II CA 120/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od pozwanego na rzecz małoletniego P. M. kwotę 15.000 zł, a na rzecz jego rodziców C. M. i L. M. po 7.500 zł zadośćuczynienia za krzywdę moralną i uszczerbek na zdrowiu. Krzywda ta miała wynikać z zatrzymania małoletniego przez pozwanego na terenie budowy, co miało spowodować u niego i jego rodziców zaburzenia lękowe i adaptacyjne. Sąd Rejonowy uznał działania pozwanego za przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. i art. 211 k.k., mimo że w postępowaniu karnym odstąpiono od wymierzenia mu kary. Sąd Okręgowy, analizując apelację, stwierdził, że choć pozwany ponosi odpowiedzialność cywilną za swoje bezprawne działania, to zasądzone przez Sąd Rejonowy kwoty były rażąco wygórowane. Sąd Okręgowy obniżył zasądzone kwoty, argumentując, że powodowie, poprzez konsekwentne dążenie do ukarania pozwanego i przedłużanie postępowań karnych, sami przyczynili się do długotrwałości negatywnych skutków zdarzenia. W konsekwencji, zasądzono dla P. M. 4.000 zł, a dla C. M. i L. M. po 500 zł. Sąd Okręgowy zniósł wzajemnie koszty procesu i dokonał stosunkowego rozdzielenia wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie wysokości zadośćuczynienia w sprawach o naruszenie dóbr osobistych, zwłaszcza w kontekście działań rodziców przedłużających postępowanie i wpływu tego na wysokość odszkodowania. Interpretacja art. 362 k.c. i art. 5 k.c. w kontekście bezprawnego działania sprawcy.
Konkretne okoliczności sprawy, w tym przebieg postępowań karnych i postawa powodów, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie wniosków w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę moralną i uszczerbek na zdrowiu, wynikających z zatrzymania małoletniego przez pozwanego, była rażąco wygórowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że kwoty zasądzone przez Sąd Rejonowy były rażąco wygórowane i obniżył je.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powodowie, poprzez przedłużanie postępowań karnych, sami przyczynili się do długotrwałości negatywnych skutków zdarzenia, co uzasadnia obniżenie zadośćuczynienia. Długotrwały stres i negatywne emocje nie pozostawały w całości w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem.
Czy pozwany ponosi odpowiedzialność cywilną za zatrzymanie małoletniego, mimo odstąpienia od wymierzenia mu kary w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że pozwany ponosi odpowiedzialność cywilną za swoje bezprawne działania, nawet jeśli w postępowaniu karnym odstąpiono od wymierzenia kary.
Uzasadnienie
Uznanie pozwanego za winnego popełnienia czynu przestępnego, nawet z odstąpieniem od wymierzenia kary, rodzi odpowiedzialność cywilną za czyn niedozwolony. Działania pozwanego były bezprawne i nosiły znamiona niedozwolonej samopomocy.
Czy zachowanie małoletniego powoda przyczyniło się do powstania lub zwiększenia szkody, uzasadniając zastosowanie art. 362 k.c. (przyczynienie się poszkodowanego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie małoletniego nie przyczyniło się do powstania szkody.
Uzasadnienie
Pozwany zatrzymał małoletniego przed blokiem i zmusił do udania się z nim do samochodu, co nie było uzasadnione. Powód nie uciekał, nie miał przy sobie rzeczy pozwanego, a zatrzymanie i przetrzymywanie w samochodzie było nieadekwatne do sytuacji.
Czy roszczenia powodów o zadośćuczynienie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Okręgowy uznał, że roszczenia powodów nie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Pozwany sam dopuścił się bezprawnego działania wobec małoletniego, dlatego nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego. Działania pozwanego zmierzające do ochrony własności, ale noszące znamiona niedozwolonej samopomocy, nie mogą mieć pierwszeństwa przed roszczeniami powodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| C. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| L. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Określenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową, uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy, rozmiar krzywdy i subiektywne przeżycia poszkodowanego.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu o przyczynieniu się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody, co może prowadzić do odpowiedniego zmniejszenia obowiązku jej naprawienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz stosowania prawa podmiotowego w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu, w tym wzajemne zniesienie.
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo zmuszania innej osoby do określonego zachowania się.
k.k. art. 211
Kodeks karny
Przestępstwo uprowadzenia lub zatrzymania małoletniego.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów ustawy.
k.k. art. 59 § 1
Kodeks karny
Odstąpienie od wymierzenia kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasądzone kwoty zadośćuczynienia były rażąco wygórowane. • Powodowie, poprzez przedłużanie postępowań, sami przyczynili się do długotrwałości negatywnych skutków zdarzenia. • Zachowanie małoletniego nie przyczyniło się do powstania szkody. • Działania pozwanego były bezprawne, ale nie można stosować art. 5 k.c. na jego korzyść.
Odrzucone argumenty
Zeznania świadka G. C. są wiarygodne. • Sąd Rejonowy nie powinien opierać się na ocenie zeznań świadka dokonanej przez sąd karny. • Należało powołać innych biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii. • Należało wyłączyć biegłą J. O. z wydania opinii. • Roszczenia powodów są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). • Zachowanie małoletniego powoda przyczyniło się do powstania szkody (art. 362 k.c.). • Zasądzone kwoty są odpowiednie do doznanej krzywdy.
Godne uwagi sformułowania
„będzie płacił” • „chłopcy mieszkający w pobliżu budowy wielokrotnie mu przeszkadzali” • „chłopcy zrywający papę z dachu altany” • „nie złapano sprawców tychże zniszczeń na tzw. gorącym uczynku” • „metoda jaką pozwany przyjął, a mająca prowadzić do wykrycia i ukarania tychże sprawców była nierozsądna, nieprzemyślana oraz bezprawna” • „nie można odmówić pozwanemu prawa do ustalenia przed powołanymi do tego organami (prokuratura, Sąd) czy i kto naruszył prawo własności” • „nie jest do przyjęcia teza formułowana przez pozwanego, iż przysługiwało mu w stosunku do małoletniego powoda prawo wymierzania sprawiedliwości” • „to powodowie własnymi działaniami przyczynili się do przedłużenia negatywnych skutków zdarzenia” • „zasądzone kwoty są także niewspółmierne i rażąco wygórowane w stosunku do ich cierpień psychicznych” • „początkowo chcieli od niego jedynie przeprosin w stosunku do syna, co w całości rekompensowałoby ich krzywdę”
Skład orzekający
Barbara Nowicka
przewodniczący
Longina Góra
sędzia
Małgorzata Mróz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie wysokości zadośćuczynienia w sprawach o naruszenie dóbr osobistych, zwłaszcza w kontekście działań rodziców przedłużających postępowanie i wpływu tego na wysokość odszkodowania. Interpretacja art. 362 k.c. i art. 5 k.c. w kontekście bezprawnego działania sprawcy."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym przebieg postępowań karnych i postawa powodów, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie wniosków w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak działania rodziców mogą wpłynąć na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, nawet jeśli pierwotne zdarzenie było poważne. Pokazuje również, że nawet odstąpienie od wymierzenia kary w procesie karnym nie zwalnia z odpowiedzialności cywilnej.
“Czy rodzice mogą sami pogorszyć swoją sytuację, przedłużając proces o zadośćuczynienie?”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
zadośćuczynienie: 4000 PLN
zadośćuczynienie: 500 PLN
zadośćuczynienie: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.