w apelacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie ani nie ponowiła wniosku dowodowego. W konsekwencji, brak było podstaw do ustalenia wysokości szkody, co czyniło powództwo bezzasadnym. Sąd odwoławczy uznał, że nie ma potrzeby analizowania pozostałych zarzutów apelacji dotyczących bezprawności i winy pozwanego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała wysokości szkody.
Uzasadnienie
Ciężar dowodu w zakresie szkody i jej wysokości spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.). Powódka nie ponowiła wniosku dowodowego o opinię biegłego w postępowaniu apelacyjnym, a Sąd Rejonowy oddalił taki wniosek w pierwszej instancji. Brak wykazania tej przesłanki skutkuje bezzasadnością powództwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany A. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| A. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 415 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki odpowiedzialności deliktowej: czyn niedozwolony (bezprawny i zawiniony), szkoda oraz związek przyczynowy między nimi. Wszystkie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzania kosztów na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku wzajemnego zniesienia lub częściowego uwzględnienia żądań.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu, wskazując, że ciężar dowodu wystąpienia przesłanek odpowiedzialności spoczywa na osobie, która z nich wywodzi skutki prawne (tu: powódka).
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego, który jest niezbędny do ustalenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, takich jak wysokość szkody.
k.p.c. art. 162 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje prekluzję procesową, wskazując, że strony tracą prawo do powoływania nowych twierdzeń i dowodów po zamknięciu rozprawy, chyba że sąd dopuści je ze względu na wyjątkowe okoliczności. Strony powinny zwracać uwagę na uchybienia procesowe sądu i zgłaszać zastrzeżenia.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania apelacji, wskazując, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd nie może ustalić wysokości świadczenia z powodu braku dowodów, ale istnienie świadczenia jest uprawdopodobnione. Sąd może wówczas ustalić wysokość świadczenia według swojej oceny.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych, które mogą być zasądzone jako koszty procesu.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 2 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych w zależności od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez powódkę wysokości szkody jako kluczowej przesłanki odpowiedzialności deliktowej. Brak podniesienia przez powódkę zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczącego oddalenia wniosku dowodowego w apelacji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 415 k.c.) i procesowego (art. 233 § 1 k.p.c.) w zakresie oceny bezprawności i winy pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie i ciężar dowodu ich wystąpienia spoczywa na poszkodowanym, tu powódce, ( art. 6 k.c. ). Niewątpliwie, skoro owo oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, jakkolwiek ze względu na treść art. 162 § 1 k.p.c. nie nastąpiła w tym przedmiocie prekluzja procesowa, gdyż na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 roku doszło do zamknięcia rozprawy, Sąd Odwoławczy owo uchybienie mógł wziąć pod uwagę jedynie w razie podniesienia przez apelującą w tym w przedmiocie zarzutu w apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c. ; uchwała SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07). W takich okolicznościach należało przyjąć, że nie została wykazana przez stronę powodową co najmniej jedna w koniecznych do kumulatywnego spełnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanego – w postaci szkody (jej wysokości), co czyniło powództwo bezzasadnym.
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie kluczowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, w tym wysokości szkody, jest obowiązkiem strony powodowej. Brak inicjatywy dowodowej w postępowaniu apelacyjnym może skutkować oddaleniem apelacji, nawet jeśli w pierwszej instancji doszło do uchybień proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe znaczenie ma brak wykazania wysokości szkody i brak zarzutu w apelacji dotyczącego oddalenia wniosku dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania cywilnego dotyczące ciężaru dowodu i konsekwencji braku inicjatywy dowodowej, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Niewykazana szkoda to przegrana sprawa: Sąd Okręgowy wyjaśnia, dlaczego brak dowodów pogrąża powództwo.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 130/22 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 roku, sygn. akt I C 799/21, Sąd Rejonowy w Stargardzie, rozpoznając sprawę z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. przeciwko A. F. , o zapłatę: oddalił powództwo (I.), zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (II.) i nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2853,61 zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa (III.). Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych zawartych w sporządzonym do niego uzasadnieniu, znajdującym się na k. 160 – 162 verte akt sprawy. Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka i zaskarżając wyrok w całości, wniosła o jego zmianę, poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu apelująca zarzuciła naruszenie norm prawnych zawartych w art. 415 § 1 k.c. , § 144 ust. 4 rozporządzenia z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych , § 8 rozporządzenia z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych , § 10 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, 233 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według nom prawem przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Powódka odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego upatrywała w reżimie deliktowym, uregulowanym w art. 415 i dalszych k.c. Zgodnie z treścią ww. przepisu kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: 1. czyn niedozwolony – bezprawny i jednocześnie zawiniony, 2. szkoda, 3. związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie i ciężar dowodu ich wystąpienia spoczywa na poszkodowanym, tu powódce, ( art. 6 k.c. ). Musi on, zatem wykazać istnienie szkody (zob. art. 361, 444, 445, 448, 446 k.c. ), bezprawnego i zawinionego zdarzenia szkodzącego oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy nimi ( art. 361 k.c. ). W okolicznościach sprawy pozwany, w sprzeciwie od nakazu zapłaty, wyraźnie zakwestionował wysokość szkody, co spowodowało, że okoliczność ta byłą sporna – wymagająca dowiedzenia przez powódkę. Ta, mając świadomość, że ustalenie tej okoliczności wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej, która na potrzeby procesu cywilnego jest przynależna wyłącznie biegłemu, który wydaje opinię w trybie art. 278 i dalszych k.p.c. , w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 roku wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gazownictwa na okoliczność między innymi wysokości doznanej przez siebie szkody. Sąd Rejonowy w Stargardzie przyjmując, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przypisania pozwanemu dopuszczenia się czynu niedozwolonego, na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 roku oddalił pozostałe wnioski dowodowe, a więc także ww. wniosek powódki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Niewątpliwie, skoro owo oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, jakkolwiek ze względu na treść art. 162 § 1 k.p.c. nie nastąpiła w tym przedmiocie prekluzja procesowa, gdyż na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 roku doszło do zamknięcia rozprawy, Sąd Odwoławczy owo uchybienie mógł wziąć pod uwagę jedynie w razie podniesienia przez apelującą w tym w przedmiocie zarzutu w apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c. ; uchwała SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07). Tymczasem powódka w apelacji zarzutu takiego nie postawiła, ani też nie ponowiła wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gazownictwa. W takich okolicznościach należało przyjąć, że nie została wykazana przez stronę powodową co najmniej jedna w koniecznych do kumulatywnego spełnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanego – w postaci szkody (jej wysokości), co czyniło powództwo bezzasadnym. Podkreślenia wymaga, że zaniechanie przez powoda w postępowaniu apelacyjnym koniecznej w okolicznościach sprawy inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania rozmiaru szkody w żadnym razie nie obligowało sądu do ustalenia tej okoliczności na podstawie art. 322 k.p.c. W tym świetle bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawała zasadność zarzutów apelującej, które koncentrowały się wyłącznie wokół pierwszej z ww. przesłanek odpowiedzialności deliktowej, to jest bezprawnego i zawinionego działania pozwanego, jako źródła przedmiotowej szkody. Nie ma więc, konieczności odnoszenia się do tych zarzutów. Mając na uwadze wszystko powyższe uznać należało, że Sąd pierwszej instancji ostatecznie prawidłowo oddalił powództwo i bez konieczności analizowania poszczególnych zarzutów apelacji, podlegała ona oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku - na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , w zw. z art. 99 k.p.c. Powódka jako przegrywająca postępowanie apelacyjne powinna zwrócić pozwanemu poniesione przez niego na tym etapie postępowania koszty, który stanowiły równowartość wynagrodzenia reprezentującego go radcy prawnego, ustalonego po myśli § 10 ust. 1 pkt 1, w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - na kwotę 450 zł. Orzeczono, przeto jak w punkcie 2. sentencji wyroku. Sędzia S.O. Sławomir Krajewski (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI