II Ca 12/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-05-05
SAOSnieruchomościksięgi wieczyste i hipotekaWysokaokręgowy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystewspółwłasność łącznadecyzja administracyjnaZUSskarby państwanieruchomościprawo rzeczowe

Sąd Okręgowy uchylił wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną małżonków, uznając, że nieostateczna decyzja administracyjna doręczona tylko jednemu z małżonków nie może stanowić podstawy takiego wpisu.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył apelację od wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność majątkową małżeńską. Wpis został dokonany na podstawie nieostatecznej decyzji ZUS dotyczącej zaległych składek, doręczonej tylko jednemu z małżonków. Sąd uznał apelację za zasadną, uchylając wpis i oddalając wniosek, argumentując, że po nowelizacji przepisów, decyzja nieostateczna doręczona tylko jednemu z małżonków nie może stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z wniosku Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. z udziałem M. K. (1) i B. K. o wpis hipoteki przymusowej. Sprawa dotyczyła apelacji B. K. od wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 28.575,15 zł, dokonanego na rzecz ZUS. Sąd Okręgowy uchylił wpis w całości i oddalił wniosek, zasądzając jednocześnie od ZUS na rzecz B. K. koszty postępowania apelacyjnego. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że wpis hipoteki przymusowej został dokonany na podstawie nieostatecznej decyzji ZUS, która stwierdzała zadłużenie jednego z małżonków z tytułu składek. Kluczowym zarzutem apelacji było naruszenie przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i hipoteki, a także postępowania egzekucyjnego w administracji, poprzez wadliwą wykładnię i przyjęcie, że możliwy jest wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną, doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącej, wskazując, że po nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 2009 roku, która weszła w życie w 2011 roku, decyzja ZUS ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po tej dacie, nie stanowi podstawy wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę interpretację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, po nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 2009 roku, taka decyzja nie stanowi podstawy wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że po zmianach w ustawie o księgach wieczystych i hipotece, które weszły w życie w 2011 roku, zniesiono podział na hipoteki zwykłe i kaucyjne. Hipoteka przymusowa zabezpiecza należności ustalone nieostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub administracyjnymi tytułami wykonawczymi. Jednakże, w przypadku współwłasności łącznej małżonków, decyzja nieostateczna doręczona tylko jednemu z małżonków nie może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wpisu i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

B. K.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K.organ_państwowywnioskodawca
M. K. (1)osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K. (2)osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (10)

Główne

u.k.w.h.

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Po nowelizacji z 2009 r. (weszła w życie 20.02.2011 r.), decyzja ZUS ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po tej dacie, nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 26 § 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 3a § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.k.w.h. art. 110

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.p.e.a. art. 27c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną małżonków w oparciu o nieostateczną decyzję administracyjną doręczoną tylko jednemu z małżonków jest niedopuszczalny po nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Godne uwagi sformułowania

po nowelizacji ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (...), która nastąpiła mocą ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. (...), z dniem 20 lutego 2011 r., decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Paweł Szwedowski

sprawozdawca

Marian Raszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach stanowiących współwłasność łączną małżonków w kontekście decyzji administracyjnych i nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 2009 r. (weszła w życie w 2011 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla małżeństw i przedsiębiorców, związanego z zabezpieczeniem wierzytelności ZUS na majątku wspólnym. Interpretacja przepisów po nowelizacji jest kluczowa.

Czy ZUS może zająć Wasz wspólny majątek na podstawie decyzji tylko dla jednego z Was? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 28 575,15 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 200 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 12/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 5 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie : SSO Paweł Szwedowski – spr. SSO Marian Raszewski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. z udziałem M. K. (1) i B. K. o wpis hipoteki przymusowej w przedmiocie apelacji B. K. na wpis hipoteki przymusowej z dnia 15 października 2013 r., sygn. Dz. KW. KZ1E/00002865/13/001 postanawia: 1. uchylić w całości wpis hipoteki przymusowej w kwocie 28.575,15 zł dokonany na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. w dniu 15 października 2013 r., sygn. Dz. KW. KZ1E/00002865/13/001, i oddalić wniosek, 2. zasądzić od Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. na rzecz B. K. koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych). Sygn. akt II Ca 12/14 UZASADNIENIE W dniu 15 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Kępnie V Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu w księdze wieczystej (...) , prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej współwłasność majątkową małżeńską M. K. (2) i B. K. , hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. w kwocie 28.575,15 zł. Podstawę wpisu stanowiła nieostateczna decyzja Nr (...) z dnia 9 września 2013 r. stwierdzająca, że M. K. (2) jest dłużnikiem wnioskodawcy z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z dowodem doręczenia tej decyzji dłużnikowi w dniu 18 września 2013 r. Apelację od powyższego wpisu wniosła B. K. , wnosząc o jego zmianę i oddalenie wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła wpisowi naruszenie art. 26 ust. 3 oraz 3a pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 27 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. polegającej na wadliwej wykładni i nieprawidłowym przyjęciu, iż możliwy jest wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną, doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Należy przyznać rację skarżącej, że po nowelizacji ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), która nastąpiła mocą ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 131, poz. 1075) z dniem 20 lutego 2011 r., decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka (zob. m.in. post. SN z 09.01.2013 r., III CSK 69/2012, OSNC z 2013r., Nr 7-8, poz. 93; post. SN z 12.09.2013 r., IV CSK 3/13, LEX nr 1402656). Wynika to z faktu zniesienia podziału na hipoteki zwykłe i kaucyjne, który spowodował, że w aktualnym stanie prawnym hipoteka przymusowa zabezpiecza zarówno należności ustalone nieostatecznymi decyzjami administracyjnymi, jak i administracyjnymi tytułami wykonawczymi. Skora zatem charakter prawny wierzytelności zabezpieczonej hipoteką przymusową nie znajduje aktualnie odzwierciedlenia w rodzaju hipoteki, nie ma podstaw do uznania, że decyzja nieostateczna doręczona jedynie dłużnikowi może stanowić podstawę wpisu hipoteki na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka. Mając na uwadze powyższe, – na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c. - orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI