II CA 113/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty z tytułu umowy pożyczki udzielonej przez (...) w Gdyni zmarłej W. B., której spadkobiercą został pozwany D. B. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 roku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7 910,78 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Rejonowy uznał, że prowizja (4 437,00 zł) i składka ubezpieczeniowa (4 785,58 zł) zawarte w umowie pożyczki stanowiły niedozwolone klauzule abuzywne, rażąco naruszające interesy konsumenta. Powód wniósł apelację, zaskarżając wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa oraz rozstrzygnięcia o kosztach. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale nie zgodził się z jego oceną prawną. Uznał, że prowizja w wysokości 4 437,00 zł (18% kwoty udostępnionej) była uzasadniona, zwłaszcza przy 10-letnim okresie spłaty pożyczki, i nie naruszała rażąco interesów konsumenta ani dobrych obyczajów. Podkreślił, że wysokość prowizji mieściła się w granicach przyzwoitości i była niższa niż w przypadku firm pożyczkowych. Sąd Okręgowy uznał również, że składka ubezpieczeniowa na wypadek śmierci, trwałej niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji pożyczkobiorcy była uzasadnionym zabezpieczeniem interesów pożyczkodawcy i nie naruszała interesu pożyczkobiorcy. W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził dodatkowo od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 777,08 zł z odsetkami, podwyższył zasądzoną kwotę kosztów postępowania za pierwszą instancję i zasądził koszty postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy uchylił również punkt wyroku dotyczący wynagrodzenia kuratora, uznając, że nie było podstaw do obciążenia powoda tymi kosztami, skoro sprawę wygrał.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście prowizji i ubezpieczeń, oraz zasady rozstrzygania o kosztach postępowania przez sąd drugiej instancji.
Dotyczy specyficznych okoliczności umowy pożyczki, w tym długiego okresu kredytowania i wysokości prowizji/ubezpieczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prowizja i składka ubezpieczeniowa w umowie pożyczki konsumenckiej stanowią niedozwolone klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ich wysokość jest uzasadniona, mieści się w granicach przyzwoitości i nie narusza rażąco interesów konsumenta, zwłaszcza przy długim okresie kredytowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że prowizja i ubezpieczenie były uzasadnione ze względu na długi okres kredytowania i ryzyko pożyczkodawcy. Stwierdził, że nie naruszają one rażąco interesów konsumenta ani dobrych obyczajów, w przeciwieństwie do oceny Sądu Rejonowego.
Czy sąd drugiej instancji może zmienić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszej instancji, jeśli uwzględnia apelację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszej instancji, jeśli uwzględnia apelację i zmienia wyrok sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podwyższył zasądzoną kwotę kosztów postępowania za pierwszą instancję, ponieważ zmienił wyrok Sądu Rejonowego na korzyść powoda, który wygrał sprawę w całości po apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) w Gdyni | spółka | powód |
| D. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. B. | osoba_fizyczna | poprzednik prawny pozwanego |
| A. W. | inne | kurator dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
u.k.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 5 § pkt 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 36a § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Pomocnicze
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 481 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 481 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja i składka ubezpieczeniowa w umowie pożyczki konsumenckiej nie stanowią klauzul abuzywnych, gdy są uzasadnione ekonomicznie i nie naruszają rażąco interesów konsumenta. • Długi okres kredytowania uzasadnia wyższą prowizję ze względu na zwiększone ryzyko pożyczkodawcy. • Ubezpieczenie pożyczki jest dopuszczalnym zabezpieczeniem interesów pożyczkodawcy i nie narusza interesu konsumenta, jeśli warunki są jasne. • Sąd drugiej instancji ma prawo zmienić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszej instancji, jeśli uwzględnia apelację.
Odrzucone argumenty
Prowizja i składka ubezpieczeniowa w umowie pożyczki konsumenckiej stanowią niedozwolone klauzule abuzywne, rażąco naruszające interesy konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
wysokość prowizji została ustalona na kwotę 4 437,00 zł stanowiącą 18,00 % kwoty udostępnionej pożyczkobiorcy • wysokość tej prowizji mieści się w „granicach przyzwoitości” • sama możliwość ubezpieczenia umowy jest dozwolona i została przewidziana w umowie o kredycie konsumenckim • brak było podstaw do pobrania od powoda kwoty 1440 zł tytułem wynagrodzenia kuratora
Skład orzekający
Dariusz Mizera
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście prowizji i ubezpieczeń, oraz zasady rozstrzygania o kosztach postępowania przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności umowy pożyczki, w tym długiego okresu kredytowania i wysokości prowizji/ubezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, a orzeczenie Sądu Okręgowego stanowi istotną zmianę w stosunku do oceny Sądu Rejonowego, co jest ciekawe dla prawników i konsumentów.
“Sąd Okręgowy: Prowizja i ubezpieczenie w pożyczce konsumenckiej mogą być legalne! Kluczowy zwrot w orzecznictwie.”
Dane finansowe
WPS: 18 687,86 PLN
zapłata: 10 777,08 PLN
zwrot kosztów postępowania: 4617 PLN
zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 2550 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.