II CA 1067/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wpis Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości po zlikwidowanym przedsiębiorstwie, z powodu braku dokumentów potwierdzających przejście nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa.
Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę, złożył wniosek o wykreślenie z księgi wieczystej zlikwidowanego przedsiębiorstwa i wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak dokumentów potwierdzających prawo Skarbu Państwa do nieruchomości. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, podkreślając, że dla dokonania wpisu konieczne jest wykazanie przejścia nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa na podstawie protokołu, a nie tylko powołanie się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał sprawę z wniosku Skarbu Państwa – Starosty (...) o wpis do księgi wieczystej. Wnioskodawca domagał się wykreślenia z działu II księgi wieczystej wpisu Państwo Polskie Zakłady (...) w B. i wpisania w jego miejsce Skarbu Państwa – Starosty (...) na podstawie zarządzenia o likwidacji przedsiębiorstwa i postanowienia o jego wykreśleniu z rejestru. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, argumentując, że wykreślenie jednego podmiotu musi być połączone z ujawnieniem nowego, uprawnionego podmiotu. Wskazał, że samo wykazanie likwidacji przedsiębiorstwa nie jest wystarczające; należy wykazać, że podmiot, który ma być wpisany, jest aktualnie uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa. Sąd Rejonowy powołał się na art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi domniemanie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa przez starostę, ale zaznaczył, że domniemanie to jest wyłączone, gdy w księdze wieczystej ujawnione jest zlikwidowane przedsiębiorstwo. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uznał ją za nieuzasadnioną. Podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę dokumentów. Choć wnioskodawca przedłożył dokumenty dotyczące likwidacji przedsiębiorstwa, nie przedstawił żadnego dokumentu uzasadniającego wpis Skarbu Państwa jako właściciela. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawa do nieruchomości po zlikwidowanej państwowej osobie prawnej przechodzą na rzecz Skarbu Państwa, ale o sposobie zagospodarowania decyduje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Dopiero po przekazaniu nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa, na podstawie protokołu, organem właściwym do gospodarowania staje się starosta. W związku z tym, brak protokołu o przekazaniu nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa uniemożliwił dokonanie wpisu. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to wystarczające. Konieczne jest przedłożenie dokumentów potwierdzających przejście nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa, np. protokołu przekazania.
Uzasadnienie
Sąd wieczystoksięgowy bada dokumenty. Likwidacja przedsiębiorstwa i powołanie się na art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wystarczające do wpisu Skarbu Państwa jako właściciela. Należy wykazać przejście nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa zgodnie z art. 57 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Starosta (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Państwo Polskie Zakłady (...) w B. | inne | podmiot ujawniony w księdze wieczystej |
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 11
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, ale z zastrzeżeniem wyjątków.
u.g.n. art. 23 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Domniemanie, że nieruchomością Skarbu Państwa gospodaruje właściwy starosta, jest wyłączone do określonej nieruchomości, jeżeli w dziale II księgi wieczystej ujawnione jest zlikwidowane przedsiębiorstwo.
u.g.n. art. 57 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Prawa do nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej państwowej osobie prawnej, przechodzą na rzecz Skarbu Państwa z dniem likwidacji.
Pomocnicze
u.g.n. art. 57 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
O sposobie zagospodarowania nieruchomości po zlikwidowanej państwowej osobie prawnej rozstrzyga minister właściwy do spraw Skarbu Państwa.
u.g.n. art. 57 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli minister właściwy do spraw Skarbu Państwa nie zagospodaruje nieruchomości, przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 626 § 8 ∫ 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 13 § ∫ 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut, że dla dokonania wpisu wystarczające jest wykazanie likwidacji przedsiębiorstwa i powołanie się na art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Godne uwagi sformułowania
wykreślenie podmiotu ujawnionego w księdze wieczystej musi być połączone z ujawnieniem nowego podmiotu nie jest wystarczające wykazanie, że podmiot dotychczas ujawniony w podrubryce „Skarb Państwa” został zlikwidowany, ale należy wykazać, że podmiot, który ma być wpisany w miejsce podmiotu wykreślonego jest aktualnie uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku oraz treść księgi wieczystej Nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu [...] na uzasadnienie wpisu podmiotu, który aktualnie byłby uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa. Dopiero od chwili przekazania nieruchomości – w przypadku zlikwidowania państwowej osobie prawnej - do zasobu Skarbu Państwa organem właściwym do gospodarowania tą nieruchomością jest starosta
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Jankowska - Kocon
sędzia
Aurelia Pietrzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych po likwidacji przedsiębiorstw państwowych oraz roli starosty w gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji przedsiębiorstwa państwowego i konieczności wykazania przejścia nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami, ponieważ precyzuje procedury wpisów do ksiąg wieczystych w skomplikowanych sytuacjach prawnych związanych z likwidacją podmiotów państwowych.
“Jak wpisać Skarb Państwa do księgi wieczystej po likwidacji przedsiębiorstwa? Kluczowe znaczenie protokołu przekazania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1067/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie - SO Barbara Jankowska - Kocon SO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Starosty (...) o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2014 r. Kw nr (...) ( DZKW (...) ) postanawia: oddalić apelację. II Ca 1067 / 14 UZASADNIENIE Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę (...) , złożył wniosek: - o wykreślenie z działu II księgi wieczystej Kw nr (...) wpisu Państwo Polskie Zakłady (...) w B. na podstawie zarządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 27 maja 2003r. w sprawie uznania przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą: (...) Zakłady (...) w B. za zlikwidowane oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydziału Gospodarczego Krajowego rejestru Sądowego z dnia 20 marca 2006r. w sprawie BY.XIII Ns – Rej. KRS/(...) o wykreśleniu (...) Zakładów (...) w B. w likwidacji z Krajowego Rejestru Sądowego oraz wpisanie w dziale II w/w księgi wieczystej Skarbu Państwa – Starosty (...) , na podstawie art.11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek Skarbu Państwa – Starosty (...) o dokonanie wpisu. W uzasadnieniu orzeczenia w istocie wskazał, że wykreślenie podmiotu ujawnionego w księdze wieczystej musi być połączone z ujawnieniem nowego podmiotu. Dlatego do dokonania wpisu w dziale II księgi wieczystej wymienionej we wniosku stanowiącej własność Skarbu Państwa nie jest wystarczające wykazanie, że podmiot dotychczas ujawniony w podrubryce „Skarb Państwa” został zlikwidowany, ale należy wykazać, że podmiot, który ma być wpisany w miejsce podmiotu wykreślonego jest aktualnie uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa w odniesieniu do określonej nieruchomości. Wynikające z art.23 ust.1 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518) domniemanie, że nieruchomością Skarbu Państwa gospodaruje właściwy starosta, jest wyłączone do określonej nieruchomości, jeżeli w dziale II księgi wieczystej ujawnione jest zlikwidowane przedsiębiorstwo, jako podmiot wykonujący uprawnienia Skarbu Państwa. Z tej zasadniczej przyczyny Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis – na podstawie art.626 9 kpc (zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem – k.36 do 38). W apelacji od postanowienia wnioskodawca Skarb Państwa – Starosta (...) domagał się jego zmiany poprzez dokonanie wpisu zgodnie z jego wnioskiem inicjującym postępowanie wieczystoksięgowe. W istocie skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu, że dla dokonania wykreślenia w dziale II księgi wieczystej Kw nr (...) wpisu Państwo Polskie Zakłady (...) w B. i wpisania Skarbu Państwa – Starosty (...) : - załączył do wniosku stosowne dokumenty w postaci zarządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 27 maja 2003r. w sprawie uznania przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) Zakłady (...) w B. za zlikwidowane oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20marca 2006r. w sprawie BY.XIII Ns – Rej. KRS/(...) o wykreśleniu (...) Zakładów (...) w B. ; - uzupełnił też wniosek poprzez wskazanie, że jako organ reprezentujący Skarb Państwa powinien być wpisany Starosta (...) , na podstawie art.11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy nie znajduje uzasadnienia. Powtórzyć należy za Sądem Rejonowym, że rozpoznając wniosek o wpis Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku oraz treść księgi wieczystej (jak wymaga art.626 8 ∫ 2 kpc ). Z treści księgi wieczystej Kw nr (...) , a dokładniej z zapisu w jej dziale II wynika, że ujawnionym właścicielem nieruchomości jest Państwo Polskie Zakłady (...) w B. . Wnioskodawca złożył dokumenty pozwalające na wykreślenie tych zakładów z księgi wieczystej, w postaci zarządzenia Wojewody (...) nr (...) z dnia 27 maja 2003r. w sprawie uznania przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) Zakłady (...) w B. za zlikwidowane (k.27) oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20marca 2006r. w sprawie BY.XIII Ns – Rej. KRS/(...) o wykreśleniu (...) Zakładów (...) w B. z rejestru przedsiębiorców (k.99). Nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu, jak trafnie stwierdził Sąd Rejonowy, na uzasadnienie wpisu podmiotu, który aktualnie byłby uprawniony do wykonywania praw Skarbu Państwa. Nie wystarczy – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – przywołanie podstawy prawnej w postaci art.11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. w Dz.U. z 2014r. poz.518). Przepis ten stanowi co prawda, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jednak z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów tej ustawy oraz odrębnych ustaw. Bliżej te zadania z zakresu administracji rządowej opisuje art.23 ust.1 w/w ustawy i dodatkowo zastrzega, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, z zastrzeżeniem jednak między innymi art.57 ust.1 ustawy. Ten przepis zaś stanowi, że prawa do nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej państwowej osobie prawnej (jak w tej sprawie), przechodzą na rzecz Skarbu Państwa odpowiednio z dniem likwidacji, ale o sposobie zagospodarowania tych nieruchomości rozstrzyga minister właściwy do spraw Skarbu Państwa(zgodnie z ust.2 tego przepisu). Dopiero, gdy minister właściwy do spraw Skarbu Państwa lub inny organ upoważniony na mocy odrębnych przepisów nie zagospodaruje takich nieruchomości, to: przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa (zgodnie z art.57 ust.3 w/w ustawy). Zatem dopiero od chwili przekazania nieruchomości –w przypadku zlikwidowania państwowej osobie prawnej - do zasobu Skarbu Państwa organem właściwym do gospodarowania tą nieruchomością jest starosta (po myśli art.23 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ). W sprawie oznacza to tyle, że dopiero przedłożenie stosownego protokołu o przekazaniu nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa (jak wymaga art.57 ust. 2 i 3 w/w ustawy), w połączeniu z przedłożonymi do wniosku i wcześniej przywołanymi dokumentami dotyczącymi likwidacji państwowej osoby prawnej, pozwoliłoby na wykreślenie dotychczasowego wpisu w dziale II wcześniej przywołanej księgi wieczystej i dokonanie nowego wpisu poprzez ujawnienie obok Skarbu Państwa (właściciela), jako zarządzającego - Starostę (...) . Z tych zasadniczych przyczyn podzielić należało stanowisko Sądu Rejonowego, że art.11 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dawał samodzielnej podstawy do dokonania wpisu objętego wnioskiem inicjującym postępowania w sprawie, a w konsekwencji apelacja wnioskodawcy, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu (na podstawie art.385 kcp w związku z art.13 ∫2 kpc ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI