II CA 1096/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację wnioskodawcy J. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łobzie w sprawie o podział majątku wspólnego z udziałem R. S. (1), dokonał częściowej zmiany zaskarżonego postanowienia. Zmiana dotyczyła głównie rozliczenia nakładów uczestniczki z majątku osobistego na majątek wspólny, które zostały ustalone na niższą kwotę (17.605,41 zł zamiast 20.593,81 zł). W konsekwencji, dopłata pieniężna zasądzona od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy została zwiększona do kwoty 42.002,86 zł, z terminem płatności do 16 maja 2017 r. i odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Apelacja została oddalona w pozostałej części. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy ustalenie nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym (30% dla wnioskodawcy, 70% dla uczestniczki), uznając, że zachodziły ważne powody do takiego rozstrzygnięcia, wynikające z nagannego postępowania wnioskodawcy w trakcie trwania małżeństwa (alkoholizm, zdrady, problemy z prawem, zaniedbywanie obowiązków). Sąd odwoławczy skorygował również rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, uwzględniając zarzuty apelacji dotyczące rozliczenia darowizny na zakup samochodu oraz kosztów budowy ogrodzenia i położenia polbruku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 k.p.c., obciążając każdego z uczestników kosztami związanymi z ich udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie nierównych udziałów w majątku wspólnym w przypadku rażąco nagannego postępowania jednego z małżonków, rozliczanie nakładów i wydatków po ustaniu wspólności, zasady rozliczeń w sprawach o podział majątku.
Każda sprawa o podział majątku jest indywidualna, a ocena 'ważnych powodów' i stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją ważne powody do ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym, uwzględniając stopień przyczynienia się każdego z nich do jego powstania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją ważne powody do ustalenia nierównych udziałów, ponieważ wnioskodawca rażąco nie przyczyniał się do powstania majątku wspólnego, a wręcz go uszczuplał swoim nagannym postępowaniem (alkoholizm, zdrady, problemy z prawem, zaniedbywanie obowiązków), podczas gdy uczestniczka w znacznie większym stopniu przyczyniła się do jego powstania poprzez pracę zarobkową i osobiste starania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naganne postępowanie wnioskodawcy (płacenie alimentów na dziecko pozamałżeńskie przez 25 lat, zdrady, problemy z prawem, zaniedbywanie obowiązków służbowych i rodzinnych, pomoc finansowa obecnej żonie) stanowiło 'ważne powody' do odstąpienia od zasady równych udziałów. Jednocześnie stwierdzono, że wnioskodawca w mniejszym stopniu przyczynił się do powstania majątku wspólnego niż uczestniczka, która ponosiła większy ciężar pracy zarobkowej i domowej.
Jak rozliczyć nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny oraz wydatki poniesione po ustaniu wspólności na majątek wspólny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny podlegają rozliczeniu, z uwzględnieniem przepisów o współwłasności w przypadku wydatków po ustaniu wspólności. Sąd skorygował wysokość nakładów uczestniczki, uwzględniając zarzuty apelacji dotyczące darowizny na samochód i kosztów budowy ogrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd rozliczył nakłady z majątku osobistego uczestniczki na majątek wspólny, w tym darowiznę na zakup samochodu (uznając, że pieniądze te zostały zainwestowane w inne dobra majątkowe, a nie zużyte) oraz koszty budowy ogrodzenia. W przypadku ogrodzenia, Sąd uwzględnił jedynie te koszty, na które wnioskodawca wyraził zgodę, pomniejszając rozliczaną kwotę o koszty położenia polbruku, na które zgody nie było. Rozliczono również wydatki na utrzymanie nieruchomości po ustaniu wspólności.
Czy sąd powinien z urzędu orzec o odsetkach w przypadku opóźnienia w zapłacie zasądzonej dopłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien z urzędu orzec o odsetkach w przypadku opóźnienia w zapłacie zasądzonej dopłaty, zgodnie z art. 212 § 3 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skorygował postanowienie Sądu Rejonowego, dodając zapis o odsetkach ustawowych za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności zasądzonej kwoty, uznając, że jest to obowiązek sądu wynikający z przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasada równych udziałów małżonków w majątku wspólnym.
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość ustalenia nierównych udziałów z ważnych powodów i z uwzględnieniem stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego.
k.r.o. art. 45 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zwrot wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów.
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Sąd oznaczy termin i sposób uiszczenia dopłat i spłat, a także wysokość i termin uiszczenia odsetek w razie opóźnienia.
k.p.c. art. 567 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów i zwrocie nakładów.
k.p.c. art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania o podział majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.r.o. art. 43 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przy ocenie stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego uwzględnia się nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naganne postępowanie wnioskodawcy (alkoholizm, zdrady, problemy z prawem) jako podstawa do ustalenia nierównych udziałów. • Znacznie większy stopień przyczynienia się uczestniczki do powstania majątku wspólnego. • Korekta rozliczenia nakładów uczestniczki z majątku osobistego na majątek wspólny, w tym wyłączenie kosztów polbruku z uwagi na brak zgody wnioskodawcy. • Obowiązek sądu do orzeczenia o odsetkach z urzędu w przypadku opóźnienia w zapłacie dopłaty.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca argumentował, że nie było podstaw do ustalenia nierównych udziałów, kwestionując ocenę jego przyczynienia się do powstania majątku wspólnego i wskazując na akceptację przez uczestniczkę alimentów na dziecko pozamałżeńskie oraz jej rezygnację z funkcji zastępcy skarbnika. • Wnioskodawca kwestionował rozliczenie darowizny na zakup samochodu, twierdząc, że został zużyty i nie zwiększył wartości majątku wspólnego. • Wnioskodawca kwestionował rozliczenie kosztów ogrodzenia, wskazując na brak zgody na część prac (polbruk) i brak dowodów zapłaty. • Wnioskodawca kwestionował brak orzeczenia o odsetkach w przypadku opóźnienia w zapłacie dopłaty.
Godne uwagi sformułowania
Wnioskodawca swoim zachowaniem uszczuplił bowiem majątek wspólny o kwotę alimentów uiszczonych na rzecz córki z innego związku, a także równowartość kosztów postępowania karnego i grzywny oraz kwoty wydatkowane na utrzymanie jego obecnej żony i jej dzieci. • Postępowanie wnioskodawcy należy oceniać jako naganne jako niezasługujące na aprobatę w świetle zasad współżycia społecznego. • Sąd Okręgowy uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia że kwota 13.500 zł została zużyta w trakcie trwania małżeństwa, zatem przyjąć należało, że pieniądze te zostały zainwestowane w inne dobra majątkowe, niewykluczone że na zakup nowego samochodu nabytego w trakcie trwania małżeństwa. • Nie sposób jest jednak przyjąć, że powyższe środki zostały zużyte w trakcie trwania małżeństwa i nie podlegały już podziałowi i rozliczeniu po jego zakończeniu.
Skład orzekający
Zbigniew Ciechanowicz
przewodniczący
Iwona Siuta
sprawozdawca
Marzenna Ernest
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie nierównych udziałów w majątku wspólnym w przypadku rażąco nagannego postępowania jednego z małżonków, rozliczanie nakładów i wydatków po ustaniu wspólności, zasady rozliczeń w sprawach o podział majątku."
Ograniczenia: Każda sprawa o podział majątku jest indywidualna, a ocena 'ważnych powodów' i stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak daleko idące konsekwencje może mieć naganne postępowanie jednego z małżonków (zdrady, problemy z prawem) dla podziału majątku. Pokazuje również złożoność rozliczeń nakładów i wydatków.
“Zdrady, długi i problemy z prawem. Jak to wpłynęło na podział majątku po rozwodzie?”
Dane finansowe
WPS: 199 700 PLN
dopłata pieniężna: 42 002,86 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.