Orzeczenie · 2013-12-12

II CA 1053/13

Sąd

Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2013-12-12

SAOSnieruchomościsłużebnościWysokaokręgowy

służebność przesyłunieruchomośćlinia energetycznawynagrodzeniewłasnośćograniczenie prawa własnościzasiedzenietytuł prawnydecyzja administracyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku K. C. o ustanowienie służebności przesyłu na jego nieruchomości, nad którą przebiegała linia wysokiego napięcia należąca do (...) S.A. w K. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, ustanawiając służebność i zasądzając wynagrodzenie w wysokości ponad 34 tys. zł, uznając, że spółka nie posiadała tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Spółka wniosła apelację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię decyzji administracyjnej z 1962 r. jako tytułu prawnego oraz zarzut zasiedzenia służebności. Sąd Okręgowy oddalił apelację. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że spółka nie wykazała posiadania tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, a decyzja administracyjna z 1962 r. nie stanowiła takiego tytułu, zwłaszcza w kontekście zasady jednolitej własności państwowej przed 1989 r. Sąd Okręgowy uznał również, że zarzut zasiedzenia był bezzasadny, gdyż spółka nie wykazała dobrej wiary w momencie rozpoczęcia biegu zasiedzenia (po 1989 r.), a termin zasiedzenia nie upłynął przed złożeniem wniosku. Sąd Okręgowy potwierdził również prawidłowość określenia zakresu przestrzennego służebności na podstawie opinii biegłych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie braku tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej, a także kwestie zasiedzenia służebności przesyłu i określenia jej zakresu przestrzennego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z liniami energetycznymi wybudowanymi przed 1989 r. i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji k.c.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja administracyjna z 1962 r. wydana na podstawie art. 35 ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w celu posadowienia linii energetycznej, zwłaszcza w kontekście zasady jednolitej własności państwowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja administracyjna z 1962 r. nie stanowiła samodzielnego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, a zasada jednolitej własności państwowej przed 1989 r. wykluczała istnienie takich uprawnień cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na wykładni art. 128 k.c. w pierwotnym brzmieniu, zgodnie z którą Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe, był posiadaczem mienia państwowego i tylko on mógł nabyć prawa do nieruchomości. Brak było możliwości istnienia równoległych praw rzeczowych czy zobowiązaniowych między tym samym podmiotem (Skarbem Państwa) jako właścicielem i korzystającym.

Czy przedsiębiorstwo państwowe (poprzednik prawny uczestnika) nabyło przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości, nad którą przebiegała linia energetyczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut zasiedzenia był bezzasadny, ponieważ spółka nie wykazała dobrej wiary w momencie rozpoczęcia biegu zasiedzenia po 1989 r., a termin zasiedzenia nie upłynął przed złożeniem wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dobra wiara wymagała usprawiedliwionego przekonania o posiadaniu prawa rzeczowego (służebności), a brak formalnego tytułu prawnego (np. umowy w formie aktu notarialnego) wykluczał dobrą wiarę. Ponadto, nawet przy przyjęciu najkorzystniejszego dla spółki momentu rozpoczęcia biegu zasiedzenia (1 lutego 1989 r.), termin 20 lat nie upłynął przed złożeniem wniosku o ustanowienie służebności, który przerywa bieg zasiedzenia.

Jak określić zakres przestrzenny służebności przesyłu, uwzględniając oddziaływanie linii energetycznej na nieruchomość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres przestrzenny służebności powinien obejmować obszar oddziaływania linii energetycznej, w tym strefę, gdzie występuje ponadnormatywne pole elektryczne, ograniczające zagospodarowanie nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił obszar oddziaływania linii energetycznej na podstawie opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, który wyznaczył strefę 54 m² (7 m od osi linii w obie strony), gdzie pole elektryczne przekraczało dopuszczalne normy dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Ten obszar stanowił podstawę do ustanowienia służebności i wyliczenia wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca (K. C.)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. C.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
(...) S.A. w K.	spółka	uczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Przesłanką uwzględnienia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu jest wykazanie, że jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych i niemożliwe jest ustanowienie jej w drodze umowy.

k.c. art. 128

Kodeks cywilny

Zasada jednolitej własności państwowej, która uniemożliwiała państwowym osobom prawnym nabywanie praw do mienia państwowego przed 1989 r.

Pomocnicze

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy urządzeń przesyłowych.

k.c. art. 352 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza służebności.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia nieruchomości.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia służebności gruntowych.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad oceny dowodów.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.

Ustawa wywłaszczeniowa art. 35

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Podstawa wydania decyzji administracyjnej z 1962 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości przez uczestnika postępowania. • Decyzja administracyjna z 1962 r. nie stanowiła tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. • Zasada jednolitej własności państwowej przed 1989 r. wykluczała istnienie uprawnień cywilnoprawnych. • Zarzut zasiedzenia był bezzasadny z uwagi na brak dobrej wiary i nieupływ terminu. • Prawidłowe określenie zakresu przestrzennego służebności na podstawie opinii biegłego.

Odrzucone argumenty

Decyzja administracyjna z 1962 r. stanowiła tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. • Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie. • Błędne określenie zakresu przestrzennego służebności.

Godne uwagi sformułowania

właściwość sądu nie może być uzależniona od tego, czy sprawa jest skomplikowana, czy też nie. • właściciel nie może własnej rzeczy obciążyć prawem rzeczowym czy obligacyjnym jednak ze skutkiem odsuniętym w czasie do chwili utraty własności nieruchomości. • Dobra wiara to usprawiedliwione błędne przekonanie o przysługiwaniu pewnych uprawnień.

Skład orzekający

Wojciech Wójcik

przewodniczący-sprawozdawca

Urszula Kubowska - Pieniążek

członek

Elżbieta Sobolewska - Hajbert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej, a także kwestie zasiedzenia służebności przesyłu i określenia jej zakresu przestrzennego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z liniami energetycznymi wybudowanymi przed 1989 r. i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z legalnością korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe i możliwością dochodzenia odszkodowania lub ustanowienia służebności, co jest częstym problemem w praktyce.

“Czy stara linia energetyczna nad Twoją działką to legalne obciążenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 34 007,69 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 120 PLN

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 34 007,69 PLN

koszty postępowania: 5699,23 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników