III Ca 1977/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-03-15
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościwłasnośćdział spadkupostępowanie wieczystoksięgoweapelacjaudział w grunciewłasność lokalu

Sąd Okręgowy oddalił apelację od wpisu własności w księdze wieczystej, uznając, że wpis był zgodny z prawomocnym postanowieniem o podziale spadku.

Uczestnik postępowania J. K. złożył apelację od wpisu własności w księdze wieczystej, zarzucając, że całkowicie wyeliminowano go jako współwłaściciela nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że wpis był zgodny z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego o podziale spadku, które było wiążące dla sądu wieczystoksięgowego. Sąd podkreślił, że udział w gruncie jest związany z własnością lokalu i nie można kwestionować merytorycznej zasadności postanowienia o podziale spadku w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Sprawa dotyczyła apelacji uczestnika postępowania J. K. od wpisu własności w księdze wieczystej KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach. J. K. zarzucił, że wpis całkowicie wyeliminował go jako współwłaściciela nieruchomości gruntowej, podczas gdy w postępowaniu o dział spadku zastrzegał, że nie przekazuje prawa do dysponowania udziałami w gruncie. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że księga wieczysta prowadzona jest dla lokalu mieszkalnego, a udział w gruncie jest prawem związanym z własnością lokalu. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o podziale spadku, które przyznało lokal wraz z udziałem w gruncie na własność K. K. (1), było wiążące dla sądu wieczystoksięgowego. Sąd podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, a nie merytoryczną zasadność postanowienia o podziale spadku. Zarzuty dotyczące braku spłaty na rzecz skarżącego powinny być podniesione w apelacji od postanowienia o podziale spadku, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym. W związku z tym, że apelacja została oddalona, zasądzono od uczestnika postępowania J. K. na rzecz wnioskodawcy 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią prawomocnego postanowienia i bada jedynie treść wniosku, dokumentów oraz księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd wieczystoksięgowy działa w ograniczonym zakresie kognicji, zgodnie z art. 626(8) § 2 k.p.c. (wówczas art. 46 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nie może kwestionować merytorycznej zasadności prawomocnego postanowienia sądu cywilnego, które jest wiążące dla stron na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. K. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. K. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania
I. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu jest wiążące dla stron oraz sądu.

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd podczas dokonywania wpisu bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

u.w.l. art. 3 § ust. 1 i 2

Ustawa o własności lokali

Właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali.

Pomocnicze

u.w.l. art. 5

Ustawa o własności lokali

Dotyczy podziału nieruchomości gruntowej, jeśli powierzchnia jest większa niż niezbędna do korzystania z lokali.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego mimo braku wniosku stron, w szczególności gdy sprawa dotyczy interesów niemajątkowych lub gdy strony działały w celu pokrzywdzenia innej strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis w księdze wieczystej był zgodny z prawomocnym postanowieniem o podziale spadku. Sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią prawomocnego postanowienia i nie bada jego merytorycznej zasadności. Udział w gruncie jest prawem związanym z własnością lokalu i nie można go kwestionować w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zarzuty merytoryczne dotyczące działu spadku powinny być podniesione w apelacji od postanowienia o podziale spadku.

Odrzucone argumenty

Wpis w księdze wieczystej całkowicie wyeliminował skarżącego jako współwłaściciela nieruchomości gruntowej. Sąd źle zinterpretował punkt 2 postanowienia o dział spadku. Skarżący nie zgadzał się na nieodpłatne przekazanie gruntu.

Godne uwagi sformułowania

Tak brzmiące prawomocne postanowienie Sądu cywilnego było wiążące dla Sądu w postępowaniu o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Zakres kognicji Sądu w postępowaniu wieczysto księgowym w dacie dokonania wpisu określał art. 46 ust.1 ustawy z dnia o księgach wieczystych i hipotece. Sąd wieczystoksiegowy nie miał żadnych podstaw aby postanowienie to kwestionować, zaskarżonego wpisu dokonał ponadto w granicach wniosku. Prawomocność tego postanowienia oznacza, że jest ono wiążące także dla stron tamtego postępowania w tym dla skarżącego.

Skład orzekający

Teresa Kołaczko-Wacławik

przewodniczący

Gabriela Sobczyk

sprawozdawca

Maryla Majewska-Lewandowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz zasady związania prawomocnymi orzeczeniami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu w księdze wieczystej na podstawie postanowienia o podziale spadku i ustawy o własności lokali.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania wieczystoksięgowego i związania prawomocnymi orzeczeniami, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Czy sąd może zmienić wpis w księdze wieczystej, jeśli nie zgadza się z postanowieniem o podziale spadku?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1977/17 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – SSO Teresa Kołaczko-Wacławik SSO Gabriela Sobczyk (spr.) SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. (1) przy udziale J. K. , Z. K. (1) , Z. K. (2) i I. K. o wpis własności na skutek apelacji uczestnika postępowania J. K. odwpisu Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt Dz. Kw 387/98 postanawia: 1.oddalić apelację; 2. zasądzić od uczestnika postępowania J. K. na rzecz wnioskodawcy 180zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Teresa Kołaczko-Wacławik SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 1977/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca K. K. (1) złożył w dniu 13 stycznia 1998r. wniosek o dokonanie wpisu własności w księdze wieczystej KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 listopada 1997r., II Ns 1541/97. Do wniosku dołączył sądowy odpis tego postanowienia z klauzulą prawomocności, z którego wynika że postanowienie to jest prawomocne. Zaskarżonym wpisem z dnia 21 stycznia1998 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach dokonał w księdze wieczystej KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach wpisu własności na rzecz K. K. (1) , syna A. i M. – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach o dział spadku z dnia 24 listopada 1997r., na wniosek z dnia 13 stycznia 1998r, Dz. Kw 387/98 w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli J. K. w 1/6 części, Z. K. (1) w1/6 części, K. K. (1) w 1/6 części, J. K. w 3/24 częściach, Z. K. (1) w 3/24 częściach, K. K. (1) w 3/24 częściach, J. K. w 1/24 części, Z. K. (1) w 1/24 części i K. K. (1) w 1/24 części. Apelację od tego wpisu złożył uczestnik postępowania J. K. . Zaskarżył go w całości zarzucając że wpisem tym całkowicie wyeliminowano go jako współwłaściciela nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach. Wniósł o zmianę zapisu w dziale II księgi wieczystej i ujawnienie go jako współwłaściciela nieruchomości gruntowej. Uzasadnił, że w postępowaniu o dział spadku zastrzegł, że nie przekazuje prawa do dysponowania udziałami w gruncie. Podniósł, że widocznie źle zinterpretowano pkt 2 postanowienia o dział spadku. Skarżący wskazał, iż pozostawał w mylnym przekonaniu, że jego własność zmniejszyła się jedynie o własność lokalu mieszkalnego, lecz nadal pozostaje współwłaścicielem gruntów na tej działce. Wskazał, że nie było powodu, aby pod tytułem darmym miał przekazywać K. K. (1) całą swoją własność w tej nieruchomości. Wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Księga wieczysta KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach ma obecnie numerację (...) wynikającą z przeniesienia treści ksiąg wieczystych do systemu elektronicznej księgi wieczystej. Prowadzona jest ona dla nieruchomości lokalowej stanowiącej lokal mieszkalny nr (...) położony w G. przy ulicy (...) składający się z 2 pokoi, kuchni, łazienki, hallu, komórki oraz piwnicy o powierzchni 47,40m ( 2 ) wydzielony z księgi wieczystej (...) . Z wpisu dokonanego w dziale (...) tej księgi wieczystej wynika, że z własnością tego lokalu związany jest udział wynoszący 1/2 część w nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) . Obecnie jako właściciele tego lokalu w dziale II księgi wieczystej są wpisani Z. K. (2) , syn Z. i K. i I. K. , córka B. i Z. w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej – na podstawie umowy sprzedaży , rep. A 1475/05 notariusza A. C. w G. . W dziale (...) tej księgi wieczystej figuruje ponadto wpis o uprawnieniu ze służebności drogi po działce (...) objętej KW (...) pasem o szerokości 4m wzdłuż jej wschodniej granicy począwszy od granicy z działką (...) obj. KW (...) do drogi publicznej ulicy (...) na rzecz każdoczesnych właścicieli działki (...) objętej tą KW oraz właściciela lokalu objętego księgą wieczystą (...) . W dziale III księgi wieczystej (...) wpisano, że zarząd nieruchomością będzie jednoosobowy wyznaczony na podstawie osobnej uchwały wszystkich właścicieli lokali, zaś w dziale IV są wpisane hipoteki: hipoteka umowna łączna zwykła do kwoty 50 000zł na rzecz (...) Bank (...) w G. , hipoteka umowna łączna kaucyjna do kwoty 25 000zł na rzecz (...) Bank (...) w G. , z tym że współobciążoną nieruchomością jest nieruchomość zapisana w księdze wieczystej (...) . Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 21 stycznia 1998r. wpisano w dziale II tej księgi wieczystej jako wyłącznego właściciela K. K. (1) , syna A. i M. – na podstawie – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach o dział spadku z dnia 24 listopada 1997r., na wniosek z dnia 13 stycznia 1998r, Dz. Kw 387/98, wpis ten jest obecnie wpisem wykreślonym (podkreślonym na czerwono) w księdze prowadzonej ręcznie, mającej obecnie znaczenie dokumentu - wobec dokonania kolejnego wpisu własności na rzecz Z. K. (2) i I. K. w ustawowej wspólności w dniu 31 maja 2005r. w dziale (...) zaś wpisane było wówczas, że właściciel tego lokalu jest współwłaścicielem w ½ części ułamkowej nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr (...) . Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na zmianę numeru księgi wieczystej w obecnym wpisie w dziale 1 Sp, która zaistniała już po dokonaniu zaskarżonego wpisu – w dniu 31 maja 2005r. Z treści zapisów księgi wieczystej dokonanych przed jej przeniesieniem w drodze migracji do elektronicznej księgi wieczystej wynika, że zmiany tej dokonano na podstawie umowy sprzedaży z dnia 22 kwietnia 2005r., rep.A 1475/05 not. A. C. . Do wniosku Dz. Kw 387/98 wnioskodawca dołączył sądowy odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 listopada 1997r., II Ns 1541/97 z klauzulą prawomocności, z której wynika że klauzulą prawomocności z 22 grudnia 1997r stwierdzono, że postanowienie to uprawomocniło się. Z treści tego postanowienia wynika, że Sąd Rejonowy w postępowaniu II Ns 1541/97 dokonał prawomocnie działu spadku po M. K. i A. K. , ustalając, że w przedmiotem tego działu jest lokal mieszkalny nr (...) położony w G. przy ul. (...) , składający się z 2 pokoi, kuchni, łazienki, komórki i holu o powierzchni 47,40m ( 2) wraz z przynależną piwnicą, położone na parterze zapisany w księdze wieczystej KW (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach z własnością którego jest związany udział w częściach wspólnych budynku i własności działki objętych księgą wieczystą kw (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach. Dokonał działu spadku w ten sposób, że lokal nr (...) opisany w punkcie 1 postanowienia wraz z udziałem w częściach wspólnych i gruncie przyznał na własność K. K. (1) , synowi A. i M. . Tym samym przedmiotem działu uczynił całą nieruchomość opisaną w punkcie 1 postanowienia a zatem lokal wraz ze związanym z nim udziałem w gruncie i częściach wspólnych budynku. Tak brzmiące prawomocne postanowienie Sądu cywilnego było wiążące dla Sądu w postępowaniu o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Zakres kognicji Sądu w postępowaniu wieczysto księgowym w dacie dokonania wpisu określał art. 46 ust.1 ustawy z dnia o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z nim, rozpoznając sprawę państwowe biuro notarialne sąd rejonowy bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych doń dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Podobne brzmienie ma obecnie obowiązujący art. 626 8 §2kpc . Przepis ten wskazuje na niemożność uwzględnienia podczas dokonywania wpisu innych dokumentów niż wskazane w nich. Dołączone do wniosku postanowienie jest prawomocne, wiąże ono z całą pewnością Sąd oraz strony ( art. 365§1kpc ) Skarżący powołuje się na wadliwość zaskarżonego wpisu, wskazując na to, że w jego ocenie nie odzwierciedla on treści punktu 2 postanowienia z 24 listopada 1997r. , sygn. akt II Ns 1541/97. Wskazany zarzut apelacji jest chybiony. Pomiędzy dokonanym wpisem a treścią postanowienia nie zachodzi żadna rozbieżność. Skarżący wskazuje, że w toku postępowania działowego nie zgadzał się na nieodpłatne przekazanie na rzecz wnioskodawcy gruntu. Tymczasem księga wieczysta (...) (dawniej oznaczona jako księga wieczysta nr (...) Sądu Rejonowego w Gliwicach) prowadzona jest dla wydzielonego lokalu nr (...) i tego lokalu dotyczył wpis oraz powołane postanowienie. Sąd wieczystoksiegowy nie miał żadnych podstaw aby postanowienie to kwestionować, zaskarżonego wpisu dokonał ponadto w granicach wniosku. Nadmienić należy, że zgodnie z uregulowaniem ustawy o własności lokali , udział w gruncie oraz częściach wspólnych budynku jest związany z własnością lokalu. W odniesieniu do lokalu nr (...) przy ul. (...) udział ten wynosi ½. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( t. jedn.Dz. U. 2018 poz.716), w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zgodnie zaś z art. 5 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1997r., jeżeli powierzchnia gruntu zabudowanego budynkiem, w którym wyodrębniono własność lokali, jest większa niż powierzchnia niezbędna do korzystania z niego, współwłaściciele mogą dokonać podziału tej nieruchomości. Przytoczone przepisy art.3 ust.1 i 2 ustawy obowiązują we wskazanym brzmieniu od 26 września 1997r., jednak także we wcześniej obowiązującym stanie prawnym istniała zasada związania prawa dotyczącego udziału w gruncie i częściach wspólnych budynku z prawem własności lokalu co oznaczało, że właściciel lokalu był także właścicielem (ew. wieczystym użytkownikiem) tego udziału w gruncie i częściach wspólnych budynku. Powyższe przepisy winny były być wzięte pod uwagę przez Sąd Rejonowy w postępowaniu działowym przy wydawaniu prawomocnego postanowienia w sprawie II Ns 1541/97. Sąd w postępowaniu wieczysto księgowym jest związany jego treścią i nie może badać jego merytorycznej zasadności. Prawomocność tego postanowienia oznacza, że jest ono wiążące także dla stron tamtego postępowania w tym dla skarżącego( art. 365§1kpc ). Podnoszenie w obecnym postępowaniu zarzutów merytorycznych co do dokonania działu spadku bez spłaty na rzecz skarżącego nie może odnieść skutku i nie może spowodować uznania wadliwości zaskarżonego wpisu. Zarzuty takie winny być ewentualnie przez skarżącego podniesione w apelacji od postanowienia w sprawie II Ns 1541/97, która - co domniemywać należy z daty umieszczonej na klauzuli prawomocności umieszczonej na postanowieniu w sprawie II Ns 1541/97- nie została wniesiona. Z tych przyczyn z uwagi na związanie Sądu w niniejszej sprawie treścią prawomocnego postanowienia oraz zakresem wniosku zaskarżony wpis uznać należało za prawidłowy. Z tych powodów apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385kpc . Jednocześnie zważywszy na charakter sprawy, w szczególności kwestionowanie wpisu dokonanego na podstawie prawomocnego postanowienia wydanego w postępowaniu, którego skarżący był uczestnikiem Sąd Okręgowy doszedł do przekonania że w sprawie zaistniała podstawa do zastosowania art. 520§3 kpc i zasądzenia od skarżącego uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 180zł, na którą składają sie koszty zastępstwa procesowego wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym. Rozstrzygnięcie to oparto na §10 ust.1 pkt 1 w zw. z §5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie( Dz. U. poz.1800 ze zm.). SSR(del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI