II CA 12/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. S. domagała się od Spółdzielni Produkcyjno-Handlowej (...) w K. kwoty 20.000 zł zadośćuczynienia za obrażenia lewej dłoni, doznane wskutek pęknięcia szklanej butelki wody gazowanej marki „ K. ”. Sąd Rejonowy w Białymstoku oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała istnienia wady produktu ani adekwatnego związku przyczynowego między jego używaniem a szkodą, a także nie zabezpieczyła kluczowego dowodu – pękniętej butelki. Sąd Rejonowy zasądził od powódki koszty procesu na rzecz pozwanego i interwenienta ubocznego. Powódka złożyła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Okręgowy w Białymstoku, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok jedynie w zakresie kosztów procesu, odstępując od obciążania powódki kosztami poniesionymi przez pozwanego i interwenienta ubocznego. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną powódki (renta z powodu choroby nowotworowej) oraz złożonością prawną odpowiedzialności za produkt niebezpieczny, co uzasadniało zastosowanie art. 102 k.p.c. (zasada słuszności). W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, wskazując, że powódka nie udowodniła, iż wada butelki istniała już w momencie wprowadzenia produktu do obrotu, co jest kluczowe dla uwolnienia producenta od odpowiedzialności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności producenta za produkt niebezpieczny, zwłaszcza w kontekście dowodzenia wady produktu i zastosowania art. 102 k.p.c. w sprawach konsumenckich.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pęknięcie butelki) i braku kluczowego dowodu (butelki). Zastosowanie art. 102 k.p.c. jest zawsze oceniane indywidualnie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy producent ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (szklana butelka wody gazowanej), jeśli poszkodowany nie udowodnił, że wada produktu istniała już w momencie wprowadzenia go do obrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, producent może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że właściwości niebezpieczne produktu ujawniły się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że wynikały z przyczyny tkwiącej poprzednio w produkcie. W tym przypadku powódka nie udowodniła, że wada tkwiła w butelce od początku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny jest oparta na zasadzie ryzyka, ale nie jest absolutna. Kluczowe jest wykazanie przez poszkodowanego, że wada produktu istniała już w momencie wprowadzenia go do obrotu. Brak zabezpieczenia butelki i brak specjalistycznej ekspertyzy uniemożliwiły wykazanie tej okoliczności przez powódkę.
Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej powódki i złożoności prawnej sprawy, sąd powinien odstąpić od obciążania jej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach tej sprawy, połączenie trudnej sytuacji ekonomicznej powódki (renta z powodu choroby nowotworowej) z nietypowym i złożonym charakterem prawnym odpowiedzialności za produkt niebezpieczny, uzasadnia zastosowanie zasady słuszności i odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sprawa nie jest typowa, a powódka mogła być subiektywnie przekonana o słuszności swojego żądania. Dodatkowo, jej trudna sytuacja materialna (niski dochód, choroba nowotworowa) wyczerpuje znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego, co pozwala na zastosowanie art. 102 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Produkcyjno-Handlowa (...) w K. | spółka | pozwana |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 449[1]
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność producenta za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
k.c. art. 449[3] § 2
Kodeks cywilny
Przesłanki egzoneracyjne producenta – ujawnienie się właściwości niebezpiecznych po wprowadzeniu do obrotu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
u.o.p.k.
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Reguluje odpowiedzialność za produkt niebezpieczny.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 449[4]
Kodeks cywilny
Domniemanie wytworzenia i wprowadzenia produktu do obrotu przez producenta.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty uznane za bezsporne.
k.p.c. art. 210 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada kontradyktoryjności.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie dowodowe.
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie dowodowe.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodzenia.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłuchanie stron.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. art. 4 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego w przypadku zmiany wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację materialną powódki i złożoność prawną sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 230, 210 § 2, 217, 236, 227, 299, 233 § 1 kpc) w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 449[1] w zw. z art. 361 kc) w zakresie odpowiedzialności producenta za produkt niebezpieczny.
Godne uwagi sformułowania
Niniejsza sprawa nie jest typowa, ani prosta pod względem jurydycznym. • Powódka, jako osoba fizyczna, występując na drogę postępowania sądowego mogła być subiektywnie przekonana o słuszności swego żądania. • Charakter sprawy w połączeniu z trudną sytuacją ekonomiczną powódki wyczerpuje znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. • Odpowiedzialność producenta za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie jest absolutna. • W doktrynie zgodnie przyjmuje się bowiem, iż ciężar dowodu, że niebezpieczne właściwości produktu wynikały z przyczyny tkwiącej już poprzednio w produkcie, spoczywa na poszkodowanym, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. • Pozostałości butelki zostały zlikwidowane przez personel sklepu bezpośrednio po wypadku, wobec czego przeprowadzenie takiego dowodu było niemożliwe z przyczyn obiektywnych.
Skład orzekający
Barbara Puchalska
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Wojtasiak
sędzia
Jacek Malinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności producenta za produkt niebezpieczny, zwłaszcza w kontekście dowodzenia wady produktu i zastosowania art. 102 k.p.c. w sprawach konsumenckich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (pęknięcie butelki) i braku kluczowego dowodu (butelki). Zastosowanie art. 102 k.p.c. jest zawsze oceniane indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudne może być udowodnienie odpowiedzialności producenta za produkt niebezpieczny, nawet w przypadku oczywistego uszczerbku na zdrowiu. Dodatkowo, uwzględnienie trudnej sytuacji życiowej powódki przy orzekaniu o kosztach jest przykładem stosowania zasady słuszności.
“Czy producent wody gazowanej odpowiada za pęknięcie butelki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Sektor
produkcja spożywcza
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.