II Ca 120/13

Sąd Okręgowy w LegnicyLegnica2013-05-09
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kara umownanajemsamochódprzedawnienieroszczeniezobowiązaniekoszty postępowaniaapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację strony powodowej, potwierdzając roczny termin przedawnienia kary umownej za uszkodzenie wynajętego pojazdu na podstawie art. 677 k.c.

Strona powodowa dochodziła zapłaty kary umownej za uszkodzenie wynajętego samochodu, jednak Sąd Rejonowy oddalił powództwo z powodu przedawnienia roszczenia, stosując roczny termin z art. 677 k.c. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, uznając, że kara umowna jako świadczenie uboczne dzieli los zobowiązania głównego i podlega szczególnemu, rocznemu terminowi przedawnienia właściwemu dla umowy najmu, oddalając tym samym apelację jako nieuzasadnioną.

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty kary umownej przez stronę powodową, (...) S.A. w L., od pozwanego J. J., z tytułu uszkodzenia wynajętego samochodu. Sąd Rejonowy w Lubinie oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 677 k.c., który przewiduje roczny termin przedawnienia dla roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia rzeczy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kara umowna, jako świadczenie uboczne, dzieli los zobowiązania głównego, jakim była umowa najmu. Strona powodowa wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie art. 677 k.c. i pominięcie art. 483 § 1 k.c. Argumentowała, że kara umowna powinna być traktowana inaczej niż szkoda i podlegać ogólnemu, trzyletniemu terminowi przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą (art. 118 k.c.). Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że kara umowna nie ma samodzielnego bytu prawnego i jest świadczeniem ubocznym, które dzieli los zobowiązania głównego. Potwierdził, że w przypadku umowy najmu, zastosowanie znajduje szczególny, roczny termin przedawnienia określony w art. 677 k.c., a nie ogólny termin z art. 118 k.c. Sąd odwoławczy w pełni zaakceptował ocenę prawną Sądu Rejonowego i przywołał pogląd Sądu Najwyższego potwierdzający, że przedawnienie roszczenia głównego pociąga za sobą przedawnienie roszczeń ubocznych. W konsekwencji, apelacja została oddalona jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych. Sąd zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego, uznając, że sprawa nie była skomplikowana i nie wymagała nadzwyczajnego nakładu pracy pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, roczny termin przedawnienia kary umownej za uszkodzenie wynajętego pojazdu, przewidziany w art. 677 k.c., ma zastosowanie.

Uzasadnienie

Kara umowna jest świadczeniem ubocznym, które dzieli los zobowiązania głównego. W przypadku umowy najmu, roszczenie o zapłatę kary umownej za uszkodzenie rzeczy jest ściśle związane z umową najmu i podlega szczególnemu, rocznemu terminowi przedawnienia określonemu w art. 677 k.c., a nie ogólnemu terminowi z art. 118 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. J.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A. w L.spółkapowód
J. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 677 § § 1

Kodeks cywilny

Przewiduje roczny termin przedawnienia do roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia rzeczy.

Pomocnicze

k.c. art. 483 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy kary umownej jako świadczenia za nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Ogólny termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (trzy lata), który nie ma zastosowania, gdy przepis szczególny stanowi inaczej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.9.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § §6 pkt1 i §13 ust.1 pkt1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara umowna jako świadczenie uboczne dzieli los zobowiązania głównego. Roszczenie o zapłatę kary umownej za uszkodzenie wynajętego pojazdu podlega rocznemu terminowi przedawnienia z art. 677 k.c. Przepis szczególny (art. 677 k.c.) ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (art. 118 k.c.) w zakresie przedawnienia roszczeń z umowy najmu.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie ogólnego terminu przedawnienia (3 lata) z art. 118 k.c. do kary umownej za uszkodzenie pojazdu. Kara umowna powinna być traktowana odrębnie od zobowiązania głównego i podlegać innemu terminowi przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

kara umowna jako świadczenie uboczne dzieli los zobowiązania głównego nie ma samodzielnego bytu nie ma żadnego uzasadnienia prawnego zarzut apelacji, że do oceny roszczenia o zapłatę kary umownej [...] przepis szczególny [...] nie ma zastosowania, a zastosowanie ma przepis ogólny

Skład orzekający

Elżbieta Hallada

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Figurski

sędzia

Sylwia Kornatowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zastosowania rocznego terminu przedawnienia kary umownej za uszkodzenie przedmiotu najmu (samochodu) na podstawie art. 677 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kary umownej w umowie najmu pojazdu i jej związku z przedawnieniem roszczenia głównego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem zobowiązań i umowami, szczególnie w kontekście przedawnienia kar umownych w umowach najmu.

Kara umowna za uszkodzenie auta z najmu: czy roczny termin przedawnienia to reguła?

Dane finansowe

WPS: 286,89 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 120/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Hallada (sprawozdawca) Sędziowie: SO Robert Figurski SO Sylwia Kornatowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Klaudia Pasieczny po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 roku w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. w L. przeciwko pozwanemu J. J. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 12 grudnia 2012 roku sygn. akt I C 1583/12 I. oddala apelację; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 120/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Lubinie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012r. oddalił powództwo strony powodowej (...) S.A. w L. przeciwko pozwanemu J. J. o zapłatę kwoty 286,89zł z odsetkami z tytułu kary umownej przewidzianej w umowie najmu samochodu osobowego marki R. (...) nr. rej. (...) z dnia 19.8.2010r. W ocenie Sądu żądanie zapłaty kary umownej za zwrot przez pozwanego - jako najemcy- samochodu w stanie uszkodzonym ma charakter odszkodowawczy i jest związane z treścią łączącej strony umowy o najem, a to z kolei uzasadnia twierdzenie, że kara umowna jako świadczenie uboczne dzieli los zobowiązania głównego, również w zakresie jego przedawnienia. Wniesienie przez stronę powodową pozwu po upływie jednego roku od dnia zwrotu przez pozwanego samochodu powoduje, że na podstawie art. 677k.c. w związku z art. 483§1k.c., Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia i powództwo oddalił. Apelację wniosła strona powodowa i zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 677k.c. poprzez błędną subsumcję i oczywiście błędne rozstrzygniecie, iż dochodzone pozwem roszczenie uległo przedawnieniu na podstawie tego przepisu oraz naruszenie art. 483§1k.c. poprzez niezastosowanie tego przepisu do oceny prawnej stosunku zobowiązaniowego stron. Wskazując na powyższe zarzuty strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości trzykrotności taryfowej stawki minimalnej. Sąd Okręgowy na podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, które przyjmuje za własne, zważył, co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona. Apelujący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, lecz zarzut ten nie został przekonująco uzasadniony. Nie kwestionując okoliczności, że żądanie zapłaty kary umownej strona powodowa wywodziła z umowy najmu samochodu, apelacja nie zawiera argumentów, które miałyby przemawiać za pominięciem, w ocenie prawnej roszczenia, treści art. 677k.c. przewidującego roczny termin przedawnienia do roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia rzeczy, jak również roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na rzecz albo o zwrot nadpłaconego czynszu. Przewidziana w umowie najmu kara umowna nie ma samodzielnego bytu, jak słusznie podniósł Sąd Rejonowy, lecz jest świadczeniem ubocznym i dzieli los zobowiązania głównego. Nie ma racji apelująca zarzucając zastosowanie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 677k.c., skoro mamy do czynienia z umową najmu i roszczeniem związanym a taką umową. Nie ma żadnego uzasadnienia prawnego zarzut apelacji, że do oceny roszczenia o zapłatę kary umownej przewidzianej w umowie z dnia 19.8.2010r za zwrot uszkodzonego pojazdu, przepis szczególny odnoszący się do przedawnienia roszczeń z umowy najmu, a to art. 677k.c. nie ma zastosowania, a zastosowanie ma przepis ogólny to jest art. 118k.c. Zgodnie z treścią art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jak zatem wynika z brzmienia tego przepisu ma on zastosowanie wówczas, kiedy przepis szczególny nie stanowi inaczej. Skoro zatem przepis art. 677k .c. przewiduje inny termin przedawnienia do roszczeń wynajmującego i najemcy powstałych w związku z umową najmu, nie ma podstaw do stosowania przepisu ogólnego. Sąd odwoławczy w całości akceptuje ocenę prawną okoliczności stanu faktycznego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji i przedstawioną w pisemnych motywach wyroku, jak również podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 18.11.1997r. w sprawie II CKN 465/97, na który również powołał się Sąd Rejonowy. Karę umowną jako świadczenie uboczne do zobowiązania głównego można przyrównać do odsetek ustawowych, które podobnie jaj kara umowna jako świadczenie uboczne dzielą los zobowiązania głównego. Oznacza to tylko tyle, że jeżeli przedawnione jest roszczenie główne, przedawnione są również żądania uboczne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelacją strony powodowej jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 108§1k .p.c. w związku z art. 98 §1i3k.p.c. i §6pkt1 i §13 ust.1pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.9.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.163, poz.1348 ze zm.). W ocenie Sądu brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz pozwanego kosztów adwokackich w wysokości trzykrotnej stawki minimalne, ponieważ sprawa nie była skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym ani zawiła, została rozpoznana na pierwszych posiedzeniach przed Sądami pierwszej i drugiej instancji i nie wymagała szczególnego nakładu pracy adwokata do reprezentowania interesów pozwanego w postępowaniu apelacyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI