Orzeczenie · 2014-10-07

II CA 1297/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2014-10-07
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomośćwspółwłasnośćzarządca sądowypożytkikoszty postępowaniaapelacjaspadekkurator spadku

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację wniesioną przez P. B., kuratora spadków nieobjętych, od postanowienia Sądu Rejonowego dotyczącego zarządu nieruchomością wspólną. Apelacja dotyczyła dwóch kwestii: zmiany terminu składania sprawozdań przez zarządcę sądowego z sześciomiesięcznego na roczny oraz upoważnienia zarządcy do wypłaty wnioskodawcom i kuratorowi kwoty 154 589,02 zł z nadwyżki pożytków. Kurator zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 166 kpc (zmiana terminu z urzędu bez wniosku i wysłuchania stron), art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów w kontekście remontu kamiennicy), art. 379 pkt 3 kpc i art. 618 § 2 kpc (rozpoznanie sprawy o wypłatę pożytków mimo toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności), art. 227 kpc (pominięcie braku płacenia czynszu przez jednego ze współwłaścicieli) oraz art. 328 § 2 kpc (brak wyjaśnienia podstaw odmowy przekazania sprawy lub zawieszenia postępowania). Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 5 kc (niezastosowanie w kontekście obejścia przepisów o rozliczeniach) i art. 207 kc (nierówne traktowanie współwłaścicieli). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. W odniesieniu do terminu sprawozdawczego, sąd podkreślił, że sąd nadzorujący ma prawo samodzielnie zmieniać terminy zgodnie z art. 937 § 1 kpc, dostosowując je do realiów sprawy, a kontrola nad zarządcą należy do sądu, nie do kuratora. W kwestii wypłaty nadwyżki pożytków, sąd wyjaśnił, że jest to czynność zarządcy polegająca na wydaniu środków do rąk współwłaścicieli, a nie rozliczenie między nimi, które powinno nastąpić w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Zarządca jest gospodarzem rzeczy, a nadwyżki pozostają w jego dyspozycji do czasu decyzji sądu. Wypłata następuje po pokryciu wydatków związanych z nieruchomością, zgodnie z art. 613 § 1 kpc. Sąd uznał, że sprawa o wypłatę nadwyżki nie kwalifikuje się do odesłania do postępowania o zniesienie współwłasności, ponieważ zarządca nie jest stroną w tym postępowaniu. W konsekwencji apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, a koszty postępowania odwoławczego zasądzono od kuratora na rzecz wnioskodawców.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarządu sądowego nieruchomością wspólną, w szczególności kwestii zmiany terminów sprawozdawczych zarządcy oraz wypłaty nadwyżek pożytków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zarządu sądowego i wypłaty pożytków, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd nadzorujący zarządcę sądowego może z urzędu zmienić termin składania przez niego sprawozdań, bez wniosku stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd nadzorujący ma prawo samodzielnie zmieniać terminy sprawozdań zarządcy, dostosowując je do realiów sprawy.

Uzasadnienie

Przepis art. 937 § 1 k.p.c. wymaga składania sprawozdań co najmniej raz w roku, ale nie określa tego sztywno. Sąd może zmieniać terminy w toku sprawy, dostosowując je do rzeczywistych potrzeb postępowania.

Czy wypłata nadwyżki pożytków z nieruchomości przez zarządcę sądowego do rąk współwłaścicieli jest czynnością podlegającą rozliczeniu w postępowaniu o zniesienie współwłasności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wypłata nadwyżki pożytków przez zarządcę nie jest rozliczeniem między współwłaścicielami i nie musi czekać na zakończenie postępowania o zniesienie współwłasności.

Uzasadnienie

Wypłata nadwyżki pożytków przez zarządcę jest czynnością zarządcy polegającą na wydaniu środków do rąk współwłaścicieli, a nie rozliczeniem między nimi. Pożytki te wchodzą do wspólnego zasobu dochodów, którymi gospodaruje zarządca, a decyzja o ich wypłacie jest podejmowana w ramach postępowania nadzorczego nad zarządcą, a nie w postępowaniu o zniesienie współwłasności, w którym zarządca nie bierze udziału jako strona.

Czy sąd może upoważnić zarządcę do wypłaty nadwyżki pożytków współwłaścicielom, mimo że jeden ze współwłaścicieli zalega z płaceniem czynszu i toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może upoważnić zarządcę do wypłaty nadwyżki pożytków, jeśli uzasadnia to ekonomiczna sytuacja nieruchomości, a środki te nie zostały jeszcze rozliczone między współwłaścicielami w postępowaniu o zniesienie współwłasności.

Uzasadnienie

Osiągnięte nadwyżki dochodów pozostają w wyłącznej dyspozycji zarządcy, a nie współwłaścicieli. Nie można dokonywać rozliczeń w sprawie o zniesienie współwłasności co do pożytków, które jeszcze nie trafiły do rąk współwłaścicieli, lecz znajdują się w dyspozycji zarządcy, dopóki nie zapadnie decyzja zarządcy w kwestii ich wykorzystania. Wypłata następuje po pokryciu wszystkich zobowiązań związanych z nieruchomością.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnioskodawca
I. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Ł. K.osoba_fizycznauczestnik
P. B.osoba_fizycznakurator spadków nieobjętych
H. G.osoba_fizycznaspadkodawca
G. P.osoba_fizycznaspadkodawca
B. L.osoba_fizycznaspadkodawca
(...)inneuczestnik
zarządca sądowy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkazarządca

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 937 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarządca składa sądowi w wyznaczonych terminach co najmniej raz w roku oraz po ukończeniu zarządu sprawozdania ze swych czynności, jak również udokumentowane sprawozdania rachunkowe. Sąd może zmieniać te terminy w toku sprawy.

k.p.c. art. 618 § § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozliczenia z tytułu pożytków uzyskanych przez jednego ze współwłaścicieli stanowią jedną z kwestii cząstkowych, rozstrzyganych przez sąd w toku postępowania o zniesienie współwłasności.

k.c. art. 207 § zdanie 2

Kodeks cywilny

Dotyczy rozliczeń między współwłaścicielami, zarzucono naruszenie przez sąd pierwszej instancji w kontekście wypłaty pożytków.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, zarzucono niezastosowanie przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów, zarzucono naruszenie przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań innych niż procesowe, w tym apelacji od postanowień.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach, w których strony mają różne interesy.

k.p.c. art. 935 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarządca sądowy w ramach dokonywanych czynności może pozyskiwać pożytki i inne dochody oraz je spieniężać w granicach zwykłego zarządu.

k.p.c. art. 613 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków wypłaca się współwłaścicielom w terminach przez sąd określonych.

k.p.c. art. 615

Kodeks postępowania cywilnego

Zarządca pokrywa wydatki związane z nieruchomością w określonej we wskazanym przepisie kolejności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd nadzorujący ma prawo samodzielnie zmieniać terminy sprawozdawcze zarządcy. • Wypłata nadwyżki pożytków przez zarządcę nie jest rozliczeniem między współwłaścicielami i nie musi czekać na zakończenie postępowania o zniesienie współwłasności. • Zarządca jest gospodarzem rzeczy, a nadwyżki pozostają w jego dyspozycji do czasu decyzji sądu.

Odrzucone argumenty

Zmiana terminu sprawozdawczego z urzędu bez wniosku stron i wysłuchania ich narusza przepisy postępowania. • Brak bieżącej kontroli nad remontem kamiennicy z powodu rocznych sprawozdań zarządcy. • Rozpoznanie sprawy o wypłatę pożytków mimo toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności prowadzi do nieważności postępowania. • Pominięcie braku płacenia czynszu przez jednego ze współwłaścicieli przy rozliczaniu pożytków. • Niezastosowanie art. 5 kc i art. 207 kc w kontekście nierównego traktowania współwłaścicieli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd może je zmieniać w toku sprawy, dostosowując je do rzeczywistych potrzeb postępowania. • Kontrola ta należy do sądu nadzorującego postępowanie, a nie do kuratora spadku. • Sprawa dotycząca wypłaty przez zarządcę nadwyżki dochodów współwłaścicielom nie jest sprawą dotyczącą rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami, a sprawą dotyczącą wydania przez zarządcę pożytków do rąk współwłaścicieli. • Zarządca staje się gospodarzem rzeczy, uprawnionym wyłącznie do pobierania pożytków i zobowiązanym do przekazywania uprawnionym do rzeczy nadwyżek dochodów nad wydatkami w terminach ustalonych przez sąd. • Nie można zatem dokonywać jakichkolwiek rozliczeń w sprawie o zniesienie współwłasności co do pożytków, które jeszcze nie trafiły do rąk współwłaścicieli, lecz znajdują się w dyspozycji zarządcy, dopóki nie zapadnie decyzja zarządcy w kwestii ich wykorzystania.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Nowak

sędzia

Krzysztof Wąsik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarządu sądowego nieruchomością wspólną, w szczególności kwestii zmiany terminów sprawozdawczych zarządcy oraz wypłaty nadwyżek pożytków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zarządu sądowego i wypłaty pożytków, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów zarządu nieruchomością wspólną i rozliczeń finansowych między współwłaścicielami, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.

Zarządca nieruchomością: Kiedy sąd może zmienić zasady gry i jak rozdzielać zyski?

Dane finansowe

WPS: 154 589,02 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst