II CA 1101/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne, które posadowiło na niej podziemną linię energetyczną. Powódka, właścicielka nieruchomości, domagała się wynagrodzenia za okres, w którym linia stanowiła własność dwóch spółek energetycznych. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, opierając się na przepisach o posiadaniu w złej wierze i opinii biegłego. Pozwane spółki wniosły apelacje, kwestionując ustalenia sądu co do dobrej wiary, oceny dowodów (opinii biegłego) oraz wysokości zasądzonego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, częściowo uwzględniając apelacje, zmienił zaskarżony wyrok. Utrzymał w mocy ustalenie o złej wierze pozwanych, ale skorygował wysokość wynagrodzenia, obniżając je poprzez zastosowanie niższego współczynnika korygującego przy wyliczeniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Sąd Okręgowy szczegółowo analizował opinię biegłego, uznając częściowo zarzuty pozwanych co do współczynnika korygującego za zasadne, co doprowadziło do obniżenia zasądzonych kwot.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne bez tytułu prawnego jest wykonywane w złej wierze, nawet przy posiadaniu decyzji administracyjnych. Metodologia ustalania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez infrastrukturę przesyłową, w tym stosowanie współczynnika korygującego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posadowienia linii energetycznej na nieruchomości prywatnej i może wymagać dostosowania do innych rodzajów infrastruktury lub odmiennych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne korzystające z nieruchomości prywatnej w celu posadowienia linii energetycznej, bez tytułu prawnego, działa w dobrej czy złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Działanie przedsiębiorstwa energetycznego w takich okolicznościach należy kwalifikować jako działanie w złej wierze, nawet jeśli budowa odbyła się na podstawie decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że samo uzyskanie decyzji lokalizacyjnych i pozwoleń na budowę nie rozstrzyga o dobrej wierze posiadacza nieruchomości. Brak wyraźnego lub dorozumianego sprzeciwu właściciela nieruchomości co do inwestycji i eksploatacji linii uniemożliwia uznanie dobrej wiary.
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez linię energetyczną, uwzględniając specyfikę służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość wynagrodzenia powinna uwzględniać stopień ingerencji w prawo własności i zakres korzystania z nieruchomości, a nie tylko liczbę współkorzystających podmiotów. Zastosowanie niższego współczynnika korygującego jest uzasadnione, gdy ingerencja jest niewielka.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skorygował opinię biegłego, uznając, że przyjęty przez nią współczynnik korygujący (0,5) był zbyt wysoki. Zastosowano niższy współczynnik (0,2) ze względu na niewielkie ograniczenia dla właściciela wynikające z obecności podziemnego kabla, który biegnie blisko granicy działki i nie uniemożliwia znacząco korzystania z nieruchomości.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył zasady procesowe, dopuszczając dowód z opinii biegłego po zamknięciu przewodu sądowego, w celu pouczenia strony nieposiadającej wykształcenia prawniczego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo udzielił pouczenia stronie, która nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co mieści się w zakresie art. 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że okoliczności sprawy uzasadniały potrzebę udzielenia powódce pouczenia co do celowości złożenia wniosku o opinię biegłego, zwłaszcza w kontekście nierówności stron (profesjonalni pełnomocnicy pozwanych kontra nieprofesjonalna powódka).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w P. | spółka | pozwana |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Rozszerza obowiązek zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy na okres od zasiedzenia do momentu zaprzestania posiadania.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosuje przepisy o roszczeniach właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi do stosunków między właścicielem a posiadaczem zależnym, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Pomocnicze
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary posiadacza.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek udzielania pouczeń stronom przez sąd.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 100
Kodeks cywilny
Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie stron nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne w celu posadowienia linii energetycznej bez tytułu prawnego należy kwalifikować jako posiadanie w złej wierze. • Wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powinna być ustalana z uwzględnieniem faktycznego stopnia ingerencji w prawo własności, a nie tylko liczby współkorzystających podmiotów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przez sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów (opinii biegłego) i domniemania dobrej wiary. • Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przez sąd pierwszej instancji zasad procesowych poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego po zamknięciu przewodu sądowego.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać, że posiadanie pozwanych rozpoczęło się i było przez sporny okres wykonywane w takich okolicznościach, które usprawiedliwiały ich przekonanie, że nie naruszają prawa własności prywatnych właścicieli nieruchomości. • wybudowanie na cudzej nieruchomości urządzeń przesyłowych przez korzystające z nich przedsiębiorstwo po uzyskaniu decyzji wydawanych w procesie budowlanym nie rozstrzyga o możliwości zakwalifikowania posiadania nieruchomości, na której te urządzenia zostały posadowione, jako wykonywanego w dobrej wierze. • przyjęcie przez biegłą współczynnika korygującego na poziomie wyższym niż 0,2 jest sprzeczne z logiką i nie uwzględnia w sposób dostateczny okoliczności zachodzących w sprawie.
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Sobieraj
sędzia
Małgorzata Czerwińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne bez tytułu prawnego jest wykonywane w złej wierze, nawet przy posiadaniu decyzji administracyjnych. Metodologia ustalania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez infrastrukturę przesyłową, w tym stosowanie współczynnika korygującego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posadowienia linii energetycznej na nieruchomości prywatnej i może wymagać dostosowania do innych rodzajów infrastruktury lub odmiennych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu posadowienia infrastruktury przesyłowej na prywatnych gruntach i roszczeń właścicieli o wynagrodzenie. Analiza dobrej/złej wiary oraz metodyka ustalania wynagrodzenia są kluczowe dla praktyków.
“Linia energetyczna na Twojej działce? Kiedy przedsiębiorstwo działa w złej wierze i jak wywalczyć należne wynagrodzenie.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 1338,59 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 1317,3 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.