II CA 1237/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Ś. wyrokiem z dnia 22 września 2022 r. nakazał pozwanym A. H. (1), M. H. (1), P. H. (1), P. H. (2), M. H. (2) i W. H. (1) wydanie powodowi A. H. (2) działki siedliskowej, orzekł o braku uprawnienia pozwanych do lokalu socjalnego oraz o kosztach procesu. Sąd Okręgowy w Ś. przyjął ustalenia faktyczne i oceny Sądu pierwszej instancji za własne, z wyłączeniem oceny dotyczącej braku uprawnienia pozwanej W. H. (1) do lokalu socjalnego. Pozwani wnieśli apelacje, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 i 2 kpc, art. 227 kpc, art. 205 1 § 1 kpc, art. 379 pkt 5 kpc) oraz prawa materialnego (art. 718 w zw. z art. 222 § 1 kc, art. 5 kc, art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów). Wnieśli o zmianę wyroku i oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, że częściowemu uwzględnieniu podlegała jedynie apelacja pozwanej W. H. (1) w zakresie prawa do lokalu socjalnego. Uznano, że Sąd pierwszej instancji wadliwie stanął na stanowisku, iż nie ma zastosowania art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, gdyż przepis ten, zgodnie z ust. 7, nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r., przepis art. 14 ust. 7 ustawy nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Pozwana W. H. (1) korzystała z nieruchomości na zasadzie użyczenia od daty urodzenia, jest osobą niepełnosprawną, co spełnia przesłankę przyznania lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w pkt II, orzekając o uprawnieniu pozwanej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i nakazując wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia oferty najmu. W pozostałej części apelacje zostały oddalone. Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty naruszenia art. 233 kpc i art. 227 kpc nie miały uzasadnienia, ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była poprawna. Podzielono ocenę dowodów i argumentację Sądu pierwszej instancji, która uzasadniała żądanie powoda wydania nieruchomości. Powód jest właścicielem nieruchomości, a wniosek o zasiedzenie został prawomocnie oddalony. Pozwani nie wykazali uprawnienia do władania rzeczą. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w pkt I, oddalił dalej idącą apelację pozwanej W. H. (1) i w całości apelacje pozostałych pozwanych (pkt II). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 zd. drugie kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o ochronie praw lokatorów w kontekście prawa do lokalu socjalnego dla osób korzystających z nieruchomości na zasadzie użyczenia przed nowelizacją.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pozwanej W. H. (1) oraz stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwanej W. H. (1), która utraciła tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, mimo że umowa użyczenia została zawarta przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwanej W. H. (1) przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd pierwszej instancji wadliwie zastosował przepis art. 14 ust. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, który wyłącza stosowanie ust. 4 (obligatoryjne przyznanie lokalu socjalnego) do osób tracących tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami przejściowymi, art. 14 ust. 7 nie stosuje się do umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji. Pozwana, będąc osobą niepełnosprawną i korzystając z nieruchomości na zasadzie użyczenia od daty urodzenia, spełnia przesłanki do przyznania lokalu socjalnego.
Czy sądowa ocena dowodów w zakresie ustalenia stanu faktycznego narusza przepisy art. 233 § 1 i 2 kpc w zw. z art. 227 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była poprawna i nie naruszała wskazanych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił ocenę dowodów Sądu pierwszej instancji, wskazując, że jeżeli sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów. Zarzuty apelacji w tym zakresie uznano za nieuzasadnione.
Czy powód, jako właściciel nieruchomości, jest uprawniony do żądania jej wydania od pozwanych, którzy korzystają z niej bez tytułu prawnego po wypowiedzeniu umów użyczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód jest uprawniony do żądania wydania nieruchomości.
Uzasadnienie
Powód jest właścicielem nieruchomości, a wniosek o zasiedzenie został prawomocnie oddalony. Pozwani nie wykazali żadnego uprawnienia do władania rzeczą po skutecznym wypowiedzeniu umów użyczenia. Żądanie wydania nieruchomości jest uzasadnione na podstawie art. 222 § 1 kc.
Czy żądanie wydania nieruchomości przez powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie powoda nie jest sprzeczne z art. 5 kc.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 5 kc w sprawach windykacyjnych jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach. W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono szczególnie uzasadnionych okoliczności, zwłaszcza że powód nie kierował żądania wydania nieruchomości wobec osób, które najdłużej z niej korzystały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. H. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. H. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. H. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. H. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. H. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. H. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. H. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| E. H. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
| W. H. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
| J. F. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
| L. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
| A. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zasiedzenie) |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby posiadającej jego rzecz, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa przypadki obligatoryjnego przyznania lokalu socjalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne i oceny Sądu pierwszej instancji za własne.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była poprawna i nie naruszała reguł swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedmiotu dowodu.
k.c. art. 718
Kodeks cywilny
Dotyczy użyczenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 7
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z pewnymi wyjątkami.
Dz. U. z 2004r., Nr 281, poz. 2783 art. 4
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepis art. 14 ust. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód jest właścicielem nieruchomości, a wniosek o zasiedzenie został oddalony. • Pozwani utracili tytuł prawny do władania nieruchomością po wypowiedzeniu umów użyczenia. • Pozwanej W. H. (1) przysługuje prawo do lokalu socjalnego ze względu na jej niepełnosprawność i przepisy przejściowe ustawy o ochronie praw lokatorów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 kpc i art. 227 kpc. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 718 w zw. z art. 222 § 1 kc, art. 5 kc). • Zarzuty dotyczące nieważności postępowania z powodu naruszenia art. 205 1 § 1 kpc. • Zarzut sprzeczności żądania wydania nieruchomości z art. 5 kc.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy również za własne przyjął oceny Sądu pierwszej instancji (...) z wyłączeniem dotyczących braku uprawnienia pozwanej W. H. (1) do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. • Trafnie zatem zarzuca skarżąca W. H. (1) naruszenie art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., o ochronie praw lokatorów (...), choć i teza tego zarzutu i jego uzasadnienie są niezupełne, a po części błędne. • Uszło bowiem uwagi Sądu, że w myśl art. 4 ustawy z 17 grudnia 2004r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów (...), która weszła w życie 1 stycznia 2005r., m. in. przepisu art. 14 ust. 7 ustawy, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. • Zatem oczywiście nieuzasadniony jest zarzut apelacji W. H. (1) naruszenia art. 205 1 § 1 kpc , skutkujący, w ocenie skarżącej, naruszeniem art. 379 pkt 5 kpc , a tym samym nieważnością postępowania. • Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. • Ta już z okoliczność uzasadniała żądanie powoda wydania nieruchomości, przy braku jakiegokolwiek wykazanego przez pozwanych uprawnienia do władania rzeczą ( art. 222 § 1 kc ). […]
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o ochronie praw lokatorów w kontekście prawa do lokalu socjalnego dla osób korzystających z nieruchomości na zasadzie użyczenia przed nowelizacją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pozwanej W. H. (1) oraz stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa lokatorskiego i ochrony praw osób niepełnosprawnych, a także kwestii własności nieruchomości i zasiedzenia. Pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na prawa jednostki.
“Prawo do lokalu socjalnego mimo utraty tytułu prawnego – jak działają przepisy przejściowe?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.