II C a 1031/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające wpisu prawa własności do księgi wieczystej z powodu niewykazania następstwa prawnego.
Wnioskodawca domagał się wpisu prawa własności do księgi wieczystej, powołując się na wyrok stwierdzający nieważność umowy darowizny. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał przejścia prawa własności odpowiednimi dokumentami. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i konieczność badania jedynie dokumentów załączonych do wniosku.
Sprawa dotyczyła wniosku o wpis prawa własności do księgi wieczystej, który został oddalony przez Sąd Rejonowy w Kielcach. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca M. D. nie wykazał przejścia prawa własności odpowiednimi dokumentami, mimo załączenia wyroku stwierdzającego nieważność umowy darowizny między nim a E. W. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ocena skuteczności rozporządzenia między E. W. a obecną właścicielką M. K. nie może być rozstrzygana w postępowaniu wieczystoksięgowym. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię umowy darowizny i wyroku sądu, a także niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kognicji sądu wieczystoksięgowego. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, która ogranicza się do badania dokumentów załączonych do wniosku. Stwierdzono, że wyrok stwierdzający nieważność umowy darowizny między M. D. a E. W. nie stanowi wystarczającej podstawy do wykreślenia prawa własności M. K., ponieważ M. K. nie była stroną umowy, której nieważność stwierdzono, a umowa między E. W. a M. K. stanowiła odrębne rozporządzenie. Sąd wskazał, że postępowanie w trybie ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest właściwym sposobem na doprowadzenie stanu prawnego ujawnionego w księdze do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok stwierdzający nieważność umowy darowizny między wnioskodawcą a E. W. nie stanowi wystarczającej podstawy do wykreślenia prawa własności M. K. i wpisania wnioskodawcy, jeśli M. K. nie była stroną nieważnej umowy, a umowa między E. W. a M. K. stanowiła odrębne rozporządzenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie dokumenty załączone do wniosku. Stwierdzono, że wyrok stwierdzający nieważność jednej umowy darowizny nie uprawnia sądu do oceny drugiej umowy darowizny, która stanowiła podstawę wpisu uczestniczki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. W. | osoba_fizyczna | strona umowy darowizny |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji w związku z postępowaniem wieczystoksięgowym.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia umowy darowizny z dnia 3 marca 2011 r. przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Błędna wykładnia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie II Ca 1163/13.
k.p.c. art. 628 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Błędna wykładnia i zastosowanie przepisu dotyczącego kognicji sądu wieczystoksięgowego.
k.p.c. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Brak wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 31 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wyrok stwierdzający nieważność umowy jako orzeczenie wykazujące niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Powództwo o doprowadzenie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Konieczność badania jedynie dokumentów załączonych do wniosku. Umowa między E. W. a M. K. stanowiła odrębne rozporządzenie, niezwiązane bezpośrednio z nieważnością umowy między M. D. a E. W. Postępowanie w trybie art. 10 u.k.w.h. jest właściwe do usunięcia niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 65 k.c. przez błędną wykładnię umowy darowizny. Naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię wyroku Sądu Okręgowego. Naruszenie art. 628 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu dotyczącego kognicji sądu wieczystoksięgowego. Naruszenie art. 626 § 1 k.p.c. przez brak wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Specyfiką postępowania wieczystoksięgowego jest ograniczona do zakresu wynikającego z art.626(8) &2 kpc, kognicja sądu orzekającego o wpisie, w obu instancjach. Orzeczenie sądu stwierdzające nieważność jednej z tych umów nie uprawnia sądu wieczystoksięgowego , którego kognicja ograniczona jest do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów do oceny drugiej z umów darowizny, która stanowiła podstawę wpisu uczestniczki w dziale II księgi wieczystej. Powództwo unormowane w art.10 u.k.w.h. jest w tym wypadku sposobem do doprowadzenia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej do zgodności z rzeczywistym stanem prawny.
Skład orzekający
Monika Kośka
Sędzia Przewodniczący
Beata Piwko
Sędzia
Sławomir Buras
Sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia kognicji sądu wieczystoksięgowego w ocenie skutków prawnych umów, które nie były bezpośrednio przedmiotem rozstrzygnięcia sądu cywilnego, a stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i relacji między orzeczeniami sądu cywilnego a wpisami w księgach wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego i jego odrębność od postępowań merytorycznych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Kiedy wyrok unieważniający umowę nie wystarczy do wpisu własności w księdze wieczystej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II C a 1031/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Sędzia Przewodniczący : SSO Monika Kośka Sędziowie : SSO Beata Piwko SSO Sławomir Buras (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2014 r. w Kielcach sprawy z wniosku M. D. z udziałem M. K. o wpis prawa własności w księdze wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. Dz.Kw. (...) , (...) postanawia: oddalić apelację. II Ca 1031/14 Uzasadninie Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014r Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił wniosek M. D. o wpis w dziale II księgi wieczystej (...) prawa własności. Sąd Rejonowy ustalił ,że przedmiotowa księga prowadzona jest dla nieruchomości położnej w R. , oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni 0,12 ha , zaś dziale II tej księgi jako właściciel ujawniona jest M. K. . W ocenie tego Sądu wnioskodawca nie wykazał przejścia odpowiednimi dokumentami następstwa prawnego po osobie wpisanej jako właściciel , bowiem załączony do wniosku jako podstawa wpisu wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dna 12 marca 2014r. w sprawie II Ca 1163/13 stwierdza jedynie nieważność umowy zawartej między M. D. a E. W. ,ocena skuteczności rozporządzenia pomiędzy E. W. a M. K. nie może być rozstrzygana w niniejszym postępowaniu Apelację od tego postanowienia wniósł wnioskodawca i zarzucił : -naruszenie prawa materialnego tj. art.65 kc oraz naruszenie prawa procesowego tj. art.365&1 kpc przez błędną wykładnię umowy darowizny z dnia 3 marca 2011r Repertorium (...) oraz wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2014r w sprawie II Ca1163/13 przez uznanie , ze przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie II Ca 1163/13 była darowizna nieruchomości pomiędzy M. D. a E. W. , a umowa pomiędzy E. W. a Marzeną Kowalską pozostaje w mocy , podczas gdy pierwsza z umów obarczona jest sankcją nieważności bezwzględnej , nie wywołuje skutków prawnych od początku i nieodwracalnie i nie mogła być podstawą wpisu M. K. do przedmiotowej nieruchomości , zaś wyrok Sądu Okręgowego w sprawie II Ca1163/13 z dnia 12 marca 2014r wiąże sąd wieczystoksięgowy , stanowi uzasadnioną podstawę wpisu M. D. do nieruchomości nr (...) objętej księgą wieczystą nr (...) , -przepisu art.628(8) &2 kpc poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że kognicja sądu wieczystoksięgowego nie obejmuje badania skuteczności materialnej wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie II Ca 1163/13 z dnia 12 marca 2014r , że wyrok ten nie jest orzeczeniem wykazującym niezgodność w rozumieniu art.31 ust.2 u.k.w.h , podczas gdy wyrok ten stwierdzający nieważność umowy darowizny nieruchomości nr (...) objętej księgą wieczystą nr (...) , na podstawie której M. K. wpisana została jako właściciel nieruchomości , niewątpliwie spełnia ten warunek , -przepisu art.626(13) &1 kpc poprzez brak wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, podczas gdy wyrok Sądu Okręgowego w sprawie II Ca 1163/13 z dnia 12 marca 2014r powoduje - co stwierdza Sąd w uzasadnieniu – niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym . W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie w księdze wieczystej nr (...) wpisu prawa własności do nieruchomości nr (...) o powierzchni 0,1200 ha na rzecz M. D. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i dokonaną ocenę prawną. Specyfiką postępowania wieczystoksięgowego jest ograniczona do zakresu wynikającego z art.626(8) &2 kpc , kognicja sądu orzekającego o wpisie, w obu instancjach. Oznacza to , że kontrola zaskarżonego orzeczenia ( wpisu ) dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji powinna być ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że załączony do wniosku dokument jaki stanowi wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach zapadły w sprawie II Ca 1163/13, a stwierdzający nieważność umowy zawartej pomiędzy M. D. a E. W. nie stanowi dostatecznej podstawy do wykreślenia z działu II księgi wieczystej (...) prawa własności wpisanego na rzecz M. K. i ujawnienia wnioskodawcy jako właściciela nieruchomości. Zgodzić się należy z powołanym przez skarżącego stanowiskiem, wyrażonym przez Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 151/06 co do tego, że wyrok stwierdzający nieważność umowy na podstawie której ujawniono w księdze wieczystej prawo jest orzeczeniem wykazującym niezgodność w rozumieniu art.31 ust.2 ustawy i może stanowić podstawę wpisu potrzebnego do usunięcia niezgodności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym ( jeżeli w chwili rozpoznawania wniosku o wpis ( wykreślenie ) rzeczywisty stan prawny nieruchomości jest zgodny ze stanem wynikającym z wpisów figurujących przed zawarciem nieważnej umowy ). Stanowisko takie jakkolwiek słuszne nie przystaje do realiów niniejszej sprawy, gdzie orzeczenie stwierdzające nieważność umowy nie dotyczy osoby, która figuruje jako właściciel w księdze wieczystej. M. K. była stroną umowy darowizny, co do której sąd nie orzekł o jej nieważności. Zarzuty tyczące się naruszenia art.65 kc , jak również przepisów prawa procesowego art.626(8) kpc i art.365 &1 kpc przy wykładni Sądu w tym zakresie są chybione. Słusznie wskazuje skarżący na potrzebę badania przez sąd wieczystoksięgowy wykładni umowy stanowiącej materialną podstawę wpisu w księdze wieczystej , jednakże nie może schodzić z pola widzenia, że wykładni tej dokonuje się jedynie na podstawie treści dokumentu i księgi wieczystej. Przedłożony przez skarżącego wyrok jednoznacznie wskazuje na nieważność umowy darowizny zawartej między nim a E. W. , z kolei wykładnia oświadczeń woli zawartych w akcie notarialnym wyraźnie wskazuje na dwa oddzielne rozporządzenia nieruchomością : umowę darowizny pomiędzy M. D. i E. W. , oraz umowę darowizny pomiędzy E. W. a M. K. . Orzeczenie sądu stwierdzające nieważność jednej z tych umów nie uprawnia sądu wieczystoksięgowego , którego kognicja ograniczona jest do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów do oceny drugiej z umów darowizny, która stanowiła podstawę wpisu uczestniczki w dziale II księgi wieczystej. Rozpoznając wniosek o wpis sąd nie uwzględnia okoliczności nie wynikających z dokumentów dołączonych do wniosku. Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wyklucza przeprowadzanie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie własnych ustaleń. Dodać należy, że powództwo unormowane w art.10 u.k.w.h. jest w tym wypadku sposobem do doprowadzenia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej do zgodności z rzeczywistym stanem prawny . Jego zadaniem jest właśnie doprowadzenie księgi do stanu aktualnego, a więc uwzględniającego dalsze konsekwencje spowodowane stwierdzeniem nieważności umowy darowizny zawartej między wnioskodawcą a E. W. . Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na mocy art.385 kpc w zw. z art.13 &2 kpc orzekł jak w sentencji postanowienia. SSO Sł. Buras SSO M. Kośka SSO B. Piwko ZARZĄDZENIE (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI