Orzeczenie · 2025-09-23

II Ca 1000/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-09-23
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
eksmisjazasiedzenieprawo własnościnakładyprawo zatrzymaniaumowa użyczenianieruchomośćlokal mieszkalny

Sąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelację pozwanego R. D. od wyroku Sądu Rejonowego w Pińczowie, który nakazał pozwanemu opróżnienie lokalu mieszkalnego i oddalił jego zarzuty dotyczące zasiedzenia oraz prawa do lokalu socjalnego. Pozwany zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym swobodnej oceny dowodów, oraz prawa materialnego, w szczególności dotyczące zasiedzenia (art. 172 k.c.), prawa zatrzymania (art. 461 k.c.), a także przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznając je za prawidłowe i nie znajdując podstaw do zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Sąd szczegółowo analizował kwestię zasiedzenia, wskazując, że posiadanie zależne nie przekształciło się w samoistne, a wszelkie wątpliwości należy interpretować na korzyść ochrony własności. Odrzucono również zarzut prawa zatrzymania, wskazując na brak tytułu prawnego do nieruchomości oraz na specyfikę rozliczenia nakładów w przypadku posiadacza w złej wierze. Sąd Okręgowy nie podzielił również argumentacji pozwanego co do nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) przez powodów. W kwestii prawa do lokalu socjalnego, Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie spełnia kryteriów lokatora w rozumieniu ustawy, a jego sytuacja materialna i rodzinna nie uzasadnia przyznania takiego uprawnienia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację, zasądzając od pozwanego na rzecz powódek koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości w przypadku posiadania zależnego, rozliczenia nakładów przez posiadacza w złej wierze, stosowania prawa zatrzymania oraz odmowy przyznania lokalu socjalnego w sprawach eksmisyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego analiza prawna kwestii zasiedzenia, nakładów i prawa zatrzymania ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pozwany nabył prawo własności nieruchomości przez zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie zależne nie przekształciło się w samoistne, a wszelkie wątpliwości należy interpretować na korzyść ochrony własności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie nieruchomości przez pozwanego i jego poprzedników prawnych miało charakter zależny (umowa użyczenia), a nie samoistny. Brak było jednoznacznych działań manifestujących wolę posiadania nieruchomości jako właściciel, a właściciel (J. S.) nie był wyzuty ze swojego prawa. Wątpliwości interpretowane na korzyść ochrony własności.

Czy pozwanemu przysługuje prawo zatrzymania z tytułu nakładów na nieruchomość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo zatrzymania nie przysługuje w przypadku zwrotu rzeczy użyczonych, a ponadto pozwany nie wykazał przesłanek do jego zastosowania (np. wierzytelności, wartości nakładów, bezpodstawnego wzbogacenia właściciela).

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawo zatrzymania nie dotyczy rzeczy użyczonych. Nawet jeśli przyjąć brak umowy użyczenia, pozwany nie udowodnił swojej wierzytelności, wartości nakładów koniecznych ani bezpodstawnego wzbogacenia powódek, a także nie wykazał, że jest jedynym spadkobiercą osób dokonujących nakładów.

Czy pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie spełnia kryteriów lokatora w rozumieniu ustawy, a jego sytuacja materialna i rodzinna nie uzasadnia przyznania takiego uprawnienia.

Uzasadnienie

Pozwany nie posiadał tytułu prawnego do lokalu, a jego sytuacja materialna (zdolność do pracy) i rodzinna (samotny, bez osób na utrzymaniu) nie uzasadnia przyznania lokalu socjalnego, zwłaszcza że nieruchomość należy do osób fizycznych.

Czy żądanie opróżnienia lokalu przez powodów stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie nie nadużywają swojego prawa, działając zgodnie z przepisami prawa i oferując pozwanemu możliwość odkupienia nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie eksmisji nie narusza zasad współżycia społecznego, zwłaszcza w kontekście ochrony prawa własności gwarantowanej przez Konstytucję. Argumentacja pozwanego o oszukaniu ojca przez dziadków nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
M. B. i A. G.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznapowódka
A. G.osoba_fizycznapowódka
R. D. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania wydania rzeczy przez właściciela od posiadacza bez tytułu prawnego.

Pomocnicze

k.c. art. 461 § § 2

Kodeks cywilny

Wyłączenie prawa zatrzymania w przypadku zwrotu rzeczy użyczonych.

k.c. art. 226

Kodeks cywilny

Regulacje dotyczące rozliczenia nakładów posiadacza w złej wierze.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Podstawa prawna zasiedzenia nieruchomości.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego.

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definicja lokatora.

u.o.p.l. art. 14

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepisy dotyczące prawa do lokalu socjalnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

pr. sp. art. 148 § § 3

Ustawa Prawo spółdzielcze

Prawo członka wycofującego wkład do otrzymania gruntu.

pr. sp. art. 148 § § 4

Ustawa Prawo spółdzielcze

Stosowanie przepisów o wymianie gruntów do wydzielenia równoważnego gruntu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódki są właścicielkami nieruchomości, a pozwany nie posiada do niej tytułu prawnego. • Posiadanie pozwanego i jego poprzedników miało charakter zależny (umowa użyczenia), a nie samoistny. • Brak podstaw do zasiedzenia nieruchomości. • Brak podstaw do zastosowania prawa zatrzymania. • Pozwany nie spełnia kryteriów do przyznania prawa do lokalu socjalnego. • Żądanie eksmisji nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów). • Zarzut zasiedzenia nieruchomości (art. 172 k.c.). • Zarzut prawa zatrzymania (art. 461 k.c.). • Zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). • Żądanie przyznania prawa do lokalu socjalnego. • Zarzut naruszenia przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Godne uwagi sformułowania

Wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść ochrony własności, a nie odwrotnie. • Posiadacz zależny może zmienić swoje posiadanie w posiadanie samoistne, jednakże taka zmiana musi zostać zamanifestowana na zewnątrz w sposób jednoznaczny. • Zasiedzenie jako wyjątek od zasady ochrony własności podlega wykładni ścisłej. • Prawo zatrzymania nie przysługuje w przypadku zwrotu rzeczy użyczonych. • Żądanie opróżnienia lokalu przez właściciela nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego, zwłaszcza w kontekście ochrony prawa własności gwarantowanej przez Konstytucję.

Skład orzekający

Hubert Wicik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości w przypadku posiadania zależnego, rozliczenia nakładów przez posiadacza w złej wierze, stosowania prawa zatrzymania oraz odmowy przyznania lokalu socjalnego w sprawach eksmisyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego analiza prawna kwestii zasiedzenia, nakładów i prawa zatrzymania ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy długotrwałego sporu rodzinnego o nieruchomość, obejmującego kwestie zasiedzenia, nakładów i prawa zatrzymania, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Analiza prawna jest szczegółowa i opiera się na bogatym orzecznictwie.

Rodzinny spór o dom: Czy wieloletnie zamieszkiwanie i nakłady wystarczą do zasiedzenia nieruchomości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst