II CA 1220/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki A. T., pośredniczki w obrocie nieruchomościami, o zapłatę od pozwanych A. B. i I. B. kwoty 22.755 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Powódka twierdziła, że dzięki jej działaniom pozwani nabyli nieruchomość, mimo braku formalnej umowy pośrednictwa. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka dobrowolnie przekazała informacje o nieruchomości i jej właścicielce pozwanemu, a pozwani nie zawarli z nią umowy pośrednictwa. Sąd Rejonowy uznał, że pozwani nie ponoszą odpowiedzialności ani z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, ani czynu niedozwolonego, a powódka nie wykazała wysokości roszczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok. Uzasadnił to tym, że pozwani, mimo braku pisemnej umowy pośrednictwa, skorzystali z usług powódki, uzyskując informacje o nieruchomości i warunkach transakcji, co doprowadziło do ich wzbogacenia kosztem powódki. Sąd Okręgowy uznał, że w tej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.). Zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 10.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 14 lipca 2012 r., uznając tę kwotę za udowodnioną wartość zubożenia powódki. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona. Sąd Okręgowy podkreślił, że istotne jest, iż pozwani dowiedzieli się o nieruchomości od powódki i skorzystali z jej pośrednictwa, nawet jeśli nie zawarli formalnej umowy, a powódka wykazała, że liczyła na wynagrodzenie w wysokości 10.000 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku braku pisemnej umowy o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, gdy pośrednik wykazał swoje zaangażowanie, a pozwani skorzystali z jego usług.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pośrednik wykazał swoje zaangażowanie i pozwani skorzystali z jego usług, mimo braku formalnej umowy. Wartość zasądzonego wynagrodzenia została ograniczona do kwoty, którą pośrednik sam zaproponował.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pisemnej umowy o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami wyklucza możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jeśli pośrednik wykazał swoje zaangażowanie i pozwani skorzystali z jego usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak pisemnej umowy nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jeśli pozwani skorzystali z usług pośrednika i uzyskali korzyść majątkową kosztem pośrednika.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo braku pisemnej umowy pośrednictwa, pozwani skorzystali z usług powódki, dowiedziawszy się o nieruchomości i warunkach transakcji, co doprowadziło do ich wzbogacenia kosztem powódki. W tej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy przekazanie przez pośrednika informacji o nieruchomości i jej właścicielce na własne ryzyko wyklucza możliwość dochodzenia wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie informacji przez pośrednika na własne ryzyko nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jeśli pozwani skorzystali z tych informacji i uzyskali korzyść majątkową.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że istotne jest, iż pozwani dzięki aktywności powódki dowiedzieli się o ofercie sprzedaży i zawarli umowę nabycia nieruchomości. Nawet jeśli powódka przekazała informacje dobrowolnie, to zrobiła to w ramach wykonywania czynności zawodowych, a pozwani zdawali sobie sprawę z jej roli.
Jaka jest wysokość należnego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w sytuacji braku pisemnej umowy o pośrednictwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia została ustalona na kwotę 10.000 zł, odpowiadającą kwocie, którą powódka zaoferowała pozwanym jako wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka wykazała wartość swojego zubożenia w kwocie 10.000 zł, która była proponowanym przez nią wynagrodzeniem dla pozwanych, uwzględniając ich znajomość i specyfikę nieruchomości. Powódka nie mogła dochodzić kwoty wyższej niż ta, na którą się godziła.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 180 § 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na zawodowym wykonywaniu czynności zmierzających do zawarcia umów nabycia lub zbycia praw do nieruchomości.
u.g.n. art. 180 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Umowa pośrednictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie to świadczenie w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. ustalenie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, uwzględniając apelację, zmienia zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pisemnej umowy pośrednictwa nie wyklucza odpowiedzialności pozwanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. • Pozwani skorzystali z usług powódki, uzyskując informacje o nieruchomości i warunkach transakcji, co doprowadziło do ich wzbogacenia kosztem powódki. • Wartość zubożenia powódki została wykazana w kwocie 10.000 zł, odpowiadającej proponowanemu przez nią wynagrodzeniu.
Odrzucone argumenty
Powódka dobrowolnie przekazała informacje o nieruchomości, działając na własne ryzyko. • Pozwani nie zawarli z powódką umowy pośrednictwa, a zatem nie ponoszą odpowiedzialności. • Powódka nie wykazała wysokości roszczenia ponad kwotę 10.000 zł.
Godne uwagi sformułowania
Pozwani nabyli nieruchomość, o ofercie sprzedaży której dowiedzieli się od powódki, występującej w roli pośrednika w sprzedaży tej nieruchomości. • Pozwani faktycznie skorzystali z usługi powódki, gdyż dzięki uzyskanej od niej informacji zawarli umowę nabycia nieruchomości, nie płacąc jednak pośrednikowi należnego wynagrodzenia. • Wzbogacenie pozwanych polegało bowiem na skorzystaniu z usługi pośrednika i zaoszczędzeniu wydatku na jego wynagrodzenie (prowizję), zaś zubożenie powódki - na nieuzyskaniu należnej od pozwanych prowizji za wykonaną usługę.
Skład orzekający
Mariola Wojtkiewicz
przewodniczący
Małgorzata Grzesik
sędzia
Agnieszka Tarasiuk-Tkaczuk
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku braku pisemnej umowy o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, gdy pośrednik wykazał swoje zaangażowanie, a pozwani skorzystali z jego usług."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pośrednik wykazał swoje zaangażowanie i pozwani skorzystali z jego usług, mimo braku formalnej umowy. Wartość zasądzonego wynagrodzenia została ograniczona do kwoty, którą pośrednik sam zaproponował.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet bez formalnej umowy można dochodzić zapłaty za wykonane usługi pośrednictwa, jeśli klient skorzystał z pomocy pośrednika. Podkreśla znaczenie bezpodstawnego wzbogacenia w obrocie nieruchomościami.
“Pośrednik bez umowy wygrał sprawę o zapłatę! Sąd uznał bezpodstawne wzbogacenie.”
Dane finansowe
WPS: 22 755 PLN
zapłata z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia: 10 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.