II CA 1099/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania i zadośćuczynienia za wypadek z 22 stycznia 2006 r., w którym powód B. K. uszkodził swój samochód po wjechaniu w zerwane liny trakcyjne, będące skutkiem złamania się skorodowanego słupa podtrzymującego sieć. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych Gminy W. i Zakładu (...) sp. z o.o. solidarnie kwotę 12650,59 zł odszkodowania za szkody materialne i ustalił ich odpowiedzialność na przyszłość za skutki zdarzenia, a także zasądził zadośćuczynienie w kwocie 10 000 zł. Sąd Rejonowy uznał odpowiedzialność Gminy W. z tytułu posiadania samoistnego budowli (art. 434 kc) oraz odpowiedzialność Zakładu (...) sp. z o.o. z tytułu czynu niedozwolonego (art. 416 kc) za niewłaściwą konserwację sieci trakcyjnej. Sąd Rejonowy oddalił część powództwa dotyczącą kosztów najmu samochodu zastępczego i przejazdów komunikacją miejską, uznając brak adekwatnego związku przyczynowego. Apelacje powoda, Gminy W. i Zakładu (...) sp. z o.o. zostały oddalone przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych Sądu Rejonowego, oddalając zarzuty dotyczące wysokości zadośćuczynienia, zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz odpowiedzialności pozwanych. Sąd Okręgowy podkreślił, że Gmina W. jako samoistny posiadacz budowli odpowiada na zasadzie ryzyka, a słup nie był utrzymany w należytym stanie. Odpowiedzialność Zakładu (...) sp. z o.o. wynikała z niedbalstwa w konserwacji sieci trakcyjnej, mimo stosowania jedynie oględzin zewnętrznych, co było niewystarczające. Sąd Okręgowy oddalił również zarzut przedawnienia roszczenia wobec Zakładu (...) sp. z o.o., uznając, że powód podejmował próby ustalenia podmiotu odpowiedzialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności zarządcy infrastruktury (gminy) za szkody wynikłe z zaniedbań w utrzymaniu infrastruktury technicznej (słupy trakcyjne), odpowiedzialności profesjonalnego wykonawcy za niewłaściwą konserwację, a także zasady ustalania adekwatnego związku przyczynowego dla kosztów związanych z wypadkiem oraz biegu przedawnienia roszczeń.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego słupa i zakresu obowiązków umownych mogą wpływać na stosowanie tej wykładni w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest odpowiedzialność samoistnego posiadacza budowli (Gminy) za szkodę wynikłą z zawalenia się słupa trakcyjnego, mimo zawarcia umowy o zastępstwo inwestorskie z innym podmiotem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Gmina jako samoistny posiadacz budowli odpowiada na zasadzie ryzyka za szkodę wynikłą z zawalenia się budowli, chyba że udowodni, iż budowla była utrzymana należycie lub wada wynikała z budowy. Zawarcie umowy z innym podmiotem nie zwalnia jej z odpowiedzialności, jeśli budowla nie była utrzymana w należytym stanie.
Uzasadnienie
Słup trakcyjny nie był utrzymany w należytym stanie z powodu korozji, co obniżyło jego nośność. Gmina jako właściciel i samoistny posiadacz odpowiada na zasadzie ryzyka, a umowa z innym podmiotem nie wyłącza tej odpowiedzialności, gdy budowla jest zaniedbana.
Czy podmiot wykonujący konserwację sieci trakcyjnej odpowiada za szkodę wynikłą z zawalenia się słupa, jeśli stosował jedynie oględziny zewnętrzne, a nie specjalistyczne metody kontroli stanu technicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot wykonujący konserwację sieci trakcyjnej odpowiada za szkodę, jeśli jego działania (lub zaniechania) pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, a stosowane metody konserwacji były niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa.
Uzasadnienie
Zakład (...) sp. z o.o. zobowiązał się do utrzymania pełnej sprawności technicznej sieci trakcyjnej. Stosowanie jedynie oględzin zewnętrznych, bez specjalistycznych metod (np. ultradźwiękowych pomiarów grubości), było niewystarczające do wykrycia korozji wewnętrznej i oceny nośności słupa, co doprowadziło do jego zawalenia. Działania te były sprzeczne z zasadami sztuki budowlanej i profesjonalizmu.
Czy koszty najmu samochodu zastępczego i przejazdów komunikacją miejską są adekwatnym następstwem szkody w sytuacji, gdy poszkodowany posiadał inny sprawny pojazd lub mógł naprawić uszkodzony pojazd w rozsądnym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te nie są adekwatnym następstwem szkody, jeśli nie wynikają z rzeczywistej potrzeby i nie mieszczą się w okresie niezbędnym do naprawy pojazdu lub gdy poszkodowany dysponuje innymi środkami transportu.
Uzasadnienie
Powód posiadał dwa samochody, a uszkodzony pojazd R. był używany sporadycznie do celów kolekcjonerskich. Naprawa pojazdu M. została dokonana, a okres korzystania z samochodu zastępczego był znacznie dłuższy niż okres niezbędny do naprawy, co czyniło te wydatki nieuzasadnionymi ekonomicznie i niepozostającymi w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem.
Czy roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie uległo przedawnieniu, jeśli powód podejmował próby ustalenia podmiotu odpowiedzialnego, a informacje o odpowiedzialności konkretnego podmiotu były niejasne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, jeśli powód działał zapobiegliwie, podejmował próby ustalenia odpowiedzialnego podmiotu, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od momentu, gdy mógł z wystarczającym prawdopodobieństwem przypisać sprawstwo konkretnemu podmiotowi.
Uzasadnienie
Powód wielokrotnie zwracał się do różnych podmiotów, które odsyłały go do innych. Dopiero późniejsze pisma i wnioski pozwoliły na ustalenie odpowiedzialności Zakładu (...) sp. z o.o. Działania pozwanych utrudniały ustalenie odpowiedzialnego, co uzasadniało rozpoczęcie biegu przedawnienia od późniejszego momentu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina W. | organ_państwowy | pozwany |
| Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o. we W. | spółka | pozwany |
| Zakładowi (...) Sp. z o.o. we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz budowli odpowiada za szkodę wyrządzoną przez jej zawalenie się lub oderwanie się części, chyba że zawalenie nie wynikło z braku utrzymania budowli w należytym stanie ani z wady budowy.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Osoba, która z własnej winy (...) wyrządziła drugiemu szkodę, jest obowiązana do jej naprawienia.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działań lub zaniechań, z których wynikła szkoda.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym (szkoda na osobie) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Kto powierza wykonanie czynności drugiemu, nie jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę, chyba że ponosi winę w wyborze albo że powierzenie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia na podstawie przekonania, opartego na wszystkich dowodach, o istnieniu lub nieistnieniu przesłanek wskazanych w art. 232.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
k.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
k.c. art. 442(1) § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Gminy W. jako samoistnego posiadacza budowli na zasadzie ryzyka (art. 434 kc). • Odpowiedzialność Zakładu (...) sp. z o.o. za szkodę wynikłą z niewłaściwej konserwacji sieci trakcyjnej (art. 416 kc). • Brak adekwatnego związku przyczynowego dla kosztów najmu samochodu zastępczego i przejazdów komunikacją miejską. • Brak przedawnienia roszczenia wobec Zakładu (...) sp. z o.o. z uwagi na podejmowane próby ustalenia odpowiedzialnego podmiotu.
Odrzucone argumenty
Argumenty powoda o konieczności wynajęcia samochodu zastępczego i zwrotu kosztów przejazdów komunikacją miejską. • Argumenty Gminy W. o wyłączeniu jej odpowiedzialności z uwagi na umowę z MPK i odpowiedzialność MPK. • Argumenty Zakładu (...) sp. z o.o. o ograniczeniu jego odpowiedzialności do oględzin wzrokowych i braku winy. • Zarzut przedawnienia roszczenia wobec Zakładu (...) sp. z o.o.
Godne uwagi sformułowania
Słup trakcyjny nie był jednak utrzymany w należytym stanie z uwagi na występującą na nim korozję zewnętrzną i wewnętrzną, co spowodowało obniżenie jego pierwotnej nośności do około 10-20%. • Posiadacza samoistnego od odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zawalenie się budowli nie zwalnia umowa zawarta z inną osobą, której przedmiotem jest oddanie tej budowli w posiadanie zależne, czy też powierzenie czynności związanych z dbałością o zachowanie jej należytego stanu. • Pozwany Zakład (...) sp. z o.o. nie różnicuje metod działania, stosując jedynie wzrokowe oględziny zewnętrzne do wszystkich rodzajów słupów bez względu na ich konstrukcję, materiał, z którego zostały wykonane i wiek danego urządzenia, co zostało ocenione jako prowadzące wprost do systematycznego pogarszania się stanu sieci trakcyjnej i wyposażenia towarzyszącego. • Nie można wykluczyć stopniowej poprawy stanu zdrowia powoda, tym bardziej, że bądąc w tym czasie bezrobotnym powód podjął jednakże w niedługim czasie od 1. 06.2007r. wykonywanie też trudnej i wyczerpującej psychicznie pracy zawodowej kuratora zawodowego we wskazanym Sądzie Rejonowym, którą wykonuje do dziś.
Skład orzekający
Mariusz Łakomy
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Jaroń
członek
Anna Kuczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności zarządcy infrastruktury (gminy) za szkody wynikłe z zaniedbań w utrzymaniu infrastruktury technicznej (słupy trakcyjne), odpowiedzialności profesjonalnego wykonawcy za niewłaściwą konserwację, a także zasady ustalania adekwatnego związku przyczynowego dla kosztów związanych z wypadkiem oraz biegu przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego słupa i zakresu obowiązków umownych mogą wpływać na stosowanie tej wykładni w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wypadku spowodowanego zaniedbaniami w utrzymaniu infrastruktury miejskiej, co ma szerokie implikacje dla bezpieczeństwa publicznego i odpowiedzialności podmiotów zarządzających taką infrastrukturą.
“Zaniedbany słup trakcyjny zrujnował życie kierowcy – sąd rozstrzyga, kto ponosi winę za wypadek.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 12 650,59 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
odszkodowanie za szkodę majątkową - uszkodzenie samochodu: 1570 PLN
odszkodowanie za paliwo: 82 PLN
odszkodowanie za leki i kołnierz ortopedyczny: 998,59 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.