II Ca 111/19

Sygn. akt II Ca 111/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2019 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Paweł Hochman Sędziowie SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.) SSA w SO Grzegorz Ślęzak Protokolant st. sekr. sąd. Beata Gosławska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2019 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego A. W. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową T. W. przeciwko M. W. o podwyższenie alimentów na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 17 grudnia 2018 roku, sygn. akt III RC 283/18 zmienia zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i drugim sentencji w ten sposób, że ustalone w nim od pozwanego na rzecz małoletniego powoda alimenty w kwocie po 800 złotych miesięcznie podwyższa do kwoty po 1.000 (jeden tysiąc) złotych miesięcznie. SSO Paweł Hochman SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSA w SO Grzegorz Ślęzak Sygn. akt II Ca 111/19 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 20.09.2018 r. przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda A. W. wniosła o podwyższenie alimentów od pozwanego M. W. z kwoty po 250 zł do kwoty po 1000 zł miesięcznie. Pełnomocnik pozwanego uznał powództwo do kwoty po 700 zł miesięcznie. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Bełchatowie podwyższył alimenty od pozwanego M. W. na rzecz małoletniego powoda A. W. z kwoty po 250,00 złotych miesięcznie ustalonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 października 2008 roku w sprawie sygn. akt I C 726/08 do kwoty po 800,00 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 17 grudnia 2018 roku, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z kwot, z pozostawieniem bez zmian pozostałych dotychczasowych warunków płatności; oddalił powództwo w pozostałym zakresie; zniósł wzajemnie koszty procesu między stronami; nakazał pobrać od pozwanego M. W. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 330,00 złotych tytułem opłaty oraz 6,00 złotych za klauzulę wykonalności oraz nadał wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 28.10.2008 r. w sprawie IC 726/08 rozwiązano przez rozwód związek małżeński M. W. i T. W. . Tym samym orzeczeniem zasądzono od pozwanego alimenty na rzecz małoletniego syna A. W. w kwocie po 250 zł miesięcznie. T. W. ma 48 lat, pracuje jako magazynier. Ma na utrzymaniu syna A. lat 15. Syn uczęszcza do klasy III gimnazjum. Powód nie ma majątku i własnych dochodów Jest zdrowy, ale cierpi na genetyczne uszkodzenie tkanki mięśniowej kolana. Aktualnie chodzi na siłownię celem wzmocnienia tej tkanki, chodzi na basen. Karnet na basen na cały rok kosztuje 150zł, siłownia miesięcznie 80zł. Jego choroba wymaga też odpowiedniej diety. Są to preparaty białkowe za które płaci około 80zł miesięcznie. Od roku 2011 roku powód jest leczony z powodu wady zgryzu. Koszty leczenia to wizyta kontrolna co 6 tygodni. Jest leczony stomatologicznie z powodu próchnicy - jedna wizyta kosztuje 60zł, korzysta z leczenia u okulisty. Prywatnie przychodzi korepetytor z angielskiego kwota za jedną lekcję wynosi 35zł. Matka powoda poza wynagrodzeniem za pracą otrzymuje jako prezes ogródków działkowych średnio około 2.000zł rocznie netto. Leczy się z powodu depresji od wielu lat po urodzeniu syna. Ma mieszkanie własnościowe w którym mieszka z synem. Czynsz wynosi około 500zł, średnio za prąd około 40zł miesięcznie, za gaz 50zł za dwa miesiące, internet 40zł, telefon 50zł. Ogrzewanie jest w czynszu. Nie ma w tej chwili zadłużeń. M. W. ma lat 53, jest spawaczem. Otrzymuje wynagrodzenie za pracę średnio 4437,81 zł netto miesięcznie. Ma mieszkanie własnościowe, w którym sam mieszka oraz samochód osobowy T. (...) z 2007 roku. Ogólnie jest zdrowy, ale od 2001 roku leczy się urologicznie. Chodzi na prywatne wizyty raz na kwartał, jedna wizyta kosztuje 150zł. Dostaje lek, który jest refundowany. Nie posiada zadłużeń. Koszty utrzymania mieszkania to czynsz 500 zł., gaz 50zł., energia 100 zł. na dwa miesiące. Jego kontakty z synem są nieregularne. Syn przychodzi do niego w piątek i wraca w niedzielę. W tym roku kupił dwa razy karnet na siłownię synowi za kwotę 100 zł. Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, że powództwo jest zasadne w części. W przedmiotowej sprawie zmiana stosunków nastąpiła, ponieważ w ciągu 10 lat od ostatniego orzeczenia o alimentach, wzrosły usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe zobowiązanego. Decydujący wpływ na powyższą zmianę miał wzrost kosztów utrzymania małoletniego powoda wobec jego dorastania. Biorąc pod uwagę wiek powoda, jego stan zdrowia, koszt wyżywienia, nauki, mieszkania Sąd Rejonowy określił miesięczne usprawiedliwione potrzeby A. W. na kwotę po ok. 1200 zł. W ocenie Sądu Rejonowego ustalone w nowej wysokości świadczenie alimentacyjnie odpowiada zaistniałej zmianie stosunków i leży w granicach możliwości zarobkowych zobowiązanego. Realizuje również utrwaloną w orzecznictwie zasadę, że dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. W pozostałym zakresie usprawiedliwione potrzeby małoletniego powoda zaspakajać winna jego matka, na której także ciąży obowiązek alimentacyjny. Z uwagi na to, iż przedstawicielka ustawowa małoletniego uzyskuje niższe niż pozwany dochody, ciążący na niej obowiązek alimentacyjny wobec syna realizować będzie głównie poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie małoletniego O powyższym Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 138 k.r.o. , zaś o kosztach procesu z mocy art. 100 k.p.c. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie w części oddalającej powództwo wniosła przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła zbyt niskie ustalenie świadczenia alimentacyjnego, nie uwzględnienie rzeczywistych zarobków pozwanego. Wskazując na powyższe wnosiła o zmianę wyroku w pkt. l przez podwyższenie kwoty alimentów do kwoty po 1000 zł miesięcznie. Pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest zasadna. W sprawie niniejszej powód wystąpił z powództwem przeciwko pozwanemu o podwyższenie alimentów. Podstawą prawną tak wywiedzionego powództwa jest przepis art. 138 k.r.o. Przepis w/w dopuszcza zmianę wysokości ustalonych już alimentów ( przez podwyższenie lub obniżenie ) w razie zmiany stosunków po stronie zarówno uprawnionego, jak i zobowiązanego. Zatem dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. , należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności na tle sytuacji ogólnej mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana wyroku ustalającego wysokość alimentów dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu, a jej ustalenie następuje poprzez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami uprzednio istniejącymi (por. uchwała SN z dnia 16.12.197 r., w sprawie III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42; wyrok Sn z dnia 25.05.1999 r., w sprawie I CKN 274/99 ). W tym stanie rzeczy do obowiązków sądu należy wyłącznie czynienie ustaleń faktycznych kierunku zmiany stosunków. W sprawie niniejszej powód żąda podwyższenia alimentów po upływie 10 lat od ich ostatniego ustalenia. Ta okoliczność powoduje, że w chwili obecnej zarówno usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, jak też zarobki pozwanego uległy znacznym zmianą. Zgodzić się należy, że potrzeby dorastającego powoda należy określić na wyższym poziomie niż ustalił to Sąd I instancji. Podkreślić należy, że potrzeby powoda będą się zwiększać z powodu kończenia nauki w tym roku szkolnym w gimnazjum i rozpoczęciu nauki w szkole średniej. Powód cierpi na nawracające zwichnięcie rzepki kolanowej, co wymaga rehabilitacji w celu wzmocnienia tkanki łącznej i mięśniowej. Korzystanie zatem z zajęć na siłowni i basenu oraz specjalnie zbilansowanej diety jest uzasadnione. W tym miejscu podkreślić należy także, że pozwany nie interesuje się małoletnim powodem, utrzymuje z nim sporadyczne kontakty. W świetle powyższego mając na uwadze wiek powoda, stan jego zdrowia oraz etap jego edukacji, a także fakt iż alimenty są ustalane na przyszłość , to w ocenie Sądu Okręgowego potrzeby te należy określić na kwotę około 1400 zł miesięcznie. Pozwany jak wynika, z poczynionych ustaleń faktycznych pracuje w (...) i w związku z powyższym pobiera świadczenia dodatkowe w postaci 13, 14 wynagrodzenia za pracę oraz świadczenie z okazji tzw. (...) . Tymczasem dla potrzeb niniejszej sprawy pozwany przedstawił zaświadczenie o zarobkach bez wyżej dodatkowych świadczeń ( w kwocie 4437 zł ). Zgodzić się należy z autorem apelacji, iż przeciętnie wynagrodzenie za pracę pozwanego wraz z dodatkami wynosi ponad 5000,00 zł miesięcznie. W ocenie Sądu II instancji pozwany jest w stanie z uwagi na swą sytuację majątkową i zarobkową płacić tytułem alimentów podwyższonych kwotę po 1000,00 zł miesięcznie. Alimenty w tej wysokości nie przekraczają 20 % jego przeciętnych miesięcznych dochodów. Zasądzone alimenty w tej wysokości pozwolą zaspokoić usprawiedliwione potrzeby powoda . Ponieważ zaskarżone orzeczenie zostało wydane z obrazą przepisu art. 138 k.r.o. w związku z art. 135 k.r.o. dlatego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. SSO Paweł Hochman SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSA w SO Grzegorz Ślęzak