II Ca 128/21

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2021-06-07
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościprawo własnościpostępowanie wieczystoksięgowedekret leśnySkarb PaństwaLasy Państwoweapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację Skarbu Państwa dotyczącą wpisu prawa własności do księgi wieczystej, potwierdzając prawidłowość decyzji sądu niższej instancji.

Wnioskodawczynie złożyły wniosek o założenie nowej księgi wieczystej dla działek leśnych i wpisanie ich jako właścicielek. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, co zostało zaskarżone przez Lasy Państwowe, twierdząc, że nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że postępowanie wieczystoksięgowe nie rozstrzyga sporów o stan faktyczny nieruchomości, a jedynie bada dokumenty i treść księgi wieczystej.

Sprawa dotyczyła wniosku o założenie nowej księgi wieczystej dla działek leśnych i wpisanie na nie prawa własności na rzecz wnioskodawczyń. Sąd Rejonowy w Kaliszu uwzględnił wniosek, co spotkało się z apelacją Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. Uczestnik postępowania zarzucił naruszenie dekretu z 1944 r. o przejęciu lasów na własność Skarbu Państwa oraz przepisów postępowania cywilnego, twierdząc, że nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację, wskazując, że postępowanie wieczystoksięgowe ma na celu ujawnienie stanu prawnego nieruchomości i polega na badaniu treści wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd nie rozstrzyga sporów o prawo ani stanu faktycznego nieruchomości, a ewentualne roszczenia uczestnik może dochodzić w odrębnym procesie. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczynie wykazały podstawy do wpisu, a zarzuty apelacji dotyczące dekretu i przepisów proceduralnych nie mogły zostać uwzględnione. Koszty postępowania apelacyjnego obciążono uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie rozstrzyga sporów o prawo ani stanu faktycznego nieruchomości.

Uzasadnienie

Postępowanie wieczystoksięgowe ma na celu ujawnienie stanu prawnego nieruchomości. Sąd bada wyłącznie dokumenty i treść księgi, a spory o stan faktyczny lub tytuł prawny powinny być rozstrzygane w odrębnym procesie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawczynie A. K., S. K. i J. F.-K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. F. - K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

dekret leśny art. 1 § 1

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa

Przepis dotyczący przejęcia lasów na własność Skarbu Państwa, podnoszony przez uczestnika postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania.

k.p.c. art. 387 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku braku konieczności prowadzenia postępowania dowodowego, sąd nie musi powtarzać ustaleń sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisów dotyczących postępowania w sprawach o podział majątku do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w przypadku sprzecznych interesów stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wieczystoksięgowe nie rozstrzyga sporów o stan faktyczny nieruchomości. Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Uczestnik postępowania nie wykazał dokumentów stanowiących podstawę wpisu jego prawa własności w księdze wieczystej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów dekretu z 1944 r. o przejęciu lasów na własność SP. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 626(8) § 1 i 2 k.p.c., art. 626(9) k.p.c.) poprzez uznanie możliwości dokonania wpisu mimo braku podstaw lub istnienia przeszkód.

Godne uwagi sformułowania

sąd wieczystoksięgowy nie rozstrzyga sporów o prawo, przy wykorzystaniu innych środków dowodowych zmiana stanu prawnego nieruchomości następuje z mocy prawa (ex lege) sąd wieczystoksięgowy nie rozstrzyga sporów w zakresie stanu faktycznego nieruchomości i nie prowadzi w tym przedmiocie postępowania dowodowego

Skład orzekający

Jacek Chmura

przewodniczący-sprawozdawca

Ireneusz Kawęcki

sędzia

Barbara Mokras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego zakresu postępowania wieczystoksięgowego i braku możliwości rozstrzygania sporów o stan faktyczny nieruchomości w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i nie rozstrzyga merytorycznie sporu o własność lasu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego, co jest ważne dla praktyków prawa nieruchomości, ale nie zawiera przełomowych wniosków ani nietypowych faktów.

Postępowanie wieczystoksięgowe: Co sąd bada, a czego nie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ca 128/21 POSTANOWIENIE K. , dnia 7 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Jacek Chmura (spr.) Sędziowie: Ireneusz Kawęcki Barbara Mokras po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2021 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. , S. K. i J. F. - K. przy udziale Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt DzKw 11880/20 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. zasądzić od uczestnika postępowania Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. solidarnie na rzecz wnioskodawczyń A. K. , S. K. i J. F. - K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Barbara Mokras Jacek Chmura Ireneusz Kawęcki II Ca 128/21 UZASADNIENIE W dniu 20.08.2020r. A. K. , S. K. i J. K. złożyły za pośrednictwem pełnomocnika wniosek o odłączenie z księgi wieczystej nr (...) działek nr (...) , założenie dla nich nowej księgi wieczystej, z wpisem własności na rzecz wnioskodawczyń w udziałach po 1/3. Wniosek został uwzględniony. Referendarz sądowy założył w dniu 1.10.2020r. księgę wieczystą nr (...) dla nieruchomości o pow. 1162,06 ha, położonej w miejscowościach J. i L. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr (...) i wpisał własność na rzecz A. K. , S. K. i J. M. K. w udziałach po 1/3. W dniu 16.10.2020 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. złożył skargę na wpis. Skarżący domagał się uchylenia wpisu i oddalenia wniosku oraz obciążenia wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia18 listopada 2020 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu - w sprawie DzKw 11880/20 z wniosku A. K. , S. K. i J. F. - K. przy udziale Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. o założenie księgi wieczystej i wpis własności na skutek skargi uczestnika postępowania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. na wpis w sprawie DzKw 8978/20 postanowił: utrzymać w mocy zaskarżony wpis. Powyższe postanowienie zaskarżył apelacją z dnia 25 stycznia 2021 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. . Przedmiotowemu orzeczeniu skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów dekretu z 12.12.1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność SP (dalej: "dekret" lub "dekret leśny"), a konkretnie art. 1 ust. 1 dekretu poprzez uznanie, że doszło do podziału lasu stanowiącego nieruchomość, dla której założono księgę wieczystą (...) na części mniejsze niż 25 ha; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. poprzez uznanie, że możliwe jest dokonanie wpisu prawa własności na rzecz wnioskodawców podczas gdy ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak i z dowodów, które powinny być znane Sądowi z urzędu, tj. dokumentów znajdujących się w aktach sprawy I Ns 1765/16 (częściowo w aktach księgi wieczystej) wynikało wprost, że tytuł prawny przysługuje uczestnikowi, - art. 626 9 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, albowiem zgodnie ze wskazanym przepisem sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Wskazując na powyższe skarżący wniósł: 1. uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu, uchylenie dokonanego wpisu i oddalenie wniosku w całości, 2. zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestnika kosztów postępowania procesowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, z uwzględnieniem kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację uczestnika postępowania wnioskodawczynie wniosły o: 1. oddalenie apelacji w całości, 2. zasądzenie od uczestnika zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy aprobuje w całości ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez sąd I instancji i przyjmuje je za własne. Sąd Okręgowy nie prowadził też własnego postępowania dowodowego, w takiej sytuacji nie było potrzeby powtarzania tych ustaleń ( art. 387 § 2 1 pkt 1) k.p.c. ). Przedmiotem postępowania wieczystoksięgowego jest rozpoznanie wniosku o wpis, w celu ujawnienia stanu prawnego nieruchomości. Rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej ( art. 626 8 § 2 k.p.c. ). Natomiast sąd wieczystoksięgowy nie bada już innych okoliczności prawnych, za pomocą innych instrumentów. Ś. biorąc nie bada sporów o prawo, przy wykorzystaniu innych środków dowodowych. Częstokroć zmiana stanu prawnego nieruchomości następuje z mocy prawa (ex lege) w następstwie przesłanek określonych przez ustawodawcę. Inną kwestią pozostaje natomiast określenie podstawy wpisu w księdze wieczystej. Przepis prawa stanowi podstawę wpisu, jeżeli ustawodawca nie wymaga deklaratywnego orzeczenia sądu lub deklaratywnej decyzji administracyjnej. (Edward Gniewek „Księgi wieczyste. Art. 1-58 2 KWU. Art. 626 1 – 626 13 k.p.c. Komentarz” Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2018 r. str. 904 i 906-907). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny treści wniosku, załączonych dokumentów i treści księgi wieczystej, uznając, że wnioskodawczynie wykazały podstawy do założenia księgi wieczystej oraz dokonanego wpisu, w szczególności następstwo prawne po dotychczas wpisanym właścicielu nieruchomości. Tym samym sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 626 8 § 2 k.p.c. Zarzuty podnoszone przez uczestnika postępowania Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. sprowadzają się do wykazywania nabycia przez niego własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie Dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Podnoszone przez uczestnika postępowania argumenty – co wynika z treści apelacji – były badane w postępowaniu w sprawie I Ns 1765/16 Sądu Rejonowego w Kaliszu, w której to sprawie, po wznowieniu postępowania, sąd oddalił wniosek uczestnika postępowania o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Wbrew zarzutom apelacji, uczestnik postępowania nie wykazał dokumentów stanowiących podstawę wpisu jego prawa własności w księdze wieczystej, wskazując jedynie na spór dotyczący stanu faktycznego – podziału nieruchomości leśnej i zastosowania lub nie przepisów powyższego dekretu do tej nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym nie rozstrzyga sporów w zakresie stanu faktycznego nieruchomości i nie prowadzi w tym przedmiocie postępowania dowodowego. Z ewentualnymi roszczeniami uczestnik postępowania może wystąpić na drogę odrębnego procesu. W tej sytuacji zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. art. 1 ust. 1 Dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa oraz art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. i art. 626 9 k.p.c. nie mogły zostać uwzględnione. Apelacja uczestnika postępowania jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. uznając, że interesy wnioskodawczyń oraz uczestnika postępowania były sprzeczne i z tego względu sąd obciążył tymi kosztami uczestnika postępowania w całości. Barbara Mokras Jacek Chmura Ireneusz Kawęcki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI