II CA 1/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-03-20
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjalokal socjalnytytuł prawnyochrona lokatorówprawo cywilnenieruchomościwłasność

Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił wyrok Sądu Rejonowego, orzekając, że pozwanym eksmitowanym z lokalu zajętego bez tytułu prawnego nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego.

Powód, Prezydent Miasta K., wniósł o eksmisję pozwanych z lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy nakazał eksmisję, ale orzekł o prawie pozwanych do lokalu socjalnego. Powód złożył apelację, kwestionując prawo do lokalu socjalnego dla osób, które samowolnie zajęły lokal. Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok, stwierdzając, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu zajęcia lokalu bez tytułu prawnego.

Sprawa dotyczyła eksmisji pozwanych z lokalu mieszkalnego zajętego bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy w Kaliszu nakazał eksmisję, ale jednocześnie orzekł o uprawnieniu eksmitowanych do otrzymania lokalu socjalnego. Powód, Prezydent Miasta K., złożył apelację, domagając się zmiany wyroku w części dotyczącej lokalu socjalnego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując, że pozwani nie są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, a lokal zajęli samowolnie. Sąd Okręgowy w Kaliszu uznał apelację częściowo za zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy nie ustalił kluczowej okoliczności, czy rodzice pozwanej S. K. posiadali tytuł prawny do lokalu w momencie, gdy ich córka z dziećmi zasiedliła ten lokal. Okazało się, że umowa najmu została rozwiązana wcześniej, a S. K. nigdy nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, orzekając, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, jednocześnie oddalając apelację w pozostałym zakresie i zasądzając koszty postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osobom, które nigdy nie posiadały tytułu prawnego do lokalu i zajęły go bez tytułu prawnego, nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że definicja lokatora zawarta w ustawie o ochronie praw lokatorów nie obejmuje osób, które nigdy nie miały tytułu prawnego do lokalu. Ponadto, ustawa wyłącza stosowanie przepisów o prawie do lokalu socjalnego, gdy zajęcie nastąpiło bez tytułu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części dotyczącej lokalu socjalnego i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

Prezydent Miasta K.

Strony

NazwaTypRola
Prezydent Miasta K.organ_państwowypowód
M. C.osoba_fizycznapozwany
R. C.osoba_fizycznapozwany
S. K.osoba_fizycznapozwana
O. K.osoba_fizycznamałoletni pozwany
W. K.osoba_fizycznamałoletni pozwany

Przepisy (7)

Główne

u.o.p.l. art. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów

Definicja lokatora, który nigdy nie posiadał tytułu prawnego do lokalu.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 17

Ustawa o ochronie praw lokatorów

Wyłączenie stosowania art. 14 i 16 ustawy, gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy poprzez pominięcie faktu, że pozwani są lokatorami.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 396

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

u.o.p.l. art. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów

Zakres zastosowania ustawy.

u.o.p.l. art. 24

Ustawa o ochronie praw lokatorów

Możliwość przydzielenia lokalu socjalnego przez gminę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani zajęli lokal bez tytułu prawnego. Pozwana S. K. nigdy nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Rozwiązanie umowy najmu z poprzednimi najemcami nastąpiło przed zajęciem lokalu przez S. K. z dziećmi.

Godne uwagi sformułowania

S. K. wraz z dziećmi zamieszkują w spornym lokalu bez zameldowania od grudnia 2012 roku. Umowa najmu, w oparciu o którą M. C. i R. C. władali przedmiotowym lokalem została skutecznie rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2011 r. S. K. nigdy nie przysługiwał żaden tytuł prawny w stosunku do wynajemującego. Taka osoba nie jest lokatorem w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Prawo do otrzymania lokalu socjalnego w wypadku eksmisji nie przysługuje osobom nie będący lokatorami.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Raszewski

sędzia

Henryk Haak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'lokator' w kontekście prawa do lokalu socjalnego przy eksmisji, gdy lokal został zajęty bez tytułu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba nigdy nie posiadała tytułu prawnego do lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że prawo do lokalu socjalnego nie jest bezwarunkowe i zależy od statusu prawnego osoby zajmującej lokal, co jest istotne dla zrozumienia przepisów o eksmisji.

Czy zajęcie lokalu bez tytułu prawnego pozbawia prawa do lokalu socjalnego? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 1/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 20 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Henryk Haak Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. w Kaliszu na rozprawie przy udziale sprawy z powództwa Prezydenta Miasta K. przeciwko M. C. , R. C. , S. K. , małoletnim O. K. i W. rodzeństwo K. o eksmisję na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 października 2013r. sygn. akt I C 1282/13 I. zmienia punkt 3 zaskarżonego wyroku i nadaje mu następujące brzmienie: „3. orzeka, że pozwanym S. K. i małoletnim O. i W. rodzeństwu K. reprezentowanym przez matkę S. K. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu zajęcia lokalu bez tytułu prawnego” II. w pozostałym zakresie oddala apelację, III. zasądza od pozwanej S. K. na rzecz powoda kwotę 260 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. II Ca 1/14 UZASADNIENIE Miasto K. wniósł przeciwko pozwanym M. C. , R. C. , S. K. , małoletnim O. i W. rodzeństwu K. reprezentowanym przez matkę S. K. o eksmisje z lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w K. przy ul. (...) oraz obciążenie pozwanych kosztami postępowania. Powód cofnął pozew w stosunku do pozwanych M. C. i R. C. . Pozwana S. K. przyznała, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. nakazał pozwanym S. K. i małoletnim O. i W. rodzeństwu K. reprezentowanym przez matkę S. K. aby opróżnili, opuścili i wydali powodowi Miastu K. lokal mieszkalny nr (...) położony w K. przy ul. (...) o łącznej powierzchni użytkowej (...) m 2 składający się z trzech izb wraz z pomieszczeniem przynależnym. Umorzył postępowanie wobec pozwanych M. C. i R. C. . Orzekł o uprawnieniu eksmitowanych pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał termin wykonania eksmisji do czasu złożenia przez Miasto K. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje opar na następujących ustaleniach: Nieruchomość, w której znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny stanowi własność powoda. Pozwana wraz z dziećmi zajmuje ten lokal bez tytułu prawnego. Zajęła go za zgodą rodziców ówczesnych najemców. M. C. i R. C. utracili tytuł prawny do lokalu na skutek wypowiedzenia umowy najmu z dnia 31 sierpnia 2011 r. z uwagi na zaległości czynszowe. Obecnie pozwana samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci w wieku 10 i 11 lat. Pracuje dorywczo w sklepie. Otrzymuje alimenty na dzieci w wysokości 300 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Apelację od tego rozstrzygnięcia wniósł powód zaskarżając wyrok w części (punkt 3 wyroku), w którym sąd orzekł o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. przez pominięcie faktu, że pozwani - S. K. i jej dzieci - są lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , gdy tymczasem oni samowolnie zajęli lokal w momencie, gdy rodzice S. K. , których mieszkanie zajęła nie byli już najemcami. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że pozwani są lokatorami i przysługuje im prawo do lokalu socjalnego. Wniósł o zmianę wyroku poprzez stwierdzenie, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego z powodu samowolnego zajęcia lokalu i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest częściowo zasadna. Racje ma skarżący, że Sąd Rejonowy – mimo istnienia niespornego materiału dowodowego w tym zakresie – nie ustalił, czy najemcy spornego lokalu M. C. i R. C. posiadali przysługujące im prawo do lokalu w momencie, gdy ich córka S. K. z dziećmi zasiedliła ten lokal. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i decyduje o tym, czy pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Z pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. z dnia 6 maja 2013 r. (k-13 akt) wynika, że S. K. wraz z dziećmi zamieszkują w spornym lokalu bez zameldowania od grudnia 2012 roku. Umowa najmu, w oparciu o którą M. C. i R. C. władali przedmiotowym lokalem została skutecznie rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2011 r. (dowód; pismo (...) w K. z dnia 7 lipca 2011 r., k- 15 akt). Z powyższego wynika, że rodzice S. K. użyczając jej lokal nie byli już jego najemcami i nie łączył ich żaden stosunek prawny z właścicielem lokalu. Art. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów definiuje lokatora jako najemcę lokalu lub osobę używająca lokal na podstawie innego tytułu niż prawo własności. Jako lokatora traktuje się również osobę, której w przeszłości przysługiwał tytuł prawny do lokalu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 66/01). Natomiast S. K. nigdy nie przysługiwał żaden tytuł prawny w stosunku do wynajmującego. Taka osoba nie jest lokatorem w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Prawo do otrzymania lokalu socjalnego w wypadku eksmisji nie przysługuje osobom nie będący lokatorami, gdyż z art. 1 ustawy wynika, że ustawa reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów. Ponadto z art. 17 ustawy o ochronie praw lokatorów wynika, że art. 14 i 16 ustawy nie stosuje się gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. Jednak w takiej sytuacji nakazując opróżnienie lokalu sąd w wyroku wskazuje te powody . Należy podkreślić, że pozwana S. K. z dziećmi – mimo, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego – nie zajęła samowolnie lokalu. Zajęła go bowiem za zgodą posiadaczy tego lokalu. W tej sytuacji nie ma zastosowania uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2005 r. (III CZP 6/05). Natomiast w oparciu o przepisy adresowane do gminy (art. 24 ) może ona przydzielić pozwanej lokal socjalny, jeżeli uzna, że zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie ( III CZP 66/01 ) Dalej idące żądanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, na podstawie art. 385 i 396 k.p.c. , orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI