IV KK 467/17

Sąd Najwyższy2018-12-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko osobieWysokanajwyższy
właściwość sądukasacjanaruszenie prawa procesowegosąd rejonowysąd okręgowyart. 119 k.k.dyskryminacja rasowakara ograniczenia wolności

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia przepisów o właściwości sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego A.G. Skazany został przez Sąd Rejonowy za czyn z art. 119 § 1 k.k. (groźby karalne z powodu przynależności rasowej). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów o właściwości sądu, wskazując, że sprawa powinna być rozpoznana przez Sąd Okręgowy, a nie Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, wniesioną na niekorzyść skazanego A. G. Skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 lutego 2017 r. za popełnienie występku z art. 119 § 1 k.k. (groźby uszkodzenia ciała wobec P. S. M. z powodu jego przynależności rasowej). Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na orzekaniu przez sąd niższego rzędu (Sąd Rejonowy) w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu (Sąd Okręgowy). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy orzekał z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., jako sądowi właściwemu rzeczowo i miejscowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, do rozpoznania w pierwszej instancji spraw o występki określone w rozdziale XVI Kodeksu karnego (w tym art. 119 § 1 k.k.) właściwy jest sąd okręgowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. jednoznacznie stwierdził, że sprawy o występki z rozdziału XVI Kodeksu karnego należą do właściwości sądu okręgowego w pierwszej instancji. Orzekanie przez sąd rejonowy w takiej sprawie stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
P. S. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Rejonowy w W.organ_państwowyoskarżyciel
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

W sprawach o występki określone w rozdziale XVI Kodeksu karnego w pierwszej instancji orzeka sąd okręgowy.

k.k. art. 119 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony (groźby karalne z powodu przynależności rasowej).

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu stanowi bezwzględną przesłankę uchylenia wyroku.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Przepis dotyczący stosowania przepisów o karze ograniczenia wolności.

k.k. art. 34 § § 1 i § 1a pkt 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 34 § § 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący zobowiązania do pisemnego przeproszenia.

k.k. art. 72 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zobowiązania do pisemnego przeproszenia.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Procedura rozpoznania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., stanowiące bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w postaci orzekania przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.

Godne uwagi sformułowania

zapadł prawomocny wyrok obarczony wskazanym w zarzucie niniejszej kasacji uchybieniem nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa, które stanowiło bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwość sądu okręgowego w sprawach o występki z rozdziału XVI Kodeksu karnego, w tym art. 119 § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o występki z rozdziału XVI k.k. i kwestii właściwości rzeczowej sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu, która ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości całego postępowania. Pokazuje, jak błąd formalny może doprowadzić do uchylenia prawomocnego wyroku.

Prawomocny wyrok uchylony przez Sąd Najwyższy z powodu błędu formalnego. Czy Twój wyrok był wydany przez właściwy sąd?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 467/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Małgorzata Gierczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika,
‎
w sprawie
A. G.
‎
skazanego z art.119 § 1 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 6 grudnia 2018 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. jako Sądowi I instancji.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w W. oskarżył A. G. o to, że w dniu 30 kwietnia 2016 r., w Ś., woj.
[…]
, kierował groźby uszkodzenia ciała wobec P. S. M. z powodu jego przynależności rasowej, to jest, oskarżył go o czyn z art. 119 § 1 k.k. W akcie oskarżenia prokurator wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 § 1 k.p.k. i art. 31 § 1 k.p.k. sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w W.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r., w sprawie o sygn. akt II K
[…]
, Sąd Rejonowy w W. uznał A. G. za winnego czynu zarzuconego mu aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 119 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 119 § 1 k.k., stosując dyspozycję art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Na mocy art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 k.k. Sąd zobowiązał oskarżonego do pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 1 marca 2017 r. bez postępowania odwoławczego, gdyż żadna ze stron go nie zaskarżyła.
W dniu 13 listopada 2017 r. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. kasację od tego wyroku. Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., stanowiące bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w postaci orzekania przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w W. wyroku skazującego A.G. za popełnienie występku z art. 119 § 1 k.k., mimo, iż zgodnie ze wskazanym przepisem prawa procesowego, do orzekania o ten występek określony w rozdziale XVI Kodeksu karnego, właściwym w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, to jest, Sąd Okręgowy w K
.
W konkluzji Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., jako Sądowi właściwemu rzeczowo i miejscowo.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja
Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego była zasadna i należało ją uwzględnić
. Słusznie wskazuje skarżący, że
wyrok Sądu Rejonowego w W. zapadł z rażącym naruszeniem art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że w sprawach o występki określone w rozdziale XVI Kodeksu karnego – a do nich należy występek z art. 119 § 1 k.k. – w pierwszej instancji orzeka sąd okręgowy. Skoro zaś w niniejszej sprawie orzekł Sąd Rejonowy, nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa, które stanowiło bezwzględną przesłankę procesową z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
W uzasadnieniu kasacji zawarto też uwagi odnośnie do kary możliwej do wymierzenia wobec oskarżonego po przeprowadzeniu ponownego postępowania. Sąd Najwyższy uznał, iż wypowiedzenie się w tej materii na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne i niecelowe. Sąd pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i dopiero po ewentualnym przyjęciu, że A.G. jest sprawcą zarzuconego mu czynu i ponosi w tym zakresie winę, poczyni ustalenia w zakresie możliwej do wymierzenia kary, z uwzględnieniem wszystkich ustawowych przesłanek.
W rezultacie, doprowadziło to do sytuacji, w której zapadł prawomocny wyrok obarczony wskazanym
w zarzucie niniejszej kasacji uchybieniem. W tej sytuacji należało wniesioną kasację uwzględnić w całości. Z tego powodu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok
Sądu Rejonowego w W.
i
przekazał sprawę do ponownego merytorycznego rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo i rzeczowo, to jest, Sądowi Okręgowemu w K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI