II CA 1165/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Stargardzie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2019 r. zobowiązał uczestnika postępowania do opuszczenia lokalu mieszkalnego z powodu stosowania przemocy w rodzinie oraz zasądził od niego koszty postępowania. Uczestnik złożył apelację, domagając się zmiany postanowienia lub uchylenia go i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, ponieważ wnioskodawczyni skutecznie cofnęła wniosek. Pełnomocnik uczestnika wyraził zgodę na cofnięcie wniosku. Sąd Okręgowy przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu za pomoc prawną udzieloną w obu instancjach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty cofnięcia wniosku w postępowaniu apelacyjnym w sprawach nieprocesowych oraz zasady przyznawania kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia wniosku w postępowaniu apelacyjnym w sprawie o przemoc w rodzinie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cofnięcie wniosku przez wnioskodawczynię w postępowaniu apelacyjnym jest skuteczne i prowadzi do umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie wniosku przez wnioskodawczynię w postępowaniu apelacyjnym jest skuteczne, jeśli pozostali uczestnicy nie sprzeciwią się temu, co prowadzi do umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów k.p.c. dotyczących cofnięcia pozwu i wniosku, stosując je odpowiednio do postępowania apelacyjnego i nieprocesowego. Podkreślono, że cofnięcie wniosku jest wyrazem rezygnacji z kontynuacji postępowania i może nastąpić w każdym czasie. W sytuacji, gdy pełnomocnik uczestnika wyraził zgodę na cofnięcie, stało się ono skuteczne.
Jakie są zasady orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku umorzenia postępowania z powodu cofnięcia wniosku, sąd przyznaje wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu od Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ustalając je według stawek minimalnych, gdyż nie było podstaw do ich podwyższenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| S. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| adw. K. K. | inne | pełnomocnik z urzędu wnioskodawczyni (pierwsza instancja) |
| adw. M. K. | inne | pełnomocnik z urzędu uczestnika (druga instancja) |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 art. 13 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa stawki wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną.
Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 art. 16 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa stawki wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 512 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Po rozpoczęciu posiedzenia albo po złożeniu przez któregokolwiek z uczestników oświadczenia na piśmie cofnięcie wniosku jest skuteczne tylko wtedy, gdy inni uczestnicy nie sprzeciwili się temu w terminie wyznaczonym.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowań przed sądami drugiej instancji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, chyba że rozstrzygnięcie zależy od stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji.
Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa zasady powiększania wynagrodzenia o podatek VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne cofnięcie wniosku przez wnioskodawczynię w postępowaniu apelacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
cofnięcie wniosku jest wyrazem rezygnacji wnioskodawcy z kontynuacji postępowania • sąd drugiej instancji był zobowiązany do uwzględnienia stanu rzeczy w chwili orzekania
Skład orzekający
Violetta Osińska
przewodniczący
Tomasz Szaj
członek
Monika Rabiega
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty cofnięcia wniosku w postępowaniu apelacyjnym w sprawach nieprocesowych oraz zasady przyznawania kosztów pomocy prawnej z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia wniosku w postępowaniu apelacyjnym w sprawie o przemoc w rodzinie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej, pokazując jak cofnięcie wniosku wpływa na dalszy tok postępowania i rozstrzygnięcie o kosztach, szczególnie w kontekście pomocy prawnej z urzędu.
“Cofnięcie wniosku w sprawie o przemoc w rodzinie: jak to wpływa na postępowanie i koszty?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1165/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie po rozpoznaniu sprawy z wniosku B. B. przy udziale S. B. o zobowiązanie sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania (sygn. akt I Ns 889/18): I. zobowiązał uczestnika do opuszczenia lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w S. przy ul. (...) z powodu stosowania przez niego przemocy w rodzinie; II. zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 187,60 zł tytułem kosztów postępowania, w tym kwotę 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adw. K. K. ; III. przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Stargardzie na rzecz adw. M. K. kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; IV. stwierdził, że orzeczenie w zakresie pkt I staje się wykonalne z chwilą ogłoszenia. Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik zaskarżając go w punktach I., II. oraz IV. Skarżący wniósł o jego zmianę oraz oddalenie wniosku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania a nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i przyznanie pełnomocnikowi uczestnika ustanowionemu z urzędu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem drugiej instancji, które nie zostały uregulowane w całości ani w części. W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od uczestnika na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancji wedle norm przepisanych. Uwzględnienie wniosła o przyznanie na rzecz pełnomocnika wnioskodawczyni kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym wedle norm przepisanych z uwzględnieniem 150% stawki minimalnej, albowiem koszty te nie zostały przez nią uiszczone ani w całości, ani w części. Sąd okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, a postępowanie umorzeniu w związku z cofnięciem wniosku przez wnioskodawczynię. Stosownie do dyspozycji art. 386 § 3 k.p.c. jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie. W myśl zaś przepisu art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Zgodnie z art. 512 §1 kpc po rozpoczęciu posiedzenia albo po złożeniu przez któregokolwiek z uczestników oświadczenia na piśmie cofnięcie wniosku jest skuteczne tylko wtedy, gdy inni uczestnicy nie sprzeciwili się temu w terminie wyznaczonym. Co istotne, jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji ( art. 391 § 1 k.p.c. ), przy tym powyższe przepisy mają z mocy art. 13 § 2 k.p.c. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym. Podkreślić należy, iż cofnięcie wniosku jest cofnięciem wniosku o udzielenie ochrony prawnej roszczeniu procesowemu oraz jest wyrazem rezygnacji wnioskodawcy z kontynuacji postępowania rozpoczętego wskutek wniesienia wniosku. Cofnięcie wniosku może nastąpić w toku całego postępowania, a zatem także w postępowaniu apelacyjnym. W świetle dyspozycji art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , sąd drugiej instancji był zobowiązany do uwzględnienia stanu rzeczy w chwili orzekania, a jak wynikało z pisma z dnia 22 stycznia 2020 r. (k. 241) oraz oświadczenia pełnomocnika wnioskodawczyni złożonego na rozprawie apelacyjnej, wnioskodawczyni cofnęła wniosek złożony w niniejszej sprawie. Pełnomocnik uczestnika w toku rozprawy wyraził zgodę na cofniecie wniosku, w związku z powyższym zbędne stało się wyznaczanie mu terminu do złożenia oświadczenia, czy sprzeciwia się cofnięciu wniosku. Sąd okręgowy uznał cofnięcie tegoż wniosku za skuteczne, szczególnie że sprawa niniejsza nie toczy się z urzędu ( art. 512§2 kpc ). W tym stanie rzeczy sąd okręgowy przyjmując, że wnioskodawczyni cofnęła wniosek ze skutkiem prawnym, a więc zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania, na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. W związku z tym, że zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik korzystali w niniejszej sprawie z pomocy profesjonalnych pełnomocników ustanowionych z urzędu, należało orzec o należnym każdemu z nich wynagrodzeniu za pomoc prawną udzieloną tak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i apelacyjnym. Z tego tytułu w punkcie 2. oraz 3. postanowienia przyznano od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Stargardzie na rzecz adw. K. K. i adw. M. K. kwoty tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwoty po 180 zł, w tym po 120 zł tytułem wynagrodzenia za postępowanie przed sądem pierwszej instancji oraz po 60 zł za postępowanie apelacyjne. Wysokość tychże wynagrodzeń ustalona została na podstawie § 13 pkt 1 oraz § 13 pkt 1 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714). Wynagrodzenie powiększono zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia o należną stawkę podatku VAT w wysokości 23 %, co w sumie dawało kwoty po 221,40 zł, które przyznano na rzecz każdego z pełnomocników ustanowionych z urzędu. Zważywszy, że postępowanie w tej sprawie zakończyło się cofnięciem wniosku, sąd odwoławczy nie znalazł podstaw ku temu, by przyznać pełnomocnikowi wnioskodawczyni wynagrodzenie w stawce wyższej niż minimalna, albowiem nie przemawiał za tym ani jego nakład pracy, ani stopień zawiłości sporu (§ 4 ust. 2 ww. rozpordzenia). Violetta Osińska Tomasz Szaj Monika Rabiega