II CA 116/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację uczestniczki B.B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie, które ustanowiło służebność drogi koniecznej przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) - działki nr (...) . Sąd Rejonowy wybrał piąty wariant opinii biegłego, obciążając służebnością działki należące do Gminy M. S. oraz B. B. , a także działki współwłasność T. D. (1) i H. D. . Apelująca B.B. zarzuciła Sądowi pierwszej instancji m.in. sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także nieprawidłowe ustalenie szerokości drogi koniecznej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub zmianę poprzez ustanowienie służebności według wariantu II. Sąd Okręgowy, po analizie akt sprawy i argumentów stron, uznał apelację za bezzasadną. Stwierdził, że nieruchomość wnioskodawczyni nie miała odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, co uzasadniało ustanowienie służebności. Podkreślił, że wybór wariantu drogi koniecznej musi uwzględniać potrzeby nieruchomości władnącej oraz minimalne obciążenie gruntów sąsiednich, a także interes społeczno-gospodarczy. Sąd Okręgowy uznał, że wariant I, proponowany przez wnioskodawczynię, nadmiernie obciążałby nieruchomość B.B. , dzieląc ją na pół. Wariant II, proponowany przez apelującą, byłby zbyt kosztowny dla wnioskodawczyni i nie uwzględniał jej interesów. Wariant III wiązałby się z koniecznością przebudowy budynków gospodarczych i zbyt bliską odległością od istniejącego budynku. Sąd Okręgowy uznał, że wariant V, wybrany przez Sąd Rejonowy, jest najmniej uciążliwy dla B.B. , zajmuje najmniejszą powierzchnię jej działki i nie stoi w sprzeczności z jej planami budowlanymi. Ponadto, właściciele innych obciążonych nieruchomości nie sprzeciwiali się temu rozwiązaniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstanowienie drogi koniecznej, wybór wariantu przebiegu drogi, uwzględnienie interesu społeczno-gospodarczego, ustalenie szerokości drogi koniecznej.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego z wieloma działkami i skomplikowaną historią własnościową. Interpretacja przepisów o drodze koniecznej jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie służebności drogi koniecznej według wariantu V jest zgodne z zasadą minimalnego obciążenia gruntów sąsiednich i uwzględnia interes społeczno-gospodarczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że wariant V jest najmniej uciążliwy dla właścicielki obciążonej nieruchomości (B.B.) i uwzględnia interesy wszystkich stron oraz społeczno-gospodarczy cel ustanowienia drogi.
Uzasadnienie
Sąd analizował różne warianty przebiegu drogi koniecznej, biorąc pod uwagę potrzeby nieruchomości władnącej, minimalne obciążenie nieruchomości obciążonych, interes społeczno-gospodarczy oraz koszty. Wariant V został uznany za optymalny, ponieważ zajmuje najmniejszą powierzchnię działki B.B., nie stoi w sprzeczności z jej planami budowlanymi i jest akceptowany przez właścicieli innych obciążonych nieruchomości.
Jaka powinna być minimalna szerokość drogi koniecznej w kontekście planowanych prac budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że szerokość 4 metrów jest uzasadniona, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia dojazdu ciężkiego sprzętu budowlanego na działkę wnioskodawczyni.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia określają minimalną szerokość jezdni na 3 metry, jednak sąd, uwzględniając specyficzne potrzeby wnioskodawczyni związane z planowanymi pracami budowlanymi, uznał za celowe wyznaczenie szerszego pasa drogi koniecznej.
Czy sprzedaż działki przez poprzedniego właściciela może wpływać na wybór wariantu drogi koniecznej, jeśli nowy właściciel nie zgadza się na dotychczasowy sposób korzystania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż działki przez poprzedniego właściciela może uzasadniać ustanowienie drogi koniecznej w innym wariancie niż dotychczasowy sposób korzystania, jeśli ten sposób nadmiernie obciążałby nieruchomość nowego właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utrwalony dotychczas sposób korzystania z drogi przez właściciela działki nr (...) nie mógł być kontynuowany po sprzedaży działki nr (...) i sąsiednich działek B.B., która nie była zobowiązana tolerować przechodzenia przez jej działkę. Ustanowienie drogi koniecznej w dotychczasowy sposób stanowiłoby nadmierne obciążenie dla B.B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| H. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. D. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. J. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina M. S. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej winno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
k.c. art. 295
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej bez wynagrodzenia, jeżeli stała się ona całkowicie zbędna.
k.c. art. 293 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa wygasa po upływie lat dziesięciu od dnia wpisania jej do księgi wieczystej lub od dnia oznaczonego w orzeczeniu stanowiącym podstawę jej ustanowienia.
Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Minimalna szerokość jezdni drogi koniecznej wynosi 3 metry.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawczyni nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Wariant V drogi koniecznej jest najmniej uciążliwy dla właścicielki obciążonej nieruchomości (B.B.) i uwzględnia interesy wszystkich stron. • Szerokość drogi koniecznej 4 metry jest uzasadniona potrzebą zapewnienia dojazdu ciężkiego sprzętu budowlanego.
Odrzucone argumenty
Wariant I drogi koniecznej, choć historycznie używany, nadmiernie obciążałby nieruchomość B.B. • Wariant II drogi koniecznej byłby zbyt kosztowny dla wnioskodawczyni i nie uwzględniał jej interesów. • Wariant III drogi koniecznej wiązałby się z koniecznością przebudowy budynków gospodarczych i zbyt bliską odległością od istniejącego budynku.
Godne uwagi sformułowania
przeprowadzenie drogi koniecznej winno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić • zasada uwzględnienia wzajemnych interesów stron • wytyczając trasę drogi koniecznej należy mieć na uwadze zarówno potrzeby nieruchomości władnącej, jak również interesy nieruchomości obciążonej • droga konieczna nie powinna być wytyczana przez działkę siedliskową • droga powinna przebiegać tak, by stanowiła ona możliwie najkrótsze i najtańsze połączenie z drogą publiczną, a jej urządzenie nie powodowało istotnego ograniczenia, czy wręcz wyłączenia możliwości korzystania z gruntów obciążonych w ramach ich dotychczasowego przeznaczenia
Skład orzekający
Iwona Siuta
przewodniczący
Violetta Osińska
sędzia-sprawozdawca
Zbigniew Ciechanowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustanowienie drogi koniecznej, wybór wariantu przebiegu drogi, uwzględnienie interesu społeczno-gospodarczego, ustalenie szerokości drogi koniecznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego z wieloma działkami i skomplikowaną historią własnościową. Interpretacja przepisów o drodze koniecznej jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu braku dostępu do drogi, co jest częstym problemem w obrocie nieruchomościami. Analiza różnych wariantów i uzasadnienie wyboru jednego z nich jest pouczające dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Jak ustanowić drogę konieczną, gdy sąsiedzi się nie zgadzają? Sąd Okręgowy rozstrzyga spór o przebieg drogi.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 150 PLN
wynagrodzenie za służebność: 14 250 PLN
wynagrodzenie za służebność: 150 PLN
wynagrodzenie za służebność: 14 250 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.