II Ca 1003/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że współwłaściciel nie może żądać wydania rzeczy wyłącznie dla siebie wbrew woli drugiego współwłaściciela, a żądanie eksmisji córki przez matkę było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Powódka, współwłaścicielka lokalu mieszkalnego, domagała się eksmisji swojej córki (pozwanej). Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na sprzeciw drugiego współwłaściciela (byłego męża powódki) oraz na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę sytuację pozwanej i konflikt między stronami. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, podzielając argumentację sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła powództwa o opróżnienie lokalu mieszkalnego, w którym powódka (matka) była współwłaścicielką wraz ze swoim byłym mężem. Pozwaną była ich córka, która zamieszkiwała w lokalu od 1997 roku. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, argumentując, że powódka, jako współwłaścicielka, nie może żądać wydania rzeczy wyłącznie dla siebie wbrew woli drugiego współwłaściciela (jej byłego męża). Dodatkowo, sąd uznał żądanie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), biorąc pod uwagę, że pozwana jest jeszcze uczącą się osobą z niewielkimi dochodami, a powódka została prawomocnie skazana za znęcanie się nad rodziną. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją jako niezasadną. Potwierdził, że powództwo windykacyjne jednego współwłaściciela jest czynnością zachowawczą w interesie wszystkich, ale nie może być skierowane przeciwko woli innego współwłaściciela, jeśli żąda się wydania rzeczy wyłącznie dla siebie. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (II CKN 2/97). Ponieważ drugi współwłaściciel sprzeciwił się żądaniu, powódka utraciła legitymację czynną do dochodzenia roszczenia na gruncie art. 209 k.c., a jej legitymację należało oceniać na podstawie art. 201 k.c., który wymaga większości udziałów we współwłasności, której powódka nie posiadała. Sąd Okręgowy podzielił również stanowisko sądu rejonowego co do sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego, podkreślając konfliktogenny charakter działań powódki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, współwłaściciel nie może żądać wydania rzeczy wyłącznie dla siebie wbrew woli drugiego współwłaściciela, nawet jeśli powództwo windykacyjne jest czynnością zachowawczą.
Uzasadnienie
Powództwo windykacyjne jest czynnością zachowawczą w interesie wszystkich współwłaścicieli, ale gdy dotyczy wydania rzeczy wyłącznie dla siebie, a drugi współwłaściciel się sprzeciwia, traci ono charakter czynności zachowawczej. W takiej sytuacji legitymację czynną należy oceniać na gruncie art. 201 k.c., który wymaga większości udziałów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
W. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| W. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. F. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Powództwo windykacyjne jest typowym przykładem czynności zachowawczej, ale nie może być skierowane przeciwko woli innego współwłaściciela, jeśli żąda się wydania rzeczy wyłącznie dla siebie.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa. W okolicznościach sprawy żądanie eksmisji córki przez matkę zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
Do czynności zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli liczonej według wielkości udziałów. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli; w braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeciw drugiego współwłaściciela wobec żądania wydania rzeczy wyłącznie dla siebie przez powódkę. Brak legitymacji czynnej powódki do dochodzenia wydania rzeczy na gruncie art. 201 k.c. Żądanie eksmisji córki przez matkę jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Odrzucone argumenty
Argumentacja powódki o spełnieniu przesłanek roszczenia windykacyjnego z art. 222 § 1 k.c. bez uwzględnienia sprzeciwu drugiego współwłaściciela. Argumentacja powódki o braku sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Współwłaściciel zaś nie jest uprawniony wbrew woli drugiego współwłaściciela do żądania wydania rzeczy wyłącznie dla siebie. Powództwo windykacyjne jest typowym przykładem czynności zachowawczej jednego współwłaściciela na korzyść wszystkich współuprawnionych. Jakkolwiek w sprawach windykacyjnych stosowanie art. 5kc jest wyjątkowo ograniczone, to jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy norma ta znajduje zastosowanie.
Skład orzekający
Teresa Kołbuc
przewodniczący
Monika Kośka
sprawozdawca
Beata Piwko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 209 k.c. w kontekście powództwa windykacyjnego jednego współwłaściciela przeciwko innemu oraz stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o eksmisję w rodzinnych relacjach."
Ograniczenia: Stosowanie art. 5 k.c. jest wyjątkowe i zależy od konkretnych okoliczności sprawy. Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i konfliktu rodzinnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo rzeczowe i zasady współżycia społecznego mogą kolidować w kontekście rodzinnym, a także jak ważna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli w pewnych sytuacjach.
“Matka chciała wyrzucić córkę z domu. Sąd stanął po stronie rodziny, nie właścicielki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 1003/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc Sędziowie: SSO Monika Kośka (spr.) SSO Beata Piwko Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa S. L. przeciwko W. L. o opróżnienie lokalu mieszkalnego na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju z dnia 24 maja 2013 r. sygn. I C 164/12 oddala apelację, przyznaje od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju) na rzecz adwokata A. F. kwotę 110,70 (sto dziesięć złotych 70/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, zasądza od S. L. na rzecz W. L. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postepowania apelacyjnego. II Ca 1003/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 maja 2013r Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oddalił powództwo S. L. przeciwko W. L. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, ustalając, co następuje: Nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy lokal stanowi przedmiot współwłasności powódki i jej byłego męża W. L. . W budynku są trzy pokoje, zajmowane przez powódkę, pozwaną i W. L. . Pozwana jest córką powódki i W. L. ; w przedmiotowym lokalu zamieszkała z rodzicami w 1997r. Strony są skonfliktowane, często dochodzi między nimi do awantur, powódka została prawomocnie skazana za znęcanie się nad córką i byłym mężem. Pozwana z ojcem pozostaje w dobrych stosunkach, W. L. sprzeciwia się żądaniu powódki, aby pozwana opuściła zajmowany lokal i wydała go do rąk powódki. Skoro powódce przysługuje jedynie udział we współwłasności nieruchomości, a drugi współwłaściciel dysponujący takim samym udziałem sprzeciwia się żądaniu eksmisji pozwanej, to akcja procesowa powódki nie ma charakteru czynności zachowawczej, o której mowa w art. 209kc. Współwłaściciel zaś nie jest uprawniony wbrew woli drugiego współwłaściciela do żądania wydania rzeczy wyłącznie dla siebie, co powoduje oddalenie powództwa. Nadto żądanie powódki jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5kc ), gdyż pozwana, jakkolwiek dorosła, ale jeszcze ucząca się i osiągająca niewielkie dochody ma prawa raczej oczekiwać wsparcia ze strony rodziców, a nie pozbawienia jej przez matkę lokalu mieszkalnego. W apelacji powódka domagała się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa, względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1. naruszenie przepisu prawa materialnego- art. 222§1kc przez odmowę udzielenia ochrony prawnej powódce będącej współwłaścicielką nieruchomości, w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki roszczenia windykacyjnego, 2. naruszenie przepisu prawa materialnego- art. 5kc przez błędne przyjęcie, że żądanie powódki sprzeczne jest z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Przedmiotowa nieruchomość, na której znajduje się sporny lokal stanowi przedmiot współwłasności powódki i jej byłego męża. Zgodnie z art. 209kc każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. W wyroku z dnia 17 lutego 1997 r. II CKN 2/97 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że: „Konstrukcja upoważnienia każdego współwłaściciela do wszelkich czynności zachowawczych nie opiera się na przedstawicielstwie ustawowym jednego współwłaściciela przez drugiego, lecz na wzajemnej reprezentacji interesów jednych współwłaścicieli przez drugich. Cechą tej wzajemnej reprezentacji jest to, że współwłaściciele podejmują czynność zachowawczą w imieniu własnym, ale w interesie wszystkich. Powództwo windykacyjne jest typowym przykładem czynności zachowawczej jednego współwłaściciela na korzyść wszystkich współuprawnionych. Jednakże, gdy czynność zachowawcza polega na wytoczeniu powództwa windykacyjnego, to powód - współwłaściciel nie może żądać wydania rzeczy wyłącznie sobie, wbrew woli innego współwłaściciela”. Takie zaś żądanie zgłosiła powódka w niniejszej sprawie, a drugi współwłaściciel sprzeciwił się temu. Sprzeciw współwłaściciela pozbawiający czynność zachowawczą takiego charakteru nie wymaga żadnej szczególnej formy, w tym nie jest konieczny udział sprzeciwiającego się współwłaściciela w procesie w charakterze interwenienta ubocznego. Skoro powództwo wytoczone przez powódkę utraciło charakter czynności zachowawczej, to jej legitymację czynną należy oceniać na gruncie przepisu art. 201kc. Przy braku po stronie powódki większości udziałów we współwłasności prawidłowe jest stanowisko o braku po jej stronie legitymacji czynnej, skutkiem czego jest oddalenie powództwa. Zatem podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego i przyjmując je za własne Sąd Okręgowy oddalił apelację jako pozbawioną uzasadnionych podstaw ( art. 385kpc ). O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98§1i §3kpc w zw. z § 6 pkt.2, §13 ust.1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 IX 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie…., a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie § 6 pkt.2, §13 ust.1 pkt.1, §19, §2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 IX 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie… Ubocznie należy podzielić też stanowisko Sądu Rejonowego o sprzeczności żądania pozwu z zasadami współżycia społecznego. Powódka jest matką pozwanej, która mimo uzyskania pełnoletności, nie jest jeszcze samodzielna. Stroną prowokującą konflikt jest powódka, co zostało prawomocnie stwierdzone w wyroku skazującym ją za przestępstwo znęcania się nad pozwaną. Jakkolwiek w sprawach windykacyjnych stosowanie art. 5kc jest wyjątkowo ograniczone, to jednak w stanie faktycznym niniejszej sprawy norma ta znajduje zastosowanie. SSO. M. Kośka SSO T. Kołbuc SSO B. Piwko
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI