II CA 1140/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia zwrotu odszkodowania przez ubezpieczyciela od kierowcy, który spowodował wypadek drogowy w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju zasądził od pozwanego D. G. na rzecz powoda (...) S.A. w W. kwotę 54.600 zł z odsetkami, tytułem zwrotu wypłaconego poszkodowanemu zadośćuczynienia i odszkodowania. Pozwany został wcześniej skazany za spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na § 33 Rozporządzenia Ministra Finansów, który przewiduje możliwość dochodzenia zwrotu wypłaconego odszkodowania od kierującego, który wyrządził szkodę umyślnie lub w stanie po użyciu alkoholu. Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, a pozwany był zdolny do zawarcia ugody z powodem. Pozwany w apelacji zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie wniosku dowodowego z zeznań żony, błędną ocenę dowodów i nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie zaniżenia odszkodowania. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i odrzucając zarzuty apelującego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły być skutecznie podniesione z uwagi na brak zastrzeżeń do protokołu w trybie art. 162 kpc. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc, uznając opinię biegłego za rzetelną i wyczerpującą. Sąd Okręgowy potwierdził, że wysokość roszczenia była poza sporem, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika pozwanego na rozprawie. Sąd Okręgowy podzielił również ocenę prawnomaterialną Sądu Rejonowego, wskazując, że ugoda zawarta przez strony nie regulowała definitywnie wszystkich roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących roszczeń regresowych ubezpieczycieli wobec nietrzeźwych kierowców, kwestia przedawnienia takich roszczeń oraz przerwania biegu przedawnienia przez ugodę, a także ocena zdolności do czynności prawnych w kontekście alkoholizmu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku spowodowanego w stanie nietrzeźwości i roszczenia regresowego ubezpieczyciela. Kwestia zdolności do czynności prawnych jest oceniana indywidualnie w oparciu o opinię biegłego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie ubezpieczyciela o zwrot wypłaconego odszkodowania od kierowcy, który spowodował wypadek w stanie nietrzeźwości, ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale termin przedawnienia jest trzyletni, liczony od dnia wypłacenia odszkodowania poszkodowanemu, a ugoda zawarta z pozwanym przerwała bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że do roszczenia regresowego ubezpieczyciela ma zastosowanie ogólny trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą (art. 118 k.c.), a nie termin z art. 442 § 2 k.c. (roszczenie deliktowe). Ugoda zawarta z pozwanym przerwała bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c.
Czy pozwany był zdolny do zawarcia ugody z powodem, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia (alkoholizm)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany był zdolny do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli w dacie zawarcia ugody.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry, który jednoznacznie stwierdził brak przesłanek do przyjęcia, że pozwany znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Pozwany nie był dotknięty chorobą psychiczną, niedorozwojem umysłowym ani innym zaburzeniem czynności psychicznych skutkującym niezdolnością do podejmowania czynności prawnych.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając wniosek dowodowy z zeznań żony pozwanego?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty naruszenia art. 207 § 6, 217 i 227 kpc nie mogły być skutecznie podniesione w apelacji z uwagi na brak zastrzeżeń do protokołu w trybie art. 162 kpc. Ponadto, sąd uznał, że okoliczności, na które miał zeznawać świadek, zostały już wyczerpująco wyjaśnione, a wniosek dowodowy był spóźniony i nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Czy wysokość wypłaconego przez ubezpieczyciela odszkodowania była sporna?
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość roszczenia była poza sporem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na zapisie protokołu rozprawy z dnia 6 kwietnia 2018 roku, zgodnie z którym pełnomocnik pozwanego oświadczył, że wysokość roszczenia jest poza sporem, a przedmiotem badania winna być kwestia przedawnienia i zdolności pozwanego do zawarcia ugody. Pozwany nie domagał się sprostowania protokołu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| D. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
| I. M. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (11)
Główne
Rozp. Min. Fin. OC art. 33
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów
Zakładowi ubezpieczeń przysługuje uprawnienie dochodzenia od kierującego pojazdem zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC odszkodowania, jeżeli kierujący wyrządził szkodę umyślnie lub w stanie po użyciu alkoholu, albo zbiegł z miejsca zdarzenia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Zawarcie ugody przerywa bieg terminu przedawnienia.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany ustaleniami wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa i jego kwalifikacji.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Strona traci uprawnienie do podnoszenia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jeżeli nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu w sposób skonkretyzowany.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć twierdzenia i dowody, które są powoływane jedynie dla przedłużenia postępowania lub nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie regresowe ubezpieczyciela o zwrot odszkodowania wypłaconego kierowcy, który spowodował wypadek w stanie nietrzeźwości, jest uzasadnione na podstawie § 33 Rozporządzenia Ministra Finansów. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż ugoda zawarta z pozwanym przerwała bieg terminu przedawnienia, a pozew został wniesiony przed jego upływem. • Pozwany był zdolny do zawarcia ugody, co potwierdziła opinia biegłego psychiatry. • Wysokość roszczenia była poza sporem, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika pozwanego na rozprawie.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. • Zarzut braku zdolności pozwanego do zawarcia ugody. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 102, 207 § 6, 217, 227 kpc). • Zarzut błędnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc). • Zarzut nierozpoznania istoty sprawy w zakresie zaniżenia odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy był związany z mocy art. 11 kpc ustaleniami powołanego wyroku karnego, a związanie to dotyczyło ustaleń co do popełnienia przestępstwa i jego kwalifikacji, nie był natomiast związany wysokością wypłaconego przez powoda pokrzywdzonemu świadczenia. • Do przedawnienia roszczenia regresowego zakładu ubezpieczeń przeciwko kierującemu pojazdem mechanicznym ma zastosowanie ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych określony w art. 118 k.c. • Z opinii biegłego psychiatry M. Ć. w sposób jednoznaczny wynika, że brak jest przesłanek przemawiających za przyjęciem założenia, że pozwany w dacie zawarcia ugody z powodem znajdował się w stanie wyłączającym świadome, albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. • Skarżący nie mógł skutecznie podnosić w apelacji zarzutów naruszenia art. 207 § 6 kpc , art. 217 kpc , art. 227 kpc , bo nie zgłosił we właściwym czasie, zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 kpc.
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Dziewięcka
sędzia
Monika Wrona-Zawada
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących roszczeń regresowych ubezpieczycieli wobec nietrzeźwych kierowców, kwestia przedawnienia takich roszczeń oraz przerwania biegu przedawnienia przez ugodę, a także ocena zdolności do czynności prawnych w kontekście alkoholizmu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku spowodowanego w stanie nietrzeźwości i roszczenia regresowego ubezpieczyciela. Kwestia zdolności do czynności prawnych jest oceniana indywidualnie w oparciu o opinię biegłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności kierowcy, który spowodował wypadek w stanie nietrzeźwości, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie. Dodatkowo porusza kwestie przedawnienia roszczeń i zdolności do czynności prawnych, co jest istotne dla prawników.
“Nietrzeźwy kierowca musi zwrócić ubezpieczycielowi wypłacone odszkodowanie – sąd rozwiewa wątpliwości ws. przedawnienia i zdolności do czynności prawnych.”
Dane finansowe
WPS: 54 600 PLN
zwrot odszkodowania: 54 600 PLN
zadośćuczynienie: 21 000 PLN
odszkodowanie i koszty: 62 078,99 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.